آیا ChatGPT باعث خشکسالی میشود؟
نگار علی- ۱۰ دی ۱۴۰۴
دنیای هوش مصنوعی با سرعتی باورنکردنی در حال پیشروی است، اما مجمع جهانی اقتصاد در آخرین گزارش خود از یک مانع بزرگ پرده برداشته است؛ کمبود منابع آب شیرین. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، شکاف بین عرضه و تقاضای آب در جهان به ۵۶ درصد برسد. این یعنی هوش مصنوعی نه تنها با چالش انرژی، بلکه با یک بحران زیستمحیطی جدی روبروست.
هر بار که سؤالی از هوش مصنوعی میپرسید یا پردازشی انجام میشود، سرورهای قدرتمند حرارت زیادی تولید میکنند. برای دفع این حرارت، از سیستمهای خنککننده آبی استفاده میشود. فراتر از آن، تولید تراشههای پیشرفته که قلب تپنده هوش مصنوعی هستند، به آبی نیاز دارد که ۱۰۰۰ برابر خالصتر از آب مصرفی در داروسازی است. تحلیلها نشان میدهد مصرف برق هوش مصنوعی به زودی با کشور هند و مصرف آب آن با کل مصرف آب آشامیدنی آمریکا برابری خواهد کرد.
«کریستوف بک»، مدیرعامل شرکت اکولب (Ecolab)، معتقد است که ضایعات آب نه یک ضرورت، بلکه یک «اشتباه مهندسی» است. در حال حاضر کمتر از ۱۲ درصد آب در بخش صنعت بازیافت میشود. این گزارش تأکید میکند که شرکتهایی مثل نستله و دیجیتال ریالتی با استفاده از سیستمهای هوشمند، موفق شدهاند مصرف آب خود را تا ۱۵ درصد کاهش دهند. مدیریت هوشمند آب میتواند تا ۷۵ درصد در مصرف انرژی کارخانهها نیز صرفهجویی کند.
نظرسنجیها نشان میدهد در حالی که اکثر مردم از مصرف بالای برق توسط هوش مصنوعی آگاهند، کمتر از نیمی از آنها (حدود ۴۶ درصد) میدانند که این فناوری چه فشار سنگینی بر منابع آب وارد میکند. این «شکاف آگاهی» باعث شده تا فشار افکار عمومی بر شرکتهای فناوری برای شفافیت در مصرف منابع آبی کمتر از حد انتظار باشد.
اگر هوش مصنوعی بخواهد به رشد خود ادامه دهد، باید از مدلهای سنتی مصرف آب عبور کند. شرکتهایی که امروز در حوزه بازیافت آب و اقتصاد چرخشی سرمایهگذاری نکنند، در دهه آینده با توقف اجباری پروژههای خود روبرو خواهند شد. هوش مصنوعی برای بقا، بیش از هر چیز به «آب» نیاز دارد.
