GPT-5.2 به کشفی تازه در فیزیک نظری رسید

بر اساس پیش‌چاپ (Preprint) منتشرشده، این پژوهش بر «گلوئون‌ها» تمرکز دارد؛ ذراتی که حامل نیروی هسته‌ای قوی هستند. در کتاب‌های درسی فیزیک، سال‌ها تصور می‌شد حالتی خاص از برهم‌کنش گلوئون‌ها در محاسبات ساده (سطح درختی) عملاً صفر و غیرممکن است. اما این پژوهش نشان می‌دهد در شرایط ویژه‌ای از هم‌راستایی انرژی و جهت حرکت ذرات، این برهم‌کنش می‌تواند رخ دهد.

این مقاله با عنوان «Single-minus gluon tree amplitudes are nonzero» توسط گروهی از فیزیک‌دانان برجسته از جمله پژوهشگرانی از دانشگاه کمبریج، هاروارد و مؤسسه مطالعات پیشرفته، با همکاری OpenAI تهیه شده و در پایگاه arXiv منتشر شده است.

نکته قابل‌توجه این پژوهش، نقش مستقیم هوش مصنوعی در تولید فرمول نهایی است. به گفته نویسندگان، فرمول اصلی ابتدا توسط GPT-5.2 پیشنهاد شد؛ در حالی که محاسبات انسانی برای نمونه‌های محدود، بسیار پیچیده و زمان‌بر بودند. این مدل هوش مصنوعی توانست الگوی ساده‌تری استخراج کرده و فرمولی کلی ارائه دهد که بعداً توسط نسخه داخلی دیگری از GPT-5.2 و همچنین پژوهشگران، به‌صورت رسمی و تحلیلی تأیید شد.

این نتیجه نه‌تنها در مورد گلوئون‌ها، بلکه به‌گفته OpenAI، به ذرات دیگری مانند گراویتون‌ها (ذرات حامل نیروی گرانش) نیز تعمیم داده شده و می‌تواند مسیر پژوهش‌های جدیدی را در فیزیک نظری باز کند.

برخی فیزیک‌دانان برجسته، این پژوهش را نمونه‌ای از آینده علم می‌دانند؛ جایی که انسان و هوش مصنوعی در کنار هم به تولید دانش جدید می‌پردازند. به باور آن‌ها، توانایی هوش مصنوعی در یافتن «فرمول‌های ساده» از دل محاسبات بسیار پیچیده، می‌تواند به کشف ساختارهای عمیق‌تری در قوانین طبیعت منجر شود.