در حاشیه رویداد توسعه همکاریهای فناورانه مبتنی بر هوش مصنوعی
پیوند صنعت و شرکتهای نوآور در صندوق نوآوری و شکوفایی
مریم کاملان
- ۷ مرداد ۱۴۰۵
رویداد «توسعه همکاریهای فناورانه مبتنی بر هوش مصنوعی» در روز دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ به همت صندوق نوآوری و شکوفایی ریاستجمهوری و با همکاری ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان برگزار شد.
این رویداد با هدف پیوند میان نیازمندیهای واقعی صنایع کشور (حملونقل، پولی و بانکی، خودروسازی و مسکن) و توانمندیهای شرکتهای دانشبنیان و فناور در حوزه هوش مصنوعی و داده شکل گرفت تا هوش مصنوعی از حالت نظری و آزمایشگاهی خارج شده و به صحنه عملیاتی صنعت وارد شود.
مثلث توسعه هوش مصنوعی، همکاری دولت، دانشگاه و بخش خصوصی
در افتتاحیه این رویداد، «دکتر افروخته»، معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به ضرورت همکاری سهجانبه میان دولت، دانشگاه و بخش خصوصی، تأکید کرد که شرط اصلی توسعه هوش مصنوعی در کشور، شکلگیری این زیستبوم تعاملی است. به گفته وی، در این مدل توسعهای، بخش خصوصی نقش ایجادکننده و توسعهدهنده فناوری را بر عهده دارد و بخش دولتی بهعنوان پشتیبان، بسترساز و تسهیلگر عمل میکند. هدف نهایی این حرکت، عبور از بسترهای سنتی و حرکت به سمت «شهرهای شناختی» و هوشمندسازی همهجانبه زیرساختهای کشور است.
چالش کلیدی دادهها و عبور از طرحهای کتابخانهای
«عمادالدین فاطمیزاده»، رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی در سخنان خود به تشریح رویکرد جدید معاونت علمی پرداخت. وی اعلام کرد که بزرگترین چالش حال حاضر در طرحهای هوش مصنوعی، «مسئله داده» است و مجموعهها باید شفافسازی دقیقی در زمینه دسترسی به دادههای عملیاتی انجام دهند. فاطمیزاده با تأکید بر اینکه «ما به دنبال طرحهای کتابخانهای و صرفاً دانشگاهی نیستیم»، افزود هدف ستاد این است که نتایج پروژهها پس از یک بازه زمانی یک تا یک و نیم ساله به طور ملموس در عرصه صنعت و اقتصاد کشور دیده شود.
رونمایی از نیازهای فناورانه صنایع بزرگ و زیرساخت داده ملی
در بخش دیگری از این رویداد، نمایندگان ارگانها و صنایع بزرگ کشور به ارائه نیازمندیهای فناورانه خود پرداختند:
- هلدینگ هوش مصنوعی سینا (بنیاد مستضعفان): «لشکری»، مدیر داده و عملیات هوش مصنوعی این هلدینگ، با معرفی این مجموعه بهعنوان «اولین اپراتور داده ملی»، اعلام کرد نیازمندیهای تعریفشده قرار است وارد پلتفرم ملی داده شوند تا سایر شرکتها نیز بتوانند از بستر واحد تبدیل دادههای عملیاتی به پیشبینی، تصمیم و اقدام بهرهمند شوند.
- شرکت حملونقل چندوجهی مپنا: «رضاییفرد»، نماینده مپنا، نیازهای حوزه لجستیک و حملونقل هوشمند را تشریح کرد.
- صنعت خودرو (کرمان موتور): «عبدالملکی» و «رضاییشاکر» از واحد مهندسی محصول کرمان موتور، نیازمندیهای الگوریتمی و هوشمندسازی خطوط و محصولات را مطرح کردند.
- حوزه پولی و بانکی: «خسروی»، مدیر پروژههای هوش مصنوعی بانک مرکزی، همراه با نمایندگان بانک تجارت، گروه شناسا و گروه پاسارگاد به ارائه نیازهای کلیدی حوزه بانکی و اعتبارسنجی هوشمند پرداختند.
- حوزه مسکن و عمران: «دکتر هاشمی» از مؤسسه بنیادتک (زیرمجموعه بنیاد مسکن) نیازهای هوشمندسازی در ساختوساز را بیان کرد.
- سازمان نظام صنفی رایانهای (نصر): حضور نمایندگان نصر نیز جهت تسهیل ارتباطات میان شرکتهای خصوصی و حاکمیت صورت گرفت.
مکانیزم حمایتی ویژه؛ تسهیلات بدون سقف که بلاعوض میشود
یکی از مهمترین بخشهای این رویداد، تشریح جزئیات مدل حمایتی معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی بود. سخنرانان با مرور تجربه سال گذشته خاطرنشان کردند که در فراخوان قبلی حدود ۸۰ طرح ارزیابی شد که در نهایت ۱۷ الی ۱۸ طرح منتخب تحت حمایت مستقیم قرار گرفتند و هماکنون مراحل میانی و دریافت اقساط مالی را بر اساس پیشرفت پروژه طی میکنند.
ویژگیهای برجسته مدل حمایتی جدید:
- بدون سقف مالی: میزان حمایتها محدود به مبالغ خرد نیست و میتواند تا چند ده میلیارد تومان را برای پروژههای بزرگ صنعتی پوشش دهد.
- تبدیل وام به گرنت بلاعوض: در صورت تحقق اهداف پروژه و رسیدن به موفقیت عملیاتی در بازه زمانی یکساله، این تسهیلات پرداختی به کمک بلاعوض تبدیل خواهند شد.
- توسعه فراخوانها: پس از انتشار فراخوانهای حوزه حملونقل و پولی-بانکی، فراخوان جدید حوزه سلامت نیز بهزودی منتشر خواهد شد.
سامانه غزال؛ درگاه رسمی ثبت درخواستها و گرنت R&D
صندوق نوآوری و شکوفایی یکی از ابزارهای حمایتی خود با نام را «گرنت تحقیقوتوسعه» معرفی کرد. الهام فهام، مدیر توسعه فناوریهای آینده صندوق نوآوری و شکوفایی و کارشناسان صندوق نحوه ثبتنام را تشریح کردند. تمامی مراحل، از اعلان نیازهای فناورانه صنایع (سمت تقاضا) تا ثبت طرح توسط شرکتهای دانشبنیان و اعضای هیئتعلمی (سمت عرضه)، از طریق سامانه غزال صندوق نوآوری و شکوفایی (بخش کمکهزینه تحقیقوتوسعه و فرمهای تقاضای فناوری) انجام میپذیرد.
رویداد توسعه همکاریهای فناورانه هوش مصنوعی نشان داد که سیاستگذاران فناوری کشور به دنبال حل چالشهای واقعی صنعت از طریق هوش مصنوعی هستند. ترکیب حمایتهای مالی بدون سقف مالی، حل چالش داده با حضور اپراتورهای داده ملی و بسترسازی یکپارچه در سامانه غزال، نویدبخش جهش واقعی کاربرد هوش مصنوعی در اقتصاد ایران است.
