استقبال متا از هوش مصنوعی به تعدیل گسترده نیرو دامن زده است
امین رضا کیفرگیر
- ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
شرکت متا پلتفرمز بهتازگی تصویری از آیندهای ارائه کرده که از نگاه این شرکت، آینده کار خواهد بود؛ آموزش و نظارت بر سامانههای هوش مصنوعی برای انجام کارهایی که زمانی شغل شما محسوب میشدند. البته اگر اساساً هنوز شغلی برای شما باقی مانده باشد.
این شرکت شبکههای اجتماعی، حتی با معیارهای سیلیکونولی نیز رویکردی بهطور غیرمعمول تهاجمی در پیش گرفته تا هوش مصنوعی را وارد جریان کاری کارکنان کند و از آن برای سادهسازی و تسریع عملیات خود بهره بگیرد.
متا فقط در سال جاری، استفاده کارکنان از هوش مصنوعی را به یکی از معیارهای ارزیابی عملکرد آنها تبدیل کرده، تیمهایی بسیار مسطح و با کمترین میزان مدیریت میانی ایجاد کرده و همچنین توسعه چیزی را آغاز کرده که از آن با عنوان «عامل مدیرعامل» یاد میشود؛ ابزاری که قرار است به «مارک زاکربرگ»، مدیرعامل شرکت، در انجام وظایفش کمک کند.
زاکربرگ و مدیران ارشد او بارها تأکید کردهاند که هوش مصنوعی این امکان را فراهم میکند که تیمهای کوچک، با سرعتی بیشتر، کاری را انجام دهند که پیشتر از عهده تیمهای بزرگ برمیآمد.
این هفته، این دگرگونی شتابی بسیار بیشتر گرفت
شرکت متا روز پنجشنبه اعلام کرد که در راستای افزایش بهرهوری و یافتن راههایی برای صرفهجویی در هزینهها، بهمنظور جبران سرمایهگذاریهایش در حوزه هوش مصنوعی، قصد دارد در ۲۰ مه حدود ۱۰ درصد از نیروی کار خود، معادل نزدیک به ۸ هزار نفر، را تعدیل کند.
اوایل همین هفته نیز در یک یادداشت داخلی به کارکنان اطلاع داده شد که ابزار نرمافزاری تازهای معرفی شده است که ضربههای صفحه کلید، حرکات ماوس و محل کلیکهای آنها را ثبت میکند تا «نسل بعدی مدلهای هوش مصنوعی ما یاد بگیرند چگونه با رایانه کار کنند.»
در یادداشتی جداگانه، «اندرو بوسورث»، مدیر فناوری متا، گفت این شرکت در حال حرکت به سوی چشماندازی است که در آن، عاملهای هوش مصنوعی بخش اصلی کارها را انجام میدهند. او گفت: «نقش ما این است که به آنها جهت بدهیم، کارشان را بررسی کنیم و کمک کنیم بهتر شوند.»
همه این اقدامات بخشی از برنامه متاست برای آنکه به شرکتی «هوشمصنوعیمحور» تبدیل شود و شیوه کار تیمها و کارکنانش را دگرگون کند؛ آن هم در حالی که قصد دارد امسال تا ۱۳۵ میلیارد دلار برای زیرساخت هوش مصنوعی هزینه کند و آنچه را «ابرهوش شخصی» برای ۳.۵ میلیارد کاربر روزانه خود مینامد، توسعه دهد.
این تحولات باعث شده برخی کارکنان با اضطراب و این پرسش روبهرو شوند که «آیا من دارم به خودکارسازی شغل خودم کمک میکنم؟»
تعدیل نیروی متا در پی اعلام اخراج کارکنان در دیگر شرکتهای فناوری از جمله آمازون، بلاک و اوراکل صورت میگیرد
این شرکتها دلایل متفاوتی برای کاهش نیروهای خود ارائه کردهاند. در میان آنها، فقط شرکت بِلاک بود که این کاهش نیرو را مستقیماً به هوش مصنوعی پیوند داد. «جک دورسی»، مدیرعامل بلاک، در پستی در شبکه X نوشت: «ما همین حالا هم میبینیم که ابزارهای هوشمندی که میسازیم و به کار میگیریم، در کنار تیمهای کوچکتر و مسطحتر، شیوهای تازه از کار را ممکن میکنند که بهطور بنیادین معنای ساختن و اداره یک شرکت را تغییر میدهد.»
دورسی همچنین در تماس با تحلیلگران گفت: «فکر میکنم طی یک سال آینده، اکثر شرکتها به همین نتیجه خواهند رسید و تغییرات ساختاری مشابهی ایجاد خواهند کرد.»
با این حال، بسیاری از ناظران گفتهاند که تا اینجا، هزینههای توسعه هوش مصنوعی بیش از افزایش بهرهوری ناشی از آن، عامل مستقیمتری در تعدیل نیروهای صنعت فناوری بوده است.
یادداشت داخلی مربوط به نرمافزار ردیابی جدید متا، که پیشتر رویترز نیز درباره آن گزارش داده بود، در شبکههای اجتماعی بهسرعت فراگیر شد. چندین کارمند متا نیز در تابلوی گفتوگوی داخلی شرکت، پرسشها و اعتراضهای خود را مطرح کردند. در بالاترین نظرِ ثبت شده زیر این پست آمده بود: «این موضوع واقعاً باعث ناراحتی شدید من میشود. چطور میتوانیم از آن انصراف دهیم؟» (این درحالی است که هیچ راهی برای انصراف کارکنان وجود ندارد)
در نظر دیگری پرسیده شده بود که آیا حسابهای ایمیل شخصی کارکنان از این ردیابی مستثنا خواهند بود یا نه. پاسخ منفی بود.
در وبسایت Blind، جایی که کارکنان احراز هویت شده میتوانند بهصورت ناشناس درباره کارفرمایان خود مطلب بنویسند و آنها را ارزیابی کنند، یکی از کاربران این ابزار ردیابی را با آنچه به «نرمافزارهای نظارتی مدیران» یا bossware معروف است مقایسه کرد؛ ابزارهایی که برخی شرکتها برای پایش بهرهوری کارکنان به کار میگیرند. این کاربر نوشت: «مرحله بعدی چیست؟ کار گذاشتن تراشه در مغزمان برای خواندن افکارمان؟ چطور ممکن است این موضوع هیچ ربطی به تعدیل نیروهای پیشِ رو نداشته باشد؟»
متا اعلام کرد که ابزار ردیابی جدید با هدف کمک به «آزمایشگاههای ابرهوش متا» طراحی شده است؛ واحدی که اخیراً یک مدل هوش مصنوعی تازه عرضه کرده و میخواهد به مدلهای خود مهارتهای پایه کار با رایانه را آموزش دهد. سخنگوی شرکت گفت این دادهها برای هیچ هدف دیگری استفاده نخواهند شد و برای محتوای حساس نیز تدابیر حفاظتی در نظر گرفته شده است. او همچنین گفت این دادهها در ارزیابی عملکرد کارکنان به کار نخواهد رفت و مدیران نیز به آنها دسترسی نخواهند داشت.
بر اساس تحلیل بلایند از پستهای کارکنان متا، فضای ذهنی و احساسی کارکنان این شرکت اکنون به منفیترین سطح ثبت شده خود رسیده است. در سال ۲۰۲۴، حدود ۲۰ درصد از پستهای مربوط به متا در Blind لحن منفی داشتند. این رقم در سال جاری به بیش از ۸۰ درصد رسیده است.
«جنل گیل»، مدیر ارشد منابع انسانی متا، در یادداشتی که روز پنجشنبه منتشر شد، گفت اینکه خبر تعدیل نیرو یک ماه پیش از اطلاعرسانی به کارکنانی که تحتتأثیر قرار میگیرند اعلام شود، «بهشدت ناآرامکننده» است، اما برای رسیدگی به اطلاعات درز کرده، این کار ضروری بوده است. او نوشت: «میدانم این خبر خوشایندی نیست و تأیید آن همه را در وضعیت ناراحت و ناآرامی قرار میدهد، اما با توجه به شرایط، احساس میکنیم این بهترین مسیر پیشِ رو است.»
زاکربرگ با اشتیاق زیادی از ظرفیتهای هوش مصنوعی سخن گفته و سال گذشته میلیاردها دلار برای جذب پژوهشگران برجسته هزینه کرده است. او همچنین نقش این فناوری را در رشد کسبوکار تبلیغاتی متا برجسته کرده است. در ماههای اخیر، تمرکز او بیش از پیش بر این بوده که هوش مصنوعی چگونه میتواند کار درون شرکت را بهشدت تقویت کند و ساختار نیروی انسانی آن را دگرگون سازد.
او در جریان نشست اعلام نتایج مالی متا در ماه ژانویه گفت: «ما کمکم داریم میبینیم پروژههایی که قبلاً به تیمهای بزرگ نیاز داشتند، حالا میتوانند توسط یک فرد بسیار بااستعداد انجام شوند.»
تا زمانی که او این حرف را مطرح کرد، متا پیشتر ۱,۵۰۰ نفر از کارکنان بخش Reality Labs خود را تعدیل کرده بود. در ماه مارس، متا یک سازمان مهندسی جدید در حوزه هوش مصنوعی کاربردی ایجاد کرد که ساختاری بسیار تخت دارد؛ بهطوریکه به ازای هر مدیر، ۵۰ کارمند در نظر گرفته شده است. همچنین بوسورث مأمور شد ابتکار «هوش مصنوعی برای کار» را در شرکت رهبری کند تا کارکنان را به استفاده بیشتر از هوش مصنوعی ترغیب کند.
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که زاکربرگ شخصاً زمان بیشتری را صرف مشارکت در پایگاه کد شرکت کرده و در توسعه یک «عامل مدیرعامل» نیز دخیل بوده است؛ ابزاری که میتواند اطلاعات مورد نیاز او را از بخشهای مختلف سازمان بازیابی کند.
این گزارش نخستین بار در شماره ۵ام و ۶ام اردیبهشت ۱۴۰۵روزنامه والاستریتژورنال چاپ شده است.
