چین از هوش مصنوعی برای جبران کمبود پزشک قلب استفاده میکند
در حالی که کمبود پزشک متخصص به یک بحران جهانی در نظامهای سلامت تبدیل شده، از جمله در کشورهای کمدرآمد و در حال توسعه، چین در حال آزمایش ابزارهای هوش مصنوعی است که میتوانند مراقبت از بیماران قلبی را از بیمارستان به خانه منتقل کنند؛ رویکردی که میتواند الگوی جدیدی برای مدیریت بیماریهای قلبی در جهان باشد.
چین در حال توسعه و آزمایش مجموعهای از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی است که هدف آنها تداوم مراقبت از بیماران قلبی پس از ترخیص از بیمارستان است؛ اقدامی که در پاسخ به فشار فزاینده ناشی از کمبود پزشک در سطح جهانی انجام میشود.
بر اساس گزارش منتشرشده در کنفرانس «آکادمی پکن برای هوش مصنوعی»، بیمارستانهای بزرگ و مراکز تحقیقاتی در چین از جمله Fuwai Hospital، در حال طراحی سامانههایی هستند که دادههای بیمارستانی، پرسشنامههای پیگیری و اطلاعات دستگاههای پوشیدنی را ترکیب کرده و با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، برای بیماران «امتیاز خطر» و هشدارهای پزشکی تولید کنند.
در این مدل، دادههای بستری و اطلاعات پایش خانگی در یک سامانه واحد تجمیع میشود تا وضعیت بیماران قلبی حتی پس از ترخیص نیز تحت نظارت دیجیتال باقی بماند. با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که این طرحها هنوز در مرحله مطالعات چندمرکزی قرار دارند و نتایج آنها بهطور مستقل در ثبتهای کارآزمایی بالینی تأیید نشده است.
همزمان، در Peking University نیز پروژهای با محوریت دادههای الکتروکاردیوگرام در حال توسعه است. پژوهشگران این دانشگاه مدل «ECGFounder» را معرفی کردهاند که بر پایه بیش از ۱۰ میلیون داده ECG آموزش دیده و قابلیت تحلیل سیگنالهای تکلید را نیز دارد؛ قابلیتی که آن را برای پایش از راه دور و ابزارهای موبایلی مناسب میکند.
در کنار این مدلها، دستگاههای کوچک ECG نیز در حال آزمایش هستند که کاربران تنها با قرار دادن دو انگشت روی سنسور، طی حدود ۳۰ ثانیه میتوانند نوار قلب خود را ثبت و از طریق تلفن همراه تحلیل هوشمند دریافت کنند.
شرکتهای فناوری سلامت مانند Yidu Tech نیز در حال توسعه سامانههایی هستند که نتایج هوش مصنوعی را به منابع علمی و دستورالعملهای پزشکی متصل میکند تا پزشکان بتوانند منطق تصمیمگیری الگوریتم را راستیآزمایی کنند. این رویکرد بخشی از روند جدید «هوش مصنوعی قابلردیابی» در پزشکی محسوب میشود.
با وجود پیشرفتهای فناورانه، یکی از مهمترین موانع توسعه این سیستمها همچنان مسئله داده است. در بسیاری از کشورها، اطلاعات بیمارستانی، دادههای دستگاههای پوشیدنی و اطلاعات بیمهای در سامانههای جداگانه نگهداری میشود و همین موضوع آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی را دشوار میکند.
پژوهشگران چینی تأکید کردهاند که تحقق این چشمانداز نیازمند اتصال کامل دادههای بیمارستانی، خانگی و بیمهای است؛ موضوعی که هنوز در سطح سیاستگذاری حل نشده است.
کارشناسان معتقدند این فناوری میتواند در کشورهایی که با کمبود شدید پزشک مواجهاند، از جمله بخشهایی از آفریقا و جنوب آسیا، نقش مکمل مهمی ایفا کند. در این مدل، هوش مصنوعی جایگزین پزشک نمیشود، بلکه برای شناسایی بیماران پرخطر و تسهیل پیگیریهای اولیه مورد استفاده قرار میگیرد.
با این حال، چالشهایی مانند مسئولیت حقوقی، اعتماد پزشکان، مقررات ایمنی و نیاز به دادههای محلی همچنان پابرجاست. بدون این زیرساختها، این فناوریها ممکن است در حد پروژههای آزمایشگاهی باقی بمانند.
در صورت موفقیت، تجربه چین میتواند به الگویی برای توسعه مراقبتهای قلبی در سیستمهای سلامت کممنبع در سراسر جهان تبدیل شود؛ الگویی که تلاش دارد فاصله میان بیمارستان و خانه را با کمک هوش مصنوعی کاهش دهد.