خط‌ونشان مایکروسافت برای رقبا در Build 2026

محور اصلی این کنفرانس، گذار از نرم‌افزارهای مبتنی بر اپلیکیشن به اکوسیستم مبتنی بر عامل‌های هوشمند خودمختار بود؛ عاملی که تقریباً در تمام لایه‌های سخت‌افزار، سیستم‌عامل، مدل‌های هوش مصنوعی و زیرساخت ابری دیده شد. در این رویداد، مجموعه‌ای از جدیدترین دستاوردهای مایکروسافت در لایه‌های مدل، ایجنت، پلتفرم توسعه، زیرساخت ابری، سیستم‌عامل و حتی محاسبات کوانتومی ارائه شد که در کنار هم یک روایت واحد را شکل می‌دهند: بازتعریف کامل نحوه تعامل انسان و ماشین در محیط‌های کاری و محاسباتی.

استراتژی کلان، شکل‌گیری «پشته عامل‌محور»

مایکروسافت در Build 2026 معماری جدیدی را معرفی کرد که در منابع مختلف به‌عنوان «AI Agent Stack» توصیف شده است. این پشته شامل چندلایه کلیدی است:

• زیرساخت محاسباتی (Azure + Cobalt + Maia)
• مدل‌های بنیادین (MAI Models)
• لایه زمینه (IQ Layer: Work IQ, Fabric IQ, Web IQ)
• ابزارها و APIها (Foundry, GitHub Copilot ecosystem)
• زمان اجرا و امنیت (Agent Runtime + Security Guardrails)

هدف این معماری، ایجاد سیستم‌هایی است که بتوانند «نه‌فقط پاسخ دهند، بلکه اقدام کنند»؛ یعنی انجام وظایف پیچیده بدون نیاز به هدایت مداوم کاربر.

حرکت به سمت مدل‌های اختصاصی، خانواده Microsoft AI (MAI)

یکی از مهم‌ترین بخش‌های Build 2026 معرفی خانواده مدل‌های اختصاصی Microsoft AI (MAI) بود؛ مجموعه‌ای از مدل‌های داخلی که با هدف کاهش وابستگی به مدل‌های بیرونی و افزایش کنترل بر زنجیره کامل هوش مصنوعی توسعه یافته‌اند.

در این میان، مدل‌های استدلالی مانند MAI-Thinking-1 نقش کلیدی دارند؛ مدل‌هایی که برای حل مسائل چندمرحله‌ای، تولید کد، تحلیل منطقی و پردازش وظایف پیچیده طراحی شده‌اند. این حرکت نشان می‌دهد مایکروسافت به‌طورجدی در حال ساخت «لایه مدل مستقل» در کنار سرویس‌های کلود خود است؛ لایه‌ای که می‌تواند به‌صورت مستقیم در محصولات سازمانی و توسعه‌ای ادغام شود.

خلاصه ویژگی‌های MAI-Thinking-1:

• نخستین مدل استدلالی یا reasoning داخلی مایکروسافت
• حدود ۳۵ میلیارد پارامتر
• پنجره زمینه ۲۵۶ هزار توکنی
• طراحی شده برای استدلال چندمرحله‌ای و کدنویسی
• آموزش‌دیده روی داده‌های تمیز و بدون distillation از مدل‌های ثالث

به‌روزرسانی‌هایی برای سایر مدل‌های مولد و مدل‌های جدیدی نیز معرفی شدند از جمله:

• MAI-Image 2.5: تولید و ویرایش تصویر
• MAI-Transcribe 1.5: سرعت ۵ برابر در تبدیل گفتار به متن
• MAI-Voice 2: پشتیبانی از ۱۵ زبان جدید
• MAI-Code-1-Flash: مدل سبک برای توسعه نرم‌افزار و GitHub Copilot

این حرکت نشان‌دهنده کاهش وابستگی استراتژیک مایکروسافت به مدل‌های OpenAI و حرکت به سمت استقلال مدل‌سازی است؛ یک تغییر استراتژیک از «استفاده‌کننده مدل» به «مالک مدل.»

ایجنت‌های همیشه‌فعال: Scout و تغییر مفهوم Copilot

در لایه کاربردی، معرفی ایجنت Scout یکی از برجسته‌ترین بخش‌های رویداد بود. Scout به‌عنوان یک ایجنت همیشه‌فعال در محیط کاری Microsoft 365 طراحی شده و برخلاف نسل‌های قبلی دستیارها، صرفاً پاسخ‌گو نیست، بلکه «اجراکننده» است.

Scout می‌تواند وظایفی مانند مدیریت ایمیل‌ها، آماده‌سازی جلسات، اولویت‌بندی کارها و اجرای گردش کارهای سازمانی را بدون دخالت مستقیم کاربر انجام دهد. این تغییر، Copilot را از یک ابزار تعاملی به یک «سیستم‌عامل کاری پیوسته» تبدیل می‌کند؛ جایی که کاربر بیشتر نقش ناظر دارد تا اجراکننده. Scout را می‌توان به‌نوعی پاسخی به ایجنت Spark گوگل دانست.

معماری Agent Platform: صنعتی‌سازی ایجنت‌ها

مایکروسافت در Build 2026 یک لایه زیرساختی جدید با عنوان Agent Platform معرفی کرد؛ پلتفرمی برای طراحی، مدیریت و استقرار سیستم‌های چندعاملی. این پلتفرم به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد ایجنت‌هایی بسازند که با یکدیگر تعامل دارند، وظایف را تقسیم می‌کنند، حافظه و زمینه مشترک دارند و در محیط‌های سازمانی اجرا می‌شوند. در واقع، اینجا با تلاش برای «استانداردسازی تولید ایجنت» مواجه هستیم؛ مشابه همان کاری که سیستم‌عامل‌ها در دهه‌های گذشته برای نرم‌افزار انجام دادند.

لایه‌های هوشمندی زمینه‌محور: Work IQ ،Web IQ و Foundry IQ

یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های معماری جدید مایکروسافت، معرفی مجموعه‌ای از لایه‌های داده و زمینه‌سازی بود:

• Work IQ: استخراج زمینه از داده‌های سازمانی
• Web IQ: درک و خلاصه‌سازی دانش وب
• Foundry IQ: یکپارچه‌سازی داده‌های مدل و سازمان

این سه لایه در کنار هم نقش حافظه ساختاریافته برای ایجنت‌ها را بازی می‌کنند. هدف اصلی این طراحی، حل یکی از چالش‌های بنیادین هوش مصنوعی سازمانی است: نبود context پایدار و قابل‌اعتماد. در این معماری، ایجنت‌ها دیگر صرفاً به پرامپت وابسته نیستند، بلکه در یک محیط داده‌ای غنی و ساختاریافته عمل می‌کنند.

ویندوز به‌عنوان بستر اجرای ایجنت‌ها

در لایه سیستم‌عامل، ویندوز در Build 2026 نقش جدیدی دریافت کرد، تبدیل‌شدن به «پلتفرم اجرای ایجنت‌ها». این تغییر به معنای آن است که سیستم‌عامل دیگر صرفاً میزبان اپلیکیشن‌ها نیست؛ بلکه میزبان ایجنت‌ها، مدیریت‌کننده چرخه عمر آن‌ها و محیط اجرای وظایف خودکار خواهد بود. در این مدل، اپلیکیشن سنتی جای خود را به «ایجنت‌های هدف‌محور» می‌دهد که می‌توانند چندین ابزار و سرویس را به‌صورت هم‌زمان کنترل کنند.

ویندوز به‌طورجدی در حال بازطراحی برای توسعه‌دهندگان است؛ با اقداماتی از جمله:

• پشتیبانی از Linux tools به‌صورت native
• معرفی WSL Containers
• ترمینال هوشمند (Intelligent Terminal)
• Windows Development Configurations (راه‌اندازی محیط dev در چند دقیقه)

Azure و زیرساخت Agentic AI

در لایه زیرساخت ابری، Microsoft Azure به طور ویژه برای پشتیبانی از بارهای کاری مبتنی بر ایجنت بهینه‌سازی شد.

تمرکز اصلی در این بخش بر سه محور است:

1. مقیاس‌پذیری ایجنت‌ها در سطح سازمانی
2. اجرای هم‌زمان چندین سیستم تصمیم‌گیر
3. کاهش latency در تعاملات agent-to-agent

در این معماری، فضای ابری دیگر صرفاً زیرساخت پردازشی نیست، بلکه به «محیط اجرای تصمیم‌گیری توزیع‌شده» تبدیل می‌شود.

از جمله ارتقاهای زیرساختی شامل:

• Cobalt 200 CPUs: افزایش ۵۰٪ کارایی برای workloads هوش مصنوعی
• Maia 200 AI Accelerators: استفاده در دیتاسنترهای عملیاتی
• شبکه جدید MRC (Multipath Reliable Connection) برای بهینه‌سازی ارتباطات در مقیاس بزرگ
• پایگاه‌داده جدید Azure HorizonDB (Postgres-based)
• بهبود Fabric Data Warehouse با شتاب‌دهی GPU

امنیت و حاکمیت ایجنت‌ها (Agent Governance)

با افزایش استقلال ایجنت‌ها، مسئله کنترل و امنیت اهمیت بیشتری پیدا کرده است. مایکروسافت در این رویداد چارچوب‌های جدیدی برای:

• کنترل رفتار ایجنت‌ها
• محدودسازی دسترسی‌ها
• ثبت و audit تصمیمات
• جلوگیری از اقدامات ناخواسته

معرفی کرد.

این بخش نشان می‌دهد که در مدل جدید، «حاکمیت هوش مصنوعی» به‌اندازه خود مدل‌ها اهمیت دارد.

Surface RTX Spark و همکاری با NVIDIA

مایکروسافت با همکاری NVIDIA از نسل جدید دستگاه‌های توسعه‌دهنده Surface Axion رونمایی کرد:

• دستگاه توسعه AI با پردازنده‌های Arm و NVIDIA Spark RTX
• طراحی‌شده برای اجرای محلی مدل‌های هوش مصنوعی سنگین
• دارای حافظه تا 128GB

ابزارها و سخت‌افزارهای توسعه، ورود جدی به AI-native Dev

مایکروسافت همچنین نسل جدیدی از ابزارها و سخت‌افزارهای توسعه را معرفی کرد که هدف آن‌ها تسهیل ساخت ایجنت‌ها و سیستم‌های AI-native است. این ابزارها شامل محیط‌های توسعه بهینه‌شده، شتاب‌دهنده‌های محلی و دستگاه‌های مخصوص اجرای مدل‌ها هستند که توسعه‌دهندگان را از وابستگی کامل به کلود خارج می‌کنند.

دسترسی رایگان به پلتفرم Microsoft Discovery

مایکروسافت پلتفرم Microsoft Discovery را به طور رسمی در دسترس عموم قرار داد. این پلتفرم که پیش‌نمایش خصوصی آن در سال ۲۰۲۵ معرفی شده بود، گامی فراتر از دستیارهای هوشمند سنتی و ابزارهای توسعه‌دهندگان است.

پلتفرم Microsoft Discovery یک پلتفرم سازمانی مبتنی بر هوش مصنوعی است که برای تسریع تحقیق‌وتوسعه علمی طراحی شده و از طریق هماهنگ‌سازی عامل‌های تخصصی هوش مصنوعی و پردازش با کارایی بالا عمل می‌کند. هدف اصلی Discovery، ورود هوش مصنوعی عامل‌محور به بطن فرایندهای پیچیده، هزینه‌بر و داده‌محور تحقیق‌وتوسعه (R&D) در علومی مانند داروسازی، مهندسی مواد، انرژی، نیمه‌هادی‌ها و تولید پیشرفته است. همچنین اپلیکیشن Microsoft Discovery معرفی شد که افراد و سازمان‌های می‌توانند آن را به‌صورت رایگان و با استفاده از حساب GitHub Copilot دانلود و اجرا کنند.

GitHub Copilot و توسعه عامل‌محور

• معرفی نسخه جدید GitHub Copilot App
• افزودن قابلیت‌های agentic workflow
• اتصال به Foundry برای ساخت عامل‌های سازمانی
• استفاده از مدل‌های MAI برای کدنویسی و reasoning

مسیر محاسبات کوانتومی، پروژه Majorana

مایکروسافت از نسل جدید تراشه کوانتومی توپولوژیکی خود با نام Majorana 2 رونمایی کرد؛ دستاوردی که با بهره‌گیری از پلتفرم هوش مصنوعی عامل‌محور Microsoft Discovery به واقعیت پیوسته است.

این تراشه در مقایسه با نسل پیشین خود، بهبود ۱۰۰۰ برابری در قابلیت اطمینان ارائه می‌دهد. درحالی‌که در اکثر رویکردهای رایج، عمر یک کیوبیت در حد میکروثانیه اندازه‌گیری می‌شود، Majorana 2 میانگین عمر کیوبیت ۲۰ ثانیه‌ای را ثبت کرده و برخی نمونه‌ها تا یک دقیقه پایداری داشته‌اند. با این پیشرفت، مایکروسافت اکنون انتظار دارد تا سال ۲۰۲۹ به یک رایانه کوانتومی مقیاس‌پذیر دست یابد؛ برنامه‌ای که نیمی از زمان‌بندی اولیه را کاهش می‌دهد.

Project Solara؛ پلتفرمی برای دستگاه‌های نسل بعدی هوش مصنوعی

مایکروسافت در رویداد Build 2026 از پروژه‌ای با نام رمز Solara پرده برداشت که می‌تواند نقطه‌ی عطفی در تکامل رایانش باشد. این پروژه یک پلتفرم chip-to-cloud است که از پایه برای تجربه‌های Agent-First طراحی شده؛ یعنی دستگاه‌هایی حول عامل‌های هوش مصنوعی ساخته می‌شوند.

این پلتفرم بر سه پایه استوار است:

1. آمادگی سازمانی با محوریت امنیت
2. حریم خصوصی و کنترل؛ مدل تعامل مبتنی بر عامل با رابط کاربری تطبیقی
3. قابلیت توسعه برای یکپارچه‌سازی عامل‌های اختصاصی سازمان‌ها

مایکروسافت همچنین دو طرح مفهومی برای سخت‌افزار آن ارائه داد:

• یک دستگاه کارت شناسایی با اتصال 5G، دوربین، میکروفون و احراز هویت بیومتریک
• یک دستگاه رومیزی با صفحه لمسی، سنسور حضور UWB و قابلیت تبدیل به یک کلاینت Windows 365

درون‌مایه Build 2026

Build 2026 را نمی‌توان صرفاً یک رویداد معرفی محصول دانست. این رویداد در واقع اعلام یک تغییر پارادایم است:

• نرم‌افزار به ایجنت
• تعامل به اجرا
• اپلیکیشن به سیستم‌های خودمختار
• کاربر به ناظر و مدیر سیستم‌های هوشمند

در این مدل جدید، مایکروسافت در حال ساخت یک اکوسیستم یکپارچه است که در آن ایجنت‌ها نقش اصلی را در تصمیم‌گیری، اجرا و هماهنگی بین سرویس‌ها بر عهده دارند. اگر این مسیر با سرعت فعلی ادامه پیدا کند، مرز بین سیستم‌عامل، زیرساخت ابری و اپلیکیشن به‌تدریج محو خواهد شد و جای خود را به «پلتفرم‌های عامل‌محور یکپارچه» خواهد داد.