دیپ‌سیک آتش جنگ قیمت هوش مصنوعی را شعله‌ور کرد

شرکت چینی DeepSeek که اوایل سال جاری با توسعه مدل‌های قدرتمند و کم‌هزینه بازار هوش مصنوعی را غافلگیر کرده بود، اکنون مدل جدید DeepSeek V4 Flash را معرفی کرده است؛ مدلی که در حوزه تولید و تحلیل کد، عملکردی نزدیک به Claude Opus 4.8 شرکت Anthropic دارد، اما با اختلاف قیمتی چشمگیر عرضه می‌شود.

براساس ارزیابی‌های منتشرشده، V4 Flash در برخی آزمون‌های برنامه‌نویسی و توسعه نرم‌افزار حتی عملکردی بهتر از Claude Opus 4.8 ثبت کرده است. با این حال، مهم‌ترین مزیت این مدل قیمت آن است؛ به‌گونه‌ای که هزینه تولید حجم یکسانی از خروجی تنها ۲۸ سنت است، در حالی که همین میزان خروجی در Claude Opus 4.8 حدود ۲۵ دلار هزینه دارد؛ اختلافی معادل ۹۹ درصد.

جنگ قیمت میان غول‌های هوش مصنوعی

عرضه مدل جدید DeepSeek هم‌زمان با آغاز رقابت شدید بر سر کاهش قیمت مدل‌های زبانی بوده است. در هفته‌های اخیر، OpenAI قیمت مدل GPT-5.6 Luna را تنها سه هفته پس از عرضه، ۸۰ درصد کاهش داد. گوگل نیز سه مدل جدید از خانواده Gemini Flash را با تمرکز بر بهره‌وری و کاهش هزینه معرفی کرده است.

در همین حال، شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک مدل Grok 4.5 را با تمرکز بر برنامه‌نویسی، پژوهش و انجام وظایف خودکار عرضه کرده و متا نیز با معرفی مدل بسته Muse Spark 1.1، از رویکرد پیشین خود در ارائه مدل‌های متن‌باز فاصله گرفته و وارد رقابت قیمتی شده است.

در مقابل، Anthropic همچنان استراتژی متفاوتی را دنبال می‌کند و قیمت مدل‌های پیشرفته Claude را در سطح بالایی نگه داشته است. این شرکت معتقد است توسعه‌دهندگان حاضرند برای دقت بیشتر و استانداردهای ایمنی بالاتر، هزینه بیشتری پرداخت کنند.

هوش مصنوعی در مسیر «کالایی شدن»

کارشناسان معتقدند بازار هوش مصنوعی به‌سرعت در حال حرکت به سمت «کالایی شدن» است؛ وضعیتی که در آن تفاوت عملکرد مدل‌های پیشرفته کاهش یافته و کاربران بیش از آنکه به نام سازنده توجه کنند، قیمت و هزینه استفاده را ملاک انتخاب قرار می‌دهند.

«زک کاس»، مدیر پیشین بخش تجاری OpenAI، این روند را «کاهش بازده مدل‌ها» توصیف کرده و معتقد است با نزدیک شدن توانایی مدل‌ها به یکدیگر، انتخاب کاربران بیش از گذشته بر پایه هزینه خواهد بود، نه صرفاً کیفیت.

رقابت آمریکا و چین وارد مرحله تازه شد

تحلیلگران می‌گویند رقابت میان چین و آمریکا دیگر تنها بر سر ساخت باهوش‌ترین مدل نیست، بلکه به رقابتی برای عرضه ارزان‌ترین هوش مصنوعی تبدیل شده است. با کاهش مداوم قیمت‌ها، شرکت‌های توسعه‌دهنده ناچار خواهند بود مدل‌های کسب‌وکار خود را بر پایه حجم بالای استفاده از سرویس‌ها بنا کنند، نه سود حاصل از فروش هر درخواست.

در همین راستا، سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، نیز اخیراً اعلام کرده است که این شرکت روی افزایش گسترده میزان استفاده از مدل‌های خود حساب باز کرده و معتقد است رشد تقاضا می‌تواند کاهش حاشیه سود را جبران کند.

عرضه DeepSeek V4 Flash نشان می‌دهد رقابت جهانی هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای شده که برتری فنی به‌تنهایی کافی نیست و از این پس، قیمت به یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده برندگان این بازار چندصد میلیارد دلاری تبدیل خواهد شد.