چگونه هوش مصنوعی حقوق بینالملل را بلعید؟
غزه؛ آزمایشگاه تسلیحات هوشمند اسرائیل
گزارشها حاکی از آن است که اسرائیل از سیستمهایی نظیر «هبسورا» (Habsora) و «لاوندر» (Lavender) برای شناسایی اهداف خود در غزه استفاده میکند. سیستم «لاوندر» که با دادههای کلان آموزش دیده، به هر فلسطینی امتیازی بین ۱ تا ۱۰۰ بر اساس احتمال ارتباط با گروههای مقاومت میدهد.
- خطای سیستماتیک: گزارشها حاکی از آن است که لاوندر نرخ خطایی حدود ۱۰ درصد دارد. این بدان معناست که هزاران غیرنظامی صرفاً به دلیل الگوهای ارتباطی یا شباهتهای اسمی، به عنوان هدف نظامی علامتگذاری شدهاند.
- اولویت سرعت بر دقت: ارتش اسرائیل در مراحل بحرانی جنگ، بررسیهای انسانی را به حداقل (گاه تنها ۲۰ ثانیه برای هر هدف) کاهش داده تا سرعت تولید «لیستهای کشتار» کاهش نیابد.
یکی از غیرانسانیترین فناوریهای به کار رفته، نرمافزار «پدرت کجاست؟» (Where’s Daddy) است. این سیستم وظیفه دارد افرادی را که توسط لاوندر شناسایی شدهاند، ردیابی کند و به محض ورود آنها به خانه و در کنار خانواده، سیگنال حمله را صادر کند.
- فرسایش اصل تناسب: ارتش اسرائیل برای اهداف کماهمیتتر، آستانه تلفات جانبی را تا ۲۰ غیرنظامی (زن و کودک) برای هر حمله به طور خودکار پذیرفته است. این اقدام نقض آشکار اصل «تناسب» در حقوق بینالملل بشردوستانه (IHL) است.
تحلیلهای مؤسسه لیبر نشان میدهد که غزه به یک شبکه عظیم نظارت تصویری تبدیل شده است. سیستمهای «گرگ قرمز» و «گرگ آبی» با استفاده از دوربینهای مجهز به تشخیص چهره در ایستهای بازرسی، دادههای بیومتریک فلسطینیان را بدون رضایت آنها جمعآوری میکنند.
- اجبار بیومتریک: فلسطینیانی که از شمال به جنوب غزه پناه میبرند، در ایستهای بازرسی ناچار به اسکن چهره هستند. این دادهها بلافاصله به بانکهای اطلاعاتی متصل شده و برای هدفگیریهای بعدی یا بازداشتهای خودسرانه استفاده میشوند.
- استفاده از Google Photos: گزارشها حاکی از آن است که واحد ۸۲۰۰ ارتش اسرائیل حتی از ابزارهای عمومی مانند گوگلفوتوز برای شناسایی چهرهها در میان جمعیت یا تصاویر بیکیفیت پهپادها استفاده کرده است.
فرار از مسئولیت در سایه هوش مصنوعی
یکی از بزرگترین خطرات این فناوری، «سوگیری اتوماسیون» (Automation Bias) است. فرماندهان نظامی تمایل دارند به خروجیهای آماری ماشین اعتماد مطلق کنند و مسئولیت اخلاقی و حقوقی تصمیمات را به گردن الگوریتم بیندازند. این پدیده باعث ایجاد یک «شکاف مسئولیت» شده است که در آن، نه برنامهنویس، نه اپراتور و نه فرمانده، خود را مسئول کشتار غیرنظامیان نمیدانند.
بازاریابی برای صنایع نظامی اسرائیل بر روی ویرانههای غزه
آنچه در غزه میگذرد، صرفاً یک عملیات نظامی یا نسل کشی نیست؛ بلکه بازاریابی برای صنایع نظامی اسرائیل است. تسلیحاتی که در غزه آزمایش میشوند، با برچسب «تست شده در میدان» به بازارهای جهانی عرضه خواهند شد. اگر جامعه جهانی امروز قوانین سختگیرانهای برای مهار «الگوریتمهای مرگبار» وضع نکند، مدل غزه به الگوی استاندارد جنگهای آینده تبدیل خواهد شد؛ جایی که وجدان انسانی به طور کامل از صحنه نبرد حذف شده است.