ایلان ماسک تلویحاً اعتراف کرد که برای آموزش Grok از مدلهای OpenAI استفاده شده
سید محمدجواد فیاض
- ۳۱ خرداد ۱۴۰۵
ماسک هنگام پاسخدادن به سؤالات در دادگاه و تحت سوگند، استدلال کرد که استفاده آزمایشگاههای هوش مصنوعی از مدلهای رقبایشان یک رویه استاندارد است.
به نقل از WIRED، ایلان ماسک در جریان شهادت در دادگاه فدرال، ظاهراً اشاره کرد که آزمایشگاه هوش مصنوعی او ممکن است از مدلهای OpenAI برای آموزش مدلهای اختصاصی xAI استفاده کرده باشد. او درحالیکه در جایگاه شهود نشسته بود و به سؤالات متقابل وکیل OpenAI در میانه نبرد حقوقی جاری خود علیه سازنده ChatGPT پاسخ میداد، به این موضوع پرداخت.
قسمتی از این مکالمه به شرح زیر است:
- «ویلیام ساویت» (William Savitt)، وکیل OpenAI: آیا میدانید تقطیر چیست؟
- ماسک: به معنای استفاده از یک مدل هوش مصنوعی برای آموزش یک مدل هوش مصنوعی دیگر است.
- ساویت: آیا xAI این کار را با OpenAI انجام داده است؟
- ماسک: عموماً تمام شرکتهای هوش مصنوعی [این کار را میکنند].
- ساویت: پس پاسخ مثبت است.
- ماسک: تا حدودی.
«تقطیر» (Distillation) تکنیکی است که در آن یک مدل هوش مصنوعی کوچکتر آموزش داده میشود تا رفتار یک مدل بزرگتر و توانمندتر را تقلید کند؛ این کار اجرای مدل را ارزانتر و سریعتر کرده و درعینحال بخش عمدهای از عملکرد آن را حفظ میکند.
ویلیام ساویت، وکیل OpenAI، سپس پرسید که آیا از فناوری OpenAI بههیچوجه برای توسعه xAI استفاده شده است یا خیر.
- ساویت: آیا بههیچوجه از فناوری OpenAI برای توسعه xAI استفاده نشده است؟
- ماسک: استفاده از سایر مدلهای هوش مصنوعی برای اعتبارسنجی (validate) یک مدل هوش مصنوعی دیگر، یک رویه استاندارد است.
شرکتهای OpenAI و xAI بلافاصله به درخواست WIRED برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
ساویت در جریان تعامل متقابل چندروزه خود از ماسک، وی را در مورد اقداماتش برای بهدستگرفتن کنترل OpenAI و در پی آن، تلاشهایش برای شکستدادن سازنده ChatGPT مورد پرسش قرار داده است. در جریان دادگاه روز چهارشنبه ۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساویت ایمیلها و پیامهای متنی مربوط به سال ۲۰۱۷ را برای اقامه دعوی خود برای سؤالاتی ارائه کرد مبنی بر اینکه آیا ماسک با دریغکردن بودجه و استخدام و جذب پژوهشگران کلیدی، OpenAI را تحتفشار قرار داده است یا خیر.
شرکت OpenAI در تلاش بوده است تا از تقطیر مدلهای هوش مصنوعی خود توسط رقبایش، بهویژه DeepSeek جلوگیری کند. OpenAI در یادداشتی در فوریه ۲۰۲۶ به یکی از کمیتههای مجلس نمایندگان نوشت که «گامهایی را برای محافظت و مقاومسازی مدلهای خود در برابر تقطیر برداشته است.» در آن یادداشت، OpenAI اعلام کرد که تمرکز این شرکت بر تضمین فضایی است که در آن «چین نتواند با تصاحب و بستهبندی مجدد نوآوریهای آمریکایی، فناوری هوش مصنوعی خودکامه (autocratic AI) را پیش ببرد.»
دولت ترامپ نیز اقداماتی را برای جلوگیری از تقطیر مدلهای هوش مصنوعی آمریکایی توسط شرکتهای چینی انجام داده است. «مایکل کراتسیوس» (Michael Kratsios)، مدیر دفتر سیاست علموفناوری کاخ سفید، در یادداشتی در آوریل ۲۰۲۶ گفت که این دفتر اطلاعات مربوط به تقطیر خارجی را با شرکتهای هوش مصنوعی ایالات متحده به اشتراک خواهد گذاشت. کراتسیوس در پستی در شبکه اجتماعی X گفت که «دولت ایالات متحده متعهد به توسعه آزاد و منصفانه فناوریهای هوش مصنوعی در سراسر یک اکوسیستم رقابتی است.»
آزمایشگاههای هوش مصنوعی آمریکایی به روشهای دیگری نیز از مدلهای هوش مصنوعی یکدیگر برای آزمایش پیشرفت و ارزیابی ایمنی استفاده کردهاند. اما در چشمانداز رقابتی امروز، برخی از شرکتهای هوش مصنوعی دسترسی آزمایشگاههای رقیب را به طور کامل قطع کردهاند. Anthropic در آگوست ۲۰۲۵ پس از ادعای نقض شرایط خدمات خود، دسترسی OpenAI به مدلهای برنامهنویسی Claude را مسدود کرد و اخیراً نیز دسترسی xAI به استفاده از مدلهای هوش مصنوعی خود برای برنامهنویسی را نیز قطع کرده است.
