نتیجه عجیب پژوهش ژورنال پزشکی لنست
جنگ هسته‌ای و سوءاستفاده از هوش مصنوعی می‌تواند تا سال ۲۱۰۰ به انقراض بشر منجر شود
سید محمدجواد فیاض
- ۱۹ مهر ۱۴۰۵
یک کمیسیون تازه‌تأسیس ۱۷ تهدید فاجعه‌بار برای سلامت انسان را شناسایی کرده است، اما می‌گوید برای مقابله با هر یک از آن‌ها «مسیر عملی و واقع‌بینانه‌ای برای اقدام» وجود دارد.
به نقل از گاردین و بر اساس یک ارزیابی جدید از ریسک‌های جهانی، استفاده مخرب و سوءاستفاده از هوش مصنوعی یا وقوع درگیری هسته‌ای می‌تواند به انقراض انسان‌ها تا سال ۲۱۰۰ منجر شود. این دو تهدید در صدر فهرستی شامل ۱۷ تهدید عمده برای سلامت انسان در ۷۵ سال آینده قرار دارند.
کارشناسان حاضر در «کمیسیون لنست درباره تهدیدهای جهانی سلامت در قرن بیست‌ویکم» (The Lancet Commission on 21st Century Global Threats to Health) اعلام کردند که همه این تهدیدها با یکدیگر تعامل دارند و به همین دلیل، باید به‌صورت هم‌زمان به آن‌ها رسیدگی کرد. بااین‌حال، آن‌ها تأکید کردند که برای مقابله با هر یک از این تهدیدها، «مسیر عملی و واقع‌بینانه‌ای برای اقدام» وجود دارد.
«کریستوفر موری» (Christopher Murray)، یکی از رؤسای مشترک کمیسیون و مدیر مؤسسه سنجه‌ها و ارزیابی سلامت در دانشگاه واشینگتن دراین‌خصوص می‌گوید: «تصمیم‌هایی که رهبران امروز می‌گیرند، سلامت و رفاه نسل آینده را شکل خواهند داد.»
این کمیسیون برای تهیه فهرست خود، با مدل‌سازی برآورد کرد که بر اساس روندهای کنونی، هر یک از این تهدیدها چه میزان از سال‌های زندگی سالم انسان‌ها را بر اثر بیماری، ناتوانی یا مرگ زودرس از بین خواهد برد. این معیار با عنوان «سال‌های عمر تعدیل‌شده بر حسب ناتوانی» (Disability-Adjusted Life Years) یا DALYs شناخته می‌شود. در پژوهش لنست آمده است: «استفاده مخرب از هوش مصنوعی، از جمله برای تولید سلاح‌های زیستی و درگیری هسته‌ای همراه با قحطی ناشی از جنگ هسته‌ای، خطر انقراض بشر را در ۷۵ سال آینده به همراه دارند.»
گزارش می‌افزاید که اگرچه احتمال وقوع این تهدیدها همچنان پایین است، اما در صورت تحقق، می‌توانند به حیات بشر پایان دهند. درگیری هسته‌ای ممکن است با واردکردن حجم کافی از ذرات به لایه‌های بالایی جو، مانع رسیدن نور خورشید شود و قحطی گسترده‌ای به وجود آورد. ازسوی‌دیگر، سلاح‌های زیستی ساخته‌شده با هوش مصنوعی نیز می‌توانند چنین پیامدی داشته باشند. سرمقاله‌ای در نشریه لنست که هم‌زمان با انتشار گزارش منتشر شد، هشدار داد: «اگر این تهدیدها محقق شوند، ابعاد خسارت ناشی از آن‌ها فاجعه‌ای آخرالزمانی برای بشریت رقم خواهد زد.»
سایر خطراتی که می‌توانند در مجموع به ازدست‌رفتن بیش از یک میلیارد سال عمر تعدیل‌شده بر حسب ناتوانی منجر شوند و به همین دلیل «تهدیدهای فاجعه‌بار عمده» محسوب شده‌اند، عبارت‌اند از آلودگی هوا، مقاومت ضدمیکروبی، سوءتغذیه کودکان و فروپاشی اقلیمی. درگیری‌های متعارف، کاهش کمک‌های خارجی، مصرف بالای الکل، فشارخون بالا، نابرابری درآمدی، سطح پایین تحصیلات، همه‌گیری‌های طبیعی، چاقی، سلامت روان نامطلوب، استعمال دخانیات و سالمندی ناسالم نیز در این فهرست قرار دارند.
برای قرارگرفتن یک تهدید در این فهرست، صرفاً بالابودن میزان بالقوه سال‌های زندگی سالم ازدست‌رفته کافی نبود؛ آن تهدید باید راهکارهای بالقوه‌ای نیز برای مقابله داشته باشد. «ابراهیم ابوبکر»، عضو کمیسیون و استاد اپیدمیولوژی بیماری‌های عفونی در دانشگاه کالج لندن (UCL) دراین‌رابطه می‌گوید: «ما کار را از این دیدگاه آغاز نکردیم که بگوییم: ببینید، می‌خواهیم شما را بترسانیم؛ این تعداد تهدید در برابر بشریت قرار دارد. نقطه شروع ما این فرض بود که اگر امروز سیاست‌گذار باشید، چه در سطح جهانی و چندجانبه و چه در سطح ملی، این‌ها تهدیدهای بالقوه‌ای هستند که ممکن است با آن‌ها روبه‌رو شوید و این همان اندازه تأثیری است که می‌توانید با اقدام به‌موقع بر جای بگذارید.»
این کمیسیون متشکل از ۳۵ کارشناس است و یافته‌های آن روز یکشنبه در اجلاس جهانی سلامت در برلین آلمان ارائه خواهد شد. ارزیابی این کمیسیون هر سال به‌روزرسانی می‌شود تا ۱۷ تهدید شناسایی‌شده دوباره بررسی شوند و داده‌های جدید و خطرات نوظهور نیز در ارزیابی‌ها لحاظ شوند. نویسندگان گزارش از رهبران جهان خواسته‌اند پیش از آنکه این خطرها به بحران تبدیل شوند، برای مقابله با آن‌ها اقدام کنند. سرمایه‌گذاری در نوآوری‌های فناورانه و تقویت نظام‌های سلامت از جمله اقداماتی است که آن‌ها پیشنهاد کرده‌اند.
