به‌روزرسانی سیری؛ اسب سیاه اپل در رقابت هوش مصنوعی

دو سال پیش، اپل نخستین گام خود را در حوزه هوش مصنوعی با معرفی Apple Intelligence  برداشت. این مجموعه که عمدتاً بر پایه مدل‌های توسعه‌یافته در داخل شرکت ساخته شده بود، وعده می‌داد دستیار نه‌چندان کارآمد Siri  را به یک دستیار شخصی (PA) هوشمند و تیزبین تبدیل کند؛ دستیاری که بتواند هم‌پای پیشرفته‌ترین چت‌بات‌های روز عمل کند و درعین‌حال با بهره‌گیری از داده‌های شخصی کاربران و مجموعه‌ای از قابلیت‌های دیگر، مزیت‌های منحصربه‌فردی نیز ارائه دهد. اما این پروژه در عمل به شکستی ناخوشایند تبدیل شد و اپل تنها بخش کوچکی از وعده‌های خود را عملی کرد.

اکنون این شرکت تلاش دوباره‌ای را آغاز کرده است. در ۸ ژوئن و در جریان کنفرانس سالانه نرم‌افزاری خود، تیم کوک، مدیرعامل در حال کناره‌گیری اپل، بار دیگر از «سیری جدید» رونمایی کرد؛ نسخه‌ای که کاربران می‌توانند از طریق فرمان صوتی، نوار جست‌وجوی کشویی (Pull-down Search Bar) یا یک اپلیکیشن با رابط کاربری مشابه چت‌بات‌ها با آن تعامل داشته باشند.

در هوشیو بخوانید:
در رویداد WWDC 2026 اپل چه گذشت

این بار، اپل به‌جای توسعه مدل‌های هوش مصنوعی اختصاصی، از مدل‌های توسعه‌یافته توسط گوگل استفاده می‌کند. راهبرد اپل بر این فرض استوار است که دستگاه‌های این شرکت و داده‌های شخصی ذخیره‌شده روی آن‌ها، به درگاه اصلی دسترسی کاربران به فناوری هوش مصنوعی تبدیل خواهند شد. پرسش اصلی این است که آیا این استراتژی به موفقیت خواهد رسید؟

اشتباهات پیشین اپل در حوزه هوش مصنوعی، دست‌کم تاکنون آسیب آشکاری به این شرکت وارد نکرده است. ارزش سهام اپل طی دو سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است؛ رشدی که اگرچه از شرکت مادر گوگل، یعنی آلفابت کمتر بوده، اما از عملکرد آمازون، مایکروسافت و متا بهتر بوده است؛ شرکت‌هایی که برای پیشی‌گرفتن در رقابت هوش مصنوعی، میلیاردها دلار سرمایه صرف توسعه این فناوری کرده‌اند. در مقابل، اپل توانسته است بدون چنین هزینه‌های هنگفتی، صرفاً با دریافت سهمی تا سقف ۳۰ درصد از درآمد اپلیکیشن‌های چت‌باتی که روی دستگاه‌هایش نصب می‌شوند، از رونق هوش مصنوعی بهره‌مند شود.

بااین‌حال، رقابت در حال شدت‌گرفتن است. OpenAI با همکاری «سر جانی آیو»، طراح ارشد بسیاری از مشهورترین محصولات اپل در حال توسعه یک دستگاه مجهز به هوش مصنوعی است. گوگل و متا نیز سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی عینک‌های هوشمند انجام داده‌اند. در همین حال، آمازون قابلیت‌های جدید مبتنی بر هوش مصنوعی را برای دستیار خانگی خود، Alexa، عرضه می‌کند.

با وجود این رقابت‌ها، اپل دست‌کم از دو مزیت مهم برخوردار است که می‌تواند مانع کنار زده شدن آیفون توسط محصولات هوش مصنوعی شود.
نخستین مزیت، گستردگی دسترسی این شرکت به اطلاعات کاربران است. بسیاری از قابلیت‌های جدید سیری بر توانایی اپل در بررسی داده‌هایی مانند پیام‌های کاربران و همچنین تعامل یکپارچه میان اپلیکیشن‌های مختلف متکی هستند.
مزیت دوم، توانمندی اپل در طراحی سخت‌افزار و تراشه‌های اختصاصی است. بسیاری از قابلیت‌های پیشرفته جدید مستقیماً روی خود دستگاه اجرا خواهند شد و نیازی به پردازش از طریق سرورهای خارجی نخواهند داشت. این موضوع علاوه بر کاهش تأخیر، امکان استفاده از این قابلیت‌ها را حتی بدون اتصال به اینترنت نیز فراهم می‌کند.

همچنین، این رویکرد باعث می‌شود اپل نسبت به سایر ارائه‌دهندگان خدمات هوش مصنوعی، نیاز بسیار کمتری به سرمایه‌گذاری در مراکز داده داشته باشد. البته برخی قابلیت‌های محاسباتی سنگین که اجرای آن‌ها روی خود دستگاه امکان‌پذیر نیست (مانند گسترش یا بازقاب‌بندی (Reframing) تصاویر) با محدودیت استفاده روزانه ارائه خواهند شد؛ هرچند مشترکان سرویس iCloud+ احتمالاً به سهمیه بیشتری دسترسی خواهند داشت.

گزارش‌ها حاکی از آن است که اپل سالانه حدود یک میلیارد دلار بابت استفاده از فناوری گوگل پرداخت می‌کند؛ رقمی که در مقایسه با هزینه توسعه یک جایگزین داخلی، بسیار ناچیز به شمار می‌رود. علاوه بر این، اگر کاربران به استفاده از سیری وابسته شوند، اپل در آینده می‌تواند مدل‌های هوش مصنوعی پایه را با گزینه‌های دیگری جایگزین کند و در نتیجه، در مذاکرات با تأمین‌کنندگان این فناوری، دست برتر را در اختیار داشته باشد. «گیل لوریا»، تحلیلگر شرکت سرمایه‌گذاری D.A. Davidson در این‌باره می‌گوید: «این سرویس بر پایه فناوری گوگل ساخته می‌شود، اما در نهایت این اپل است که رابطه با مصرف‌کننده را در اختیار خواهد داشت.»

اما سرمایه‌گذاران هنوز در حال ارزیابی این رخداد هستند. در ۸ ژوئن، هم‌زمان با معرفی این قابلیت‌ها، ارزش سهام اپل حدود ۲ درصد کاهش یافت. این واکنش احتمالاً بازتاب این واقعیت است که با وجود سال‌ها تأخیر، بسیاری از قابلیت‌های جدید هنوز برای استفاده عمومی آماده نیستند. نسخه ارتقایافته سیری قرار است از پاییز امسال در آمریکا عرضه شود، اما به دلیل موانع مقرراتی، در ابتدای کار روی آیفون‌های عرضه‌شده در اتحادیه اروپا و همچنین هیچ‌یک از دستگاه‌های اپل در چین در دسترس نخواهد بود. علاوه بر این، سیری جدید در مرحله نخست تنها از زبان انگلیسی پشتیبانی خواهد کرد و برای سایر زبان‌ها هنوز آماده نیست.

«جان ترنوس»، مدیرعامل آینده اپل و رئیس فعلی بخش سخت‌افزار، در کنفرانسی که صرفاً بر نرم‌افزار متمرکز بود، سخنرانی نکرد. بااین‌حال، باتوجه‌به جدول زمانی نسبتاً طولانی اپل برای عرضه این قابلیت‌ها، بخش عمده فرایند پیاده‌سازی آن‌ها تحت مدیریت او انجام خواهد شد. «هوراس ددیو»، تحلیلگر باسابقه اپل معتقد است که اگرچه این شرکت معمولاً با سرعت کمی حرکت می‌کند، اما «در نهایت معمولاً آنچه وعده داده است را ارائه می‌کند.» اکنون جان ترنوس باید ثابت کند که این ویژگی همچنان درباره اپل صدق می‌کند.

گزارش حاضر در نسخه June 13th 2026 نشریه The Economist منتشر شده است.