مدیر شرکت Verizon هشدارها درباره هوش مصنوعی و از دست رفتن مشاغل را پررنگ‌تر می‌کند

او تنها چند ماه پس از آغاز به کارش، پیش‌بینی کرده است که نرخ بیکاری در دو تا پنج سال آینده به ۲۰ تا ۳۰ درصد خواهد رسید. او هشدار می‌دهد که پیشرفت در ربات‌های انسان‌نما می‌تواند مشاغل یدی را که امروز هنوز امن تلقی می‌شوند، دگرگون کند. او همچنین خواستار آموزش بیشتر و بازآموزی مهارتی شده است تا کارگران بتوانند خود را با تشدید اختلالات فناورانه سازگار کنند. در دل این سخنان صریح درباره هوش مصنوعی، هشداری برای دیگر مدیران عامل نیز نهفته است؛ درباره اختلال پیش‌ِ رو صادق و شفاف باشید، وگرنه با واکنش منفی افکار عمومی روبه‌رو خواهید شد.

با جاگیری هوش مصنوعی، چه بر سر شغل‌ها خواهد آمد؟

«دن شولمن» در یک گفت‌وگو گفت: «این دوره بسیار دشواری است و همه هم این را می‌دانند. بنابراین، به نظر من، اصیل بودن، واقع‌بین بودن و تا آنجا که می‌توانید حقیقت را گفتن، موضوعی کلیدی است.» او گفت همین باور باعث شد Verizon زمانی که سال گذشته تعدیل ۱۳ هزار نفر از کارکنان خود را آغاز کرد، صندوقی ۲۰ میلیون‌دلاری برای انتقال شغلی و بازآموزی در «عصر هوش مصنوعی» ایجاد کند. او آن زمان در پیامی به کارکنان نوشت: «تغییر ضروری است، اما می‌تواند دشوار باشد.» این هشدارها با پیام‌رسانی بسیاری از مدیران عامل شرکت‌های بورسی تفاوت دارد؛ مدیرانی که بسیاری از آن‌ها نسبت به ظرفیت هوش مصنوعی برای گشودن سطوح تازه‌ای از رشد خوش‌بین بوده‌اند، اما درباره از بین رفتن مشاغل یا سکوت می‌کنند یا حتی آن را رد می‌کنند.

«جنسن هوانگ»، مدیرعامل Nvidia، ماه گذشته گفت: «خیلی‌ها می‌گویند هوش مصنوعی در راه است و ما با کمبود شغل مواجه می‌شویم؛ واقعیت دقیقاً برعکس است.» او با اشاره به این نکته سخن گفت که هر پیشرفت فناورانه دیگری، بهره‌وری و رفاه بیشتری به همراه آورده است. «اندی جسی»، مدیرعامل Amazon.com، نیز نگاه نسبتاً آرام و خوش‌بینانه‌ای به احتمال حذف مشاغل بر اثر هوش مصنوعی دارد. او در فوریه به CNBC گفت: «هرچند برخی نقش‌ها جایگزین خواهند شد، اما مشاغل دیگری ایجاد می‌شوند.»

با این حال، در کوتاه‌مدت مجموعه‌ای از شرکت‌ها، از Snap تا Amazon، هم‌زمان با کاهش بخش‌های بزرگی از نیروی کار خود به هوش مصنوعی یا تمایل به دستیابی به کارآمدی بیشتر استناد کرده‌اند. Block که نزدیک به نیمی از کارکنانش را تعدیل کرده پیش‌بینی کرده است که شرکت‌های دیگر نیز به ‌زودی همین مسیر را در پیش خواهند گرفت. گزارش تازه‌ای از Boston Consulting Group پیش‌بینی می‌کند که هوش مصنوعی در دو تا سه سال آینده حدود نیمی از مشاغل آمریکا را دگرگون خواهد کرد و در نهایت ممکن است تا ۱۵ درصد از مشاغل به‌طور کامل حذف شوند. بسیاری از آمریکایی‌ها نیز از رخ دادن چنین وضعی هراس دارند.

 در نظرسنجی Quinnipiac University از ۱۴۰۰ بزرگسال آمریکایی در ماه مارس، ۵۵ درصد گفتند احساس می‌کنند هوش مصنوعی بیش از آنکه سودمند باشد، زیان‌بار خواهد بود؛ رقمی که در مقایسه با ۴۴ درصد در نظرسنجی سال گذشته افزایش یافته است.

این احساسات ضد هوش مصنوعی، اعتراض‌ها به ساخت مراکز داده پرمصرف برای اجرای این فناوری را دامن زده است و حتی به خشونت نیز کشیده شده است؛ فرد مظنون در حمله‌ای شبیه به پرتاب کوکتل مولوتف به خانه «سم آلتمن»، مدیرعامل OpenAI در کالیفرنیا، نشانه‌ای از این موضوع است.

«بیل جورج»، مدیرعامل پیشین Medtronic که اکنون از مدیران همکار Harvard Business School است گفت: «مدیران عامل به این موضوع از زاویه درست نگاه نمی‌کنند.» او گفت تعداد زیادی از آن‌ها بیش از حد بر بهره‌وری متمرکز شده‌اند، به‌جای آنکه راهبردی برای یافتن الگوهای کسب‌وکار تازه به‌منظور رشد شرکت‌ها ترسیم کنند یا مشخص کنند کارکنان چگونه می‌توانند به بهترین شکل از هوش مصنوعی استفاده کنند. «بیل جورج» گفت: «آن‌ها باید با کارکنان خود بسیار صریح باشند و تصویر کلی را ترسیم کنند.»

این «تصویر کلی» از نگاه «دن شولمن» شامل تعدیل گسترده نیرو نیز بوده است. به گفته او، تعدیل ۱۳هزار نفر که اندکی پس از انتصابش به سمت مدیرعاملی در ماه اکتبر اعلام شد، بزرگ‌ترین موج تعدیل در تاریخ Verizon بود؛ اما برای کارآمدتر کردن Verizon ضرورت داشت. او در مجموع به‌دنبال کاهش ۹ میلیارد دلاری هزینه‌هاست. شرکت Verizon گفته است که این تعدیل‌ها به هوش مصنوعی ارتباطی نداشته‌اند.

نقش غیرقابل انکار هوش مصنوعی در کسب‌‌وکارها

«دن شولمن» ماه گذشته در رویدادی از Morgan Stanley به سرمایه‌گذاران گفت این اپراتور «بیش از حد سلسله‌مراتبی، به‌شدت دیوان‌سالار و بیش از اندازه فرایندمحور بود، نه نتیجه‌محور». او گفته است که در نشست‌های مختلف، بارها به کارکنان Verizon تأکید کرده که باید هوش مصنوعی را بپذیرند، زیرا این فناوری در کانون آینده شرکت قرار دارد. او همچنین گفت که پس از آنکه از کارکنان پرسید چگونه می‌تواند دیوان‌سالاری را کاهش دهد، خودش از هوش مصنوعی برای بررسی حدود ۸ هزار پاسخ استفاده کرده است.

با این حال، استقبال «دن شولمن» از هوش مصنوعی فراتر از کاهش هزینه‌هاست. او شرکتی را تصور می‌کند که به‌طور کامل با این فناوری دگرگون شده باشد؛ از بهبود خدمات مشتریان گرفته تا ارائه گزینه‌های شخصی‌سازی‌ شده‌تر برای مصرف‌کنندگان. او همچنین کارکنان را تشویق کرده است که سر میز شام با فرزندانشان درباره هوش مصنوعی گفت‌وگو کنند. «دن شولمن» در یکی از نشست‌های عمومی کارکنان توصیه کرده بود که از هوش مصنوعی بخواهند آگهی درگذشتشان را بنویسد تا ببینند این فناوری چگونه کار می‌کند و چگونه زندگی آن‌ها را صورت‌بندی می‌کند. او همچنین از کارکنان خواسته است با نوشتن شعر برای عزیزانشان، هوش مصنوعی را به‌صورت عملی تجربه کنند. او گفته است که خودش نیز همین کار را برای همسرش انجام داده است. برخی از کارکنان در پاسخ، با استفاده از هوش مصنوعی برای «دن شولمن» شعر نوشتند و به گفته او، شعرهای بدی هم نبودند.

«دن شولمن» در این گفت‌وگو گفت: «چه بخواهیم و چه نخواهیم، ما در عصر هوش مصنوعی زندگی می‌کنیم. من شخصاً آن را دوست دارم.» او ادامه داد: «انگار همه ما دوست داشتیم در دوره رنسانس زندگی کنیم یا مثلاً زمانی که آتش تازه کشف شده بود؛ چقدر می‌توانست هیجان‌انگیز باشد؟ ما اکنون در همان مرحله هستیم. فقط هنوز آن‌طور که باید، ظرفیت واقعی آن را درک نکرده‌ایم.»

«هوش مصنوعی موجی از تغییر را به همراه خواهد آورد که شاید جامعه هرگز در چنین ابعادی تجربه نکرده باشد»

برخی از مدیران عامل سرشناس نیز کم‌کم به «دن شولمن» می‌پیوندند و به ظرفیت هوش مصنوعی برای ایجاد اختلال اذعان می‌کنند. «سم آلتمن» از OpenAI پس از حمله به خانه‌اش در کالیفرنیا، نوشت که نگرانی عمومی درباره هوش مصنوعی موجه است، زیرا این فناوری موجی از تغییر را به همراه خواهد آورد که شاید جامعه هرگز در چنین ابعادی تجربه نکرده باشد. تنها چند روز پیش از آن نیز OpenAI ایده هفته کاری چهار روزه و سیاست‌های دیگری را مطرح کرده بود تا «انسان‌ها در اولویت بمانند.»

افراد دیگری نیز در روزهای اخیر هشدارهایی مطرح کرده‌اند. «لری فینک»، مدیرعامل BlackRock، ماه گذشته در نامه سالانه خود به سهام‌داران نوشت: «این خطر کاملاً واقعی است که هوش مصنوعی بتواند نابرابری در ثروت را تشدید کند.» «جیمی دایمن»، مدیر ارشد اجرایی JP Morgan Chase نیز اخیراً به سرمایه‌گذاران گفته است که دستاوردهای بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی می‌تواند به پیامدهای تبعی دیگری منجر شود. «جیمی دایمن» هشدار داد: «ممکن است این روند سریع‌تر از آن رخ دهد که ما بتوانیم خود را با آن تطبیق دهیم.»

«دن شولمن» گفت که هوش مصنوعی ممکن است تا پایان سال آینده به سطح توانایی انسانی برسد؛ سطحی که در این صنعت با نام AGI یا «هوش عمومی مصنوعی» شناخته می‌شود. زمان‌بندی‌ای که در مقایسه با بیشتر پیش‌بینی‌های این صنعت، در سمت زودهنگام طیف قرار می‌گیرد. او گفت پس از آن، رایانش کوانتومی از راه خواهد رسید و «همه‌چیز را دوباره دگرگون خواهد کرد». به گفته او، ظهور ربات‌های انسان‌مانند نیز احتمالاً فاصله چندانی با این تحولات ندارد.

«دن شولمن» در نهایت می‌گوید: «این دقیقاً همان جهانی است که اکنون در آن زندگی می‌کنیم. همه‌چیز بسیار سریع است و با شتاب تغییر می‌کند.»

این گزارش نخستین بار در روزنامه‌ وال‌استریت‌ژورنال، چاپ اول اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر شده است.