امنترین مشاغل فناوری در عصر هوش مصنوعی
امین رضا کیفرگیر
- ۲ خرداد ۱۴۰۵
به نظر میرسد زمان سختی برای مهندسان نرمافزار باشد؛ برنامهنویسی یکی از نخستین کاربردهای محبوب هوش مصنوعی است و موج اخراجها نیز در سراسر صنعت فناوری در حال گسترش است. با این حال، آگهیهای شغلی در حوزه فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر افزایش یافته و کارفرمایان میگویند شرکتها دوباره در حال استخدام هستند.
اما یک نکته وجود دارد؛ آنها به دنبال نیروهای سطح میانی و ارشد و دیگر استعدادهای فنی ردهبالا هستند که بتوانند از تواناییهای جدید هوش مصنوعی بهره بگیرند.
«کریس آباس»، مدیرعامل شرکت جذب نیروی Talentful که با شرکتهای فناوری در حال رشد همکاری میکند، میگوید: «یک مهندس باتجربه میتواند خروجی یک تیم کامل را داشته باشد. موضوع لزوماً تعداد افراد نیست، بلکه این است که چه کسانی را در اختیار دارید و در کجا آنها را به کار گرفتهاید.»
رشد سهم آگهیهای شغلی سطح ارشد
به گزارش والاستریتژورنال بر اساس دادههای پلتفرم کاریابی آنلاین ZipRecruiter، آگهیهای شغلی حوزه فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر در آوریل ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته ۱۴.۲ درصد افزایش یافته است، اما در این میان یک شکاف در تقاضا دیده میشود؛ سهم آگهیهای شغلی سطح مبتدی در بخش فناوری از ۸.۱ درصد در سال گذشته به ۷.۴ درصد در آوریل کاهش یافته است. در مقابل، سهم آگهیهای شغلی سطح ارشد از ۳۸.۸ درصد به ۴۳.۱ درصد افزایش یافته است.
شرکت Cloudflare هفته گذشته جدیدترین شرکت فناوری بود که در قالب یک برنامه بازسازی مبتنی بر هوش مصنوعی، موجی از تعدیل نیرو را اعلام کرد. این اقدام پس از اخراجهای قبلی در شرکتهای Meta Platforms و Coinbase انجام شد. همچنین Block، شرکت پرداخت متعلق به «جک دورسی»، در فوریه ۴۰ درصد از نیروی کار خود را تعدیل کرد و به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی اشاره داشت.
«کریس آباس» میگوید بسیاری از مدیران سطح میانی در حال تعدیل نیرو هستند، اما شرکتها همچنان به دنبال مهندسان باتجربهتر هستند تا بهعنوان «مجریان مستقل» فعالیت کنند. از آنجا که هوش مصنوعی هنوز در کدنویسی خطاهای زیادی دارد، این افراد میتوانند نقش تضمین کیفیت را ایفا کنند. علاوه بر این، آنها میتوانند تیمی از عاملهای هوش مصنوعی را مدیریت کنند و در نتیجه بهطور نظری بهرهوری را افزایش دهند.
او اضافه میکند که تقاضا برای سایر نقشهای فنی نیز در حال افزایش است؛ از جمله در حوزه عملیات هوش مصنوعی و نگهداری سیستمهای هوش مصنوعی.
به گفته او، کارفرمایان همچنین در حال استخدام «مهندسان راهکار» هستند؛ افرادی که سیستمهای هوش مصنوعی را پیادهسازی میکنند و نقش مشاوران فنی را بر عهده دارند. از نظر «آباس»، یکی از نشانههای روشن بهبود بازار کار این است که افراد شروع به جذب نیرو از شرکت خودش کردهاند و این اتفاق در ماههای اخیر رخ داده است.
روی خوش کارفرما به افراد وارد به استفاده از هوش مصنوعی
«اندی چلنجر»، مدیر ارشد درآمد در شرکت تعدیل نیرو Challenger, Gray & Christmas، میگوید: «یک تناقض جالب وجود دارد. افرادی که میتوانند از هوش مصنوعی برای ساخت برنامهها، اتصال بخشهای مختلف شرکت و انجام انواع خدمات با کمک کدنویسی هوش مصنوعی استفاده کنند، بیش از هر زمان دیگری مورد تقاضا هستند، چون میتوانند کارهای بسیار زیادی را در زمان بسیار کوتاه انجام دهند.»
«آرون لوی»، مدیرعامل شرکت ارائه دهنده خدمات ابری Box، میگوید برخی شرکتهای فناوری در حال افزایش استخدام مهندسان هستند، در حالی که برخی دیگر نیروی کار خود را کاهش میدهند. با این حال، در میان مشتریان Box که در صنایع مختلف فعالیت میکنند، او شاهد افزایش تقاضا برای انواع جدیدی از نقشهای فنی است.
او میگوید: «پیادهسازی هوش مصنوعی بسیار پیچیده است. میتوانید مطمئن باشید که هر بانک، هر شرکت داروسازی، هر شرکت حوزه سلامت و هر تولیدکنندهای تعداد زیادی نیرو استخدام خواهد کرد تا عاملهای هوش مصنوعی را پیادهسازی کنند.»
او اخیراً در شبکه اجتماعی X درباره نقش شغلی جدیدی که در حال رشد است نوشته است؛ نقشی که خودش نیز در داخل شرکت در حال جذب نیرو برای آن است؛ فردی که بتواند سیستمهای هوش مصنوعی را در سراسر زیرساخت فنی یک شرکت بههم متصل و یکپارچه کند.
او نوشته است: «در برخی موارد این فرد ممکن است آنقدر با فرایندهای کسبوکار آشنا باشد که بتواند آن را بهطور کامل انجام دهد، اما در بیشتر موارد انتظار میرود بهصورت نزدیک و در تعامل مستقیم با بخشهای کسبوکار کار کند.»
مهندسانی که مهارتهای تخصصی مرتبط با هوش مصنوعی ندارند، همچنان در یافتن شغل با مشکل مواجهاند
بررسیهای اولیه شرکت ZipRecruiter نشان میدهد که در نقشهایی که به تخصص هوش مصنوعی نیاز دارند، شرکتها بیش از پیش بر مهارتهای نرم مانند ارتباطات و همکاری تأکید میکنند؛ این موضوع را «نیکول باشود»، اقتصاددان بازار کار در ZipRecruiter، مطرح میکند.
او میافزاید: «از آنجا که هوش مصنوعی وظایف پشت صحنه را انجام میدهد، کارکردهای اصلی این مشاغل فناوری در حال تبدیل شدن به نقشهایی بیشتر میانفردی و انسانمحور هستند.»
بر اساس گفتههای «ویکتور جانولایتیس»، مدیرعامل شرکت مشاوره استخدامی حوزه فناوری اطلاعات Janco Associates، مهندسانی که مهارتهای تخصصی مرتبط با هوش مصنوعی ندارند، همچنان در یافتن شغل با مشکل مواجهاند، حتی اگر سالها تجربه کلی داشته باشند.
او میگوید بسیاری از افراد بیکارِ دارای تجربه در حوزه فناوری «معمولاً نیروهای قدیمیتر یا افرادی نزدیک به سن بازنشستگی هستند». او ادامه میدهد: «افرادی که استخدام میشوند معمولاً کسانی هستند که قبلاً در حوزه هوش مصنوعی کاری انجام دادهاند و سابقه اثباتشدهای دارند.»
با این حال، او انتظار دارد بازار کار فناوری اطلاعات برای نخستین بار از زمان رکود پس از دوران کرونا رشد کند، البته اگر درگیری ایران تا ماه اوت پایان یابد.
در همین حال، دستکم یک بازیگر بزرگ از این روند متفاوت عمل میکند؛ «مت گارمن»، مدیرعامل Amazon Web Services، اخیراً گفته است که آمازون قصد دارد در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۱ هزار کارآموز و نیروی ابتدایی در حوزه مهندسی نرمافزار جذب کند؛ مشابه سالهای گذشته. (این اظهارات پیشتر توسط Business Insider گزارش شده بود.) این موضوع در حالی است که این شرکت در ژانویه ۱۶ هزار نفر را تعدیل کرده است.
«کیم ماژروس»، معاون آموزش جهانی در AWS، میگوید: «ما همچنان به انسانها نیاز داریم. آن ۱۱ هزار توسعهدهندهای که در سراسر شرکت استخدام میکنیم، به ما کمک خواهند کرد تا کاری را که امروز انجام میدهیم، بهتر ادامه دهیم.»
