ترامپ فرمان اجرایی جدید هوش مصنوعی را با نسخهای سبکتر امضا کرد
تیم تحریریه
- ۱۳ خرداد ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز سهشنبه یک فرمان اجرایی جدید در حوزه هوش مصنوعی امضا کرد که بر اساس آن شرکتهای توسعهدهنده مدلهای پیشرفته (Frontier AI) تنها موظف هستند بهصورت داوطلبانه مدلهای خود را ۳۰ روز پیش از انتشار عمومی برای بررسی در اختیار دولت فدرال قرار دهند.
این بازه زمانی در نسخه اولیه پیشنویس، ۹۰ روز در نظر گرفته شده بود، اما پس از فشارهای گسترده صنعت فناوری و کاهش تنش میان دولت و سیلیکونولی، به ۳۰ روز کاهش یافت؛ عددی که به دو هفته پیشنهادی برخی شرکتهای هوش مصنوعی نیز نزدیکتر است.
پایان یک تقابل کوتاه میان دولت و صنعت AI
این فرمان اجرایی نتیجه حدود دو هفته اختلافنظر میان کاخ سفید و فعالان صنعت هوش مصنوعی است. نسخه سختگیرانهتر این دستور قرار بود اواخر ماه مه با حضور مدیران ارشد فناوری امضا شود، اما پس از مخالفتهایی به رهبری سرمایهگذار خطرپذیر و مشاور سابق هوش مصنوعی کاخ سفید، دیوید ساکس، این روند متوقف شد.
گزارشها نشان میدهد ترامپ در نهایت تصمیم گرفت نسخه سبکتر را بدون حضور رسانهای و مراسم نمادین با مدیران سیلیکونولی امضا کند.
ممنوعیت صریح ایجاد نظام مجوزدهی اجباری
یکی از مهمترین بخشهای این فرمان، ممنوعیت ایجاد هرگونه نظام صدور مجوز اجباری یا پیشتأیید (Preclearance) برای مدلهای هوش مصنوعی است. در متن فرمان تأکید شده:
«هیچ بخشی از این دستور نباید بهعنوان مجوزی برای ایجاد نظام اجباری صدور مجوز، پیشتأیید یا اجازهگیری دولتی برای توسعه یا انتشار مدلهای هوش مصنوعی تفسیر شود.»
این بند عملاً مسیر هرگونه چارچوب صدور مجوز اجباری فدرال را مسدود میکند و سیاست آمریکا را به سمت نظارت داوطلبانه بهجای تنظیمگری سختگیرانه سوق میدهد.
تمرکز بر امنیت سایبری و سوءاستفاده از AI
فرمان جدید همچنین وزارت دادگستری آمریکا را موظف میکند تا حملات سایبری و نفوذهای رایانهای با کمک هوش مصنوعی را بهعنوان یک اولویت اصلی پیگرد قانونی در نظر بگیرد. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که ابزارهای کدنویسی خودکار و عاملهای هوشمند (AI Agents) در حال گسترش سریع هستند.
با این حال، این دستور هیچ قانون کیفری جدیدی ایجاد نمیکند و همچنان از چارچوبهای موجود در قوانین جرایم رایانهای استفاده خواهد شد.
چارچوب سیاستی دولت ترامپ در حوزه AI
این فرمان اجرایی دومین اقدام مهم دولت ترامپ در حوزه هوش مصنوعی محسوب میشود. پیشتر در دسامبر ۲۰۲۵، او فرمانی برای ایجاد یک چارچوب ملی واحد در حوزه AI صادر کرده بود که هدف آن جلوگیری از شکلگیری قوانین ایالتی پراکنده بود.
فرمان جدید، بیشتر بر مرحله پیش از انتشار مدلها و اولویتهای اجرایی در حوزه امنیت سایبری تمرکز دارد.
ابهامات باقیمانده
با وجود تصویب این فرمان، هنوز مشخص نیست:
- کدام نهاد فدرال مسئول بررسی مدلها خواهد بود
- چه نوع ارزیابیهایی انجام میشود
- و در صورت عدم همکاری شرکتها چه پیامدی وجود خواهد داشت (با توجه به داوطلبانه بودن مشارکت)
همچنین موضوع مدلهای متنباز (Open-weight models) نیز در این چارچوب بهطور دقیق پوشش داده نشده و یکی از نقاط ابهام اصلی سیاست جدید محسوب میشود.
در حال حاضر سیاست فدرال آمریکا در حوزه پیشارزیابی مدلهای هوش مصنوعی بر سه اصل استوار است: داوطلبانه بودن، بازه ۳۰ روزه، و عدم وجود مجوز اجباری.
این رویکرد در مقایسه با مقررات سختگیرانهتر اروپا، مسیر کمتنشتری برای شرکتهایی مانند OpenAI، Anthropic و سایر آزمایشگاههای پیشرو فراهم میکند و به آنها اجازه میدهد بدون الزامهای سنگین نظارتی، سرعت توسعه و انتشار مدلهای جدید را حفظ کنند.
با این حال، کارشناسان معتقدند این مدل نظارتی میتواند در آینده یا به سمت سختگیری بیشتر حرکت کند، یا با قانونگذاری کنگره دستخوش تغییرات اساسی شود.
