اروپا ساخت ۸ مرکز عظیم هوش مصنوعی را در دستور کار قرار داد

اتحادیه اروپا برنامه خود برای توسعه زیرساخت‌های عظیم هوش مصنوعی را گسترش می‌دهد و به جای ساخت پنج مرکز بزرگ، اکنون احتمال راه‌اندازی هفت تا هشت «ابرمرکز هوش مصنوعی» یا AI Gigafactory را بررسی می‌کند.

«داریوش استاندرسکی»، معاون وزیر دیجیتال لهستان، در گفت‌وگو با رسانه «اوراکتیو» اعلام کرد که انتظار فعلی این است که اروپا در نهایت شبکه‌ای شامل هفت یا هشت مرکز بزرگ آموزش مدل‌های هوش مصنوعی ایجاد کند. به گفته او، نخستین موج سرمایه‌گذاری‌ها از سال ۲۰۲۸ وارد مرحله ساخت خواهد شد و دور دوم پروژه‌ها نیز برای سال ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی شده است.

کمیسیون اروپا در طرح اولیه خود که در ژانویه ۲۰۲۵ ارائه شد، اعلام کرده بود قصد دارد با همکاری بخش خصوصی تا پنج گیگافکتوری هوش مصنوعی راه‌اندازی کند. در آن زمان قرار بود هرکدام از این مراکز به بیش از ۱۰۰ هزار تراشه هوش مصنوعی مجهز شوند.

با این حال، افزایش تعداد مراکز باعث شده ظرفیت هر مرکز احتمالا کاهش پیدا کند. در سند راهبردی جدید کمیسیون اروپا، ظرفیت این مراکز به جای «بیش از ۱۰۰ هزار تراشه»، به «بیش از ۷۵ هزار تراشه هوش مصنوعی» تغییر یافته است.

اروپا تاکنون ۷۶ پیشنهاد برای ساخت گیگافکتوری‌های هوش مصنوعی دریافت کرده، اما منابع مالی عمومی تنها توان حمایت از تعداد محدودی از این پروژه‌ها را دارد. طبق برنامه فعلی، حدود ۳۴ درصد هزینه این مراکز از منابع اتحادیه اروپا و دولت‌های عضو تأمین می‌شود و بخش اصلی سرمایه‌گذاری بر عهده شرکت‌های خصوصی خواهد بود.

این پروژه بخشی از تلاش گسترده‌تر اروپا برای کاهش وابستگی به زیرساخت‌های هوش مصنوعی خارج از این قاره است. مقام‌های اروپایی معتقدند داشتن مراکز پردازشی قدرتمند برای آموزش مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی، نقش مهمی در حفظ استقلال فناوری و توسعه خدمات مبتنی بر AI خواهد داشت.

استاندرسکی همچنین انتقادها درباره احتمال قدیمی شدن این مراکز پیش از آغاز فعالیت را رد کرد. برخی کارشناسان معتقدند سرعت رشد هوش مصنوعی ممکن است باعث شود زیرساخت‌هایی که چند سال بعد آماده می‌شوند، در برابر پروژه‌های عظیم آمریکا عقب بمانند.

به گفته مقام لهستانی، این مراکز قرار است فقط برای شرکت‌های بزرگ فناوری استفاده نشوند، بلکه دانشگاه‌ها، نهادهای دولتی و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط اروپایی نیز بتوانند از توان پردازشی آنها بهره ببرند.

اروپا همچنین در نظر دارد از مدل سرمایه‌گذاری این پروژه برای توسعه شبکه تولید تراشه‌های هوش مصنوعی در داخل اتحادیه استفاده کند؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از زنجیره تأمین فناوری AI را به داخل قاره بازگرداند.