ممنوعیت مدل Fable شرکت Anthropic برداشته شد، اما نگرانیها درباره کنترل دولتی همچنان باقی است
نبرد برای نظاممندسازی هوش مصنوعی تازه آغاز شده است
دولت ترامپ اعلام کرد که ممنوعیت چندهفتهای صادرات مدل هوش مصنوعی شرکت Anthropic موسوم به Fable را لغو میکند، اما این تغییر رویکرد مایه کاهش نگرانیهای «اسلک» درباره کنترل دولتی بر هوش مصنوعی نشد.
«اسلک» مدیرعامل استارتاپ عاملهای هوش مصنوعی Amp، همان شب در تجمعی با عنوان «آزادی هوش» در میان جمعی از حدود پنجاه کارمند حوزه فناوری اعلام کرد که این ماجرا نگرانیهای او را تایید کرده است؛ چرا که نشان میدهد دولت میتواند دسترسی به مدلهای هوش مصنوعی را محدود و کنترل کند و این کار را هم خواهد کرد. «اسلک» در این باره گفت: «این اقدام بدعت خطرناکی را پایهگذاری کرده است.»
«مدلها هرگز در ارزیابیهای سایبری بیش از حد خوب عمل کنند تا مبادا به برزخ بیپایان بررسیهای نظارتی مدلها تبعید شوند»
ممنوعیت Fable شاید به پایان رسیده باشد، اما بحث و جدلها در آمریکا درباره اینکه دولت فدرال تا چه حد باید دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی پیشرفته را کنترل کند، تازه در حال بالا گرفتن است.
آگاهی فزایندهای درباره میزان قدرتمند بودن ابزارهای جدید هوش مصنوعی وجود دارد، اما توافق چندانی بر سر چگونگی کنترل آنها حاصل نشده است.
دولت ترامپ به دلیل وحشت از پتانسیل مدلهای جدید شرکتهای Anthropic و OpenAI در کمک به بازیگران مخرب برای یافتن آسیبپذیریهای نرمافزاری ناشناخته و راهاندازی حملات سایبری، اخیراً یک فرایند تایید دوفاکتور جدید ایجاد کرده است. این اقدام به دلیل چرخش ناگهانی در رویکرد نظارتی بر هوش مصنوعی و تغییر آن از سیاست عدم مداخله پیشین، انتقادهای تند و تیزی را از سوی طیفهای مختلف سیاستگذاری فناوری به همراه داشت.
«الکس استاموس» مدیر ارشد محصول در شرکت امنیت هوش مصنوعی Corridor، پس از لغو ممنوعیت Fable در شبکه اجتماعی X نوشت: «آزمایشگاههای آمریکایی این پیام را دریافت میکنند که باید اطمینان حاصل کنند مدلهایشان هرگز در ارزیابیهای سایبری بیش از حد خوب عمل نکنند تا مبادا به برزخ بیپایان بررسیهای نظارتی مدلها تبعید شوند.»
«ویل راینهارت» پژوهشگر ارشد در موسسه راستگرای American Enterprise ، در این باره گفت: «پیامد اقدامات دولت این بود که کل این صنعت را روی پایهای لرزان و متزلزل قرار داد.» او در ادامه افزود: «ما وارد دنیایی شدهایم که در آن یک مدل پیشرو تنها زمانی امن تلقی میشود که دولت چنین بگوید.»
در تجمع «آزادی هوش»، برخی از حاضران اظهار داشتند که ممکن است فضا برای وضع برخی مقررات در زمینه چگونگی استفاده از هوش مصنوعی وجود داشته باشد. اما یکی از آنها استدلال کرد که برای قانونگذاری گسترده هنوز خیلی زود است، چرا که مردم هنوز شناخت کاملی از تمام توانمندیهای این مدلها ندارند.
محدودیتهای جدید دولت آمریکا به بهبود مدلهای چینی کمک میکند
مخالفان قانونگذاری هوش مصنوعی، شرکت Anthropic را عامل شکلگیری ترس و هراس پیرامون مدلهای Mythos آن میدانند و میگویند این فضا به سرکوب مدل Fable و ایجاد نظارتهای جدید دامن زده است. این در حالی است که Anthropic مدتهاست از اقدامات مربوط به ایمنی هوش مصنوعی دفاع میکند.

در مقابل، موافقان قوانین ایمنی هوش مصنوعی نیز از وضعیت موجود ناراضی هستند. برخی از آنها میگویند رویکرد پیشینِ عدم مداخله دولت سبب شد که هنگام ظهور مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی با خطرات پیشبینیپذیر، دولت غافلگیر شود و ابزار لازم را برای پاسخگویی در اختیار نداشته باشد. آنها همچنین استدلال میکنند که فرایند بررسی فعلی دولت مبهم، کدر و غیرقابلپیشبینی است.
در یکی از نشانههایی که تایید میکند شرکتها خواهان نقش و سهم بیشتری در ارزیابیها هستند، Anthropic اعلام کرد که با دیگر غولهای فناوری از جمله Amazon، Microsoft و Alphabet (شرکت زیرمجموعه گوگل) همکاری میکند تا چارچوبی برای سنجش میزان جدی بودن پدیده فرار از پادمان یا همان جیلبریک (که اقدامات ایمنی را دور میزند)، توسعه دهند. همزمان، دولت ترامپ در تلاش است تا یک فرمان اجرایی با تمرکز بر برخی از همین موضوعات را پیادهسازی کند.
تنشها از زمان مشاجره اوایل امسال میان پنتاگون و Anthropic بر سر استفاده از هوش مصنوعی در ارتش بالا گرفته است؛ موضوعی که نشان داد تصمیمگیریها در این حوزه تا چه حد میتواند پیچیده و دشوار باشد. آن درگیری، پروندههای حقوقی و شکایتهای متعددی را به همراه داشت. وزارت دفاع اعلام کرده است که دو سوم از بخشهای عملیاتی که پیش از این از Claude استفاده میکردند، اکنون به مدلهای هوش مصنوعی دیگر روی آوردهاند و قصد دارد فناوری Anthropic را به مرور زمان کاملاً کنار بگذارد. در مقابل، Anthropic بیان کرده که همکاری با دولت ایالات متحده را امر مهمی میداند.
هفته گذشته و پیش از آنکه کاخ سفید ممنوعیت صادرات Fable را لغو کند، OpenAI اعلام کرد که دسترسی به جدیدترین مدلهای هوش مصنوعی خود موسوم به GPT-5.6 را محدود میکند، که همین اقدام جرقه موج جدیدی از نگرانیها و ابراز تاسفها را زد. این شرکت پیش از این گفتگوهایی را با دولت ترامپ درباره خطرات احتمالی این مدلها داشته است.
مقامات و مشاوران دولت اظهار داشتهاند که در حال ایجاد تعادل میان نوآوری و امنیت هستند و تلاش میکنند به خطرات ایمنی با کمترین مداخله ممکن رسیدگی کنند. حامیان آمریکایی هوش مصنوعی استدلال میکنند که این ممنوعیتها و محدودیتها، همزمان با بهبود مدلهای چینی، به تلاشهای ایالات متحده برای پیشتاز ماندن در رقابت ژئوپلیتیک هوش مصنوعی آسیب میزند.
«سریرام کریشنان» مشاور سابق هوش مصنوعی کاخ سفید که اخیراً پس از کار روی برخی از مسائل Anthropic از سمت خود کنارهگیری کرده است، روز چهارشنبه در گفتگو با CNBC گفت: «وقتی صحبت از فناوری به میان میآید، ما طرفدار نوآوریترین و ضدبروکراسیترین دولتی هستیم که تا به حال وجود داشته است. اما در عین حال، باید اطمینان حاصل کنیم که سیستمهای حیاتی ما محافظت شده و ایمن هستند.»