مدل‌های متن‌باز بیشتر توکن پردازش می‌کنند، اما «Anthropic» همچنان بیشترین درآمد را دارد

مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز در حال تصاحب سهم بیشتری از حجم پردازش توکن‌ها در کسب‌وکارها هستند، اما شرکت‌های پیشرو مانند «Anthropic» همچنان بخش عمده هزینه‌های کاربران را جذب می‌کنند.

داده‌های پلتفرم «Vercel AI Gateway» نشان می‌دهد مدل «DeepSeek» اکنون بیش از یک‌سوم تمام توکن‌های پردازش‌شده در این سرویس را مدیریت می‌کند، در حالی که «Anthropic» با وجود کاهش اندک سهم خود، همچنان بیش از نیمی از هزینه‌های هوش مصنوعی این پلتفرم را در اختیار دارد.

شکاف میان میزان استفاده و درآمد؛ چالش جدید بازار AI

بازار مدل‌های هوش مصنوعی اکنون با یک دوگانگی مهم روبه‌رو است: مدل‌های متن‌باز حجم بیشتری از استفاده واقعی را به دست می‌آورند، اما مدل‌های قدرتمند تجاری همچنان درآمد بیشتری تولید می‌کنند.

«جسی ژانگ»، مدیرعامل شرکت «Decagon»، در مطلبی با عنوان «همه درباره هوش مصنوعی متن‌باز در سازمان‌ها اشتباه می‌کنند» توضیح داده است که مدل‌های پیشرفته و مدل‌های متن‌باز الزاماً رقیب مستقیم یکدیگر نیستند، بلکه در مراحل مختلف چرخه عمر یک کاربرد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

«همه درباره هوش مصنوعی متن‌باز در سازمان‌ها اشتباه می‌کنند.»
— «جسی ژانگ»، مدیرعامل «Decagon»

مدل‌های قدرتمند برای شروع، مدل‌های ارزان برای مقیاس

بر اساس تحلیل «ژانگ»، شرکت‌ها معمولاً برای آزمایش ایده‌های جدید و توسعه قابلیت‌های پیچیده ابتدا از مدل‌های پیشرفته و گران‌قیمت استفاده می‌کنند.

پس از مشخص شدن کاربرد و نیاز واقعی، بسیاری از این پردازش‌ها به مدل‌های متن‌باز ارزان‌تر منتقل می‌شوند.

با این حال، به دلیل ظهور مداوم کاربردهای جدید، تقاضا برای مدل‌های پیشرفته همچنان ادامه پیدا می‌کند و هزینه‌های شرکت‌هایی مانند «Anthropic» کاهش پیدا نمی‌کند.

داده‌های «Vercel»؛ پیشتازی «DeepSeek» در حجم پردازش

بر اساس داده‌های منتشرشده از «Vercel AI Gateway»:

• «DeepSeek» در هفته اخیر به رتبه نخست از نظر حجم توکن‌های پردازش‌شده رسیده است.
• این مدل بیش از یک‌سوم کل توکن‌های عبوری از این پلتفرم را پردازش می‌کند.
• «Anthropic» همچنان بیش از ۵۰ درصد هزینه‌های مصرف هوش مصنوعی در این پلتفرم را به خود اختصاص داده است.

هم‌زمان، شرکت «Z.ai»، توسعه‌دهنده مدل «GLM-5.2»، نیز در همین بازه زمانی وارد رتبه‌های بالای استفاده در «Vercel» شده است.

«DeepSeek» در حجم جلو افتاده، اما قیمت همه‌چیز را تغییر می‌دهد

داده‌های «OpenRouter» نیز روند مشابهی را نشان می‌دهد.

مدل «DeepSeek V4 Flash» اکنون حدود ۵.۳ تریلیون توکن در هفته پردازش می‌کند، در حالی که مدل «Opus 4.8» از «Anthropic» کمی بیش از ۲ تریلیون توکن را مدیریت می‌کند.

اما تفاوت اصلی در قیمت است. هزینه استفاده از «Opus 4.8» حدود ۲۳ برابر بیشتر از «DeepSeek V4 Flash» است:

• «Opus 4.8»: حدود ۱.۳۷ دلار به ازای هر میلیون توکن
• «DeepSeek V4 Flash»: حدود ۶ سنت به ازای هر میلیون توکن

به همین دلیل، با وجود حجم کمتر پردازش، مدل‌های گران‌قیمت همچنان سهم بیشتری از درآمد را در اختیار دارند.

«آزمایش و کشف کاربردهای جدید همچنان در اختیار مدل‌های پیشرفته خواهد بود؛ اما مدل‌های متن‌باز به‌تدریج بخش تولید و استفاده عملی را در اختیار می‌گیرند.»
— «جسی ژانگ»، مدیرعامل «Decagon»

ورود «Nvidia» می‌تواند رقابت را شدیدتر کند

مدل متن‌باز «Nemotron» از «انویدیا» هنوز در آمارهای عمومی «Vercel» و «OpenRouter» دیده نمی‌شود، اما انتظار می‌رود با توجه به شبکه توزیع گسترده «انویدیا» و قابلیت سازگاری این مدل، در آینده به یکی از بازیگران اصلی بازار مدل‌های متن‌باز تبدیل شود.

ورود چنین مدل‌هایی می‌تواند فشار بیشتری بر جایگاه فعلی «DeepSeek» ایجاد کند.

آیا مدل‌های متن‌باز واقعاً تهدیدی برای شرکت‌های بزرگ هستند؟

یک برداشت دیگر از این داده‌ها این است که مدل‌های متن‌باز هنوز قادر نیستند جایگاه مدل‌های پیشرفته را در کاربردهای پیچیده تهدید کنند.

بر اساس این دیدگاه، شرکت‌هایی مانند «Anthropic» همچنان مهم‌ترین و حساس‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی را در اختیار دارند؛ کاربردهایی که کاربران حاضرند برای کیفیت بالاتر آن‌ها هزینه بیشتری پرداخت کنند.

آینده بازار؛ همزیستی مدل‌های ارزان و پریمیوم

تحولات اخیر نشان می‌دهد کاهش قیمت مدل‌های هوش مصنوعی و رشد درآمد شرکت‌های پیشرو می‌توانند هم‌زمان اتفاق بیفتند.

تا زمانی که تعداد کاربردهای جدید هوش مصنوعی سریع‌تر از انتقال وظایف قدیمی به مدل‌های ارزان‌تر رشد کند، شرکت‌هایی مانند «Anthropic» و «OpenAI» می‌توانند حتی با کاهش سهم توکن، درآمد خود را افزایش دهند.

اما اگر سرعت ایجاد کاربردهای جدید کاهش پیدا کند، بازار ممکن است به سمت کالایی شدن کامل مدل‌های هوش مصنوعی حرکت کند؛ جایی که مزیت قیمت جایگزین مزیت عملکرد خواهد شد.