جنگ داخلی چین بر سر کاربران هوش مصنوعی

در طی ماه پیش از آن، شرکت‌ها کوپن‌هایی به ارزش سخاوتمندانه ۸ میلیارد یوان (۱.۲ میلیارد دلار) را به هر کسی که مایل به دانلود و استفاده از اپلیکیشن‌هایشان بود، ارائه کردند. جدیدترین نسخه‌های این اپلیکیشن‌ها از قابلیت‌های عامل‌محور برخوردارند که به بات‌ها اجازه می‌دهد وظایفی مانند سفارش غذا را تنها با چند دستورالعمل گفتاری انجام دهند.

در داخل چین، این نمایشِ اعطای یارانه به «جنگ‌های هونگ‌بائو» (hongbao wars) شهرت یافته است؛ این نام به پاکت‌های قرمز پول نقد اشاره دارد که معمولاً در طول سال نو هدیه داده می‌شوند. پیش‌ازاین نیز اکثر شرکت‌های هوش مصنوعی چینی، مدل‌های خود را بدون دریافت هزینه در دسترس قرار می‌دادند. اکنون اما برای استفاده مصرف‌کنندگان از خدماتشان، به آن‌ها پول نیز پرداخت می‌کنند. اما این رقابت سهمگین در این صنعت تا چه زمانی می‌تواند ادامه یابد؟

شرکت‌های هوش مصنوعی چینی برای توسعه و ترویج خدمات عامل‌محور خود سرمایه‌گذاری سنگینی کرده‌اند. در اواسط فوریه ۲۰۲۶ و پیش از آغاز جشن‌ها، Alibaba به‌عنوان یکی از غول‌های تجارت الکترونیک جهان و ByteDance که کنترل Tiktok و Douyin را در دست دارد؛ هر دو نسخه‌های به‌روزشده‌ای از چت‌بات‌های خود را عرضه کردند که به آن‌ها اجازه می‌دهد وظایف مختلفی را از طرف کاربران انجام دهند. در طول دوره سال نوی قمری، بیش از ۱۰۰ میلیون نوشیدنی از طریق Qwen، چت‌بات Alibaba فروخته شد. چت‌بات ByteDance با نام Doubao نیز در جریان یک برنامه تلویزیونی ویژه که با حمایت مالی این شرکت در تاریخ ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ پخش شد، طی چند ساعت به نزدیک به ۲ میلیارد پرس‌وجو پاسخ داد.

برای غول‌های اینترنتی چین، چت‌بات‌های عامل‌محور راهی برای هدایت کاربران به‌سوی سایر خدمات درآمدزایشان مانند تجارت الکترونیک فراهم می‌کنند. برخی رؤیای ایجاد یک سوپراپلیکیشن مبتنی بر هوش مصنوعی را در سر دارند که بتواند تقریباً تمام تراکنش‌های دیجیتال یک کاربر را تسهیل کند. به نظر می‌رسد Alibaba ،ByteDance و Tencent، یکی دیگر از ابرستاره‌های اینترنتی چین که چت‌بات Yuanbao را ارائه می‌دهد، در بهترین موقعیت قرار دارند؛ درحالی‌که Baidu، معادل چینی گوگل و خالق چت‌بات Ernie در حال عقب افتادن است. کارشناسان داخلی صنعت معتقدند که شرکت‌های کوچک‌تر هوش مصنوعی که فاقد کسب‌وکارهای گسترده اینترنت مصرفی هستند، احتمالاً دوام نخواهند آورد. حتی DeepSeek، یک آزمایشگاه هوش مصنوعی که در اوایل سال گذشته با مدلی که می‌توانست با بهترین مدل‌های خارجی رقابت کند، جهان را شگفت‌زده کرد؛ شاهد کاهش سهم کاربران خود بوده است. اگرچه این شرکت در قدرت‌بخشی به Yuanbao  نقش دارد و ممکن است با یک مدل قدرتمند جدید که انتظار می‌رود به‌زودی رونمایی شود، شتاب خود را دوباره به دست آورد.

کاربران بدون شک از رقابت شدید هوش مصنوعی در چین سود برده‌اند؛ اما همه راضی نیستند. سهام‌داران غول‌های اینترنتی چین همچنان منتظر شواهدی هستند که نشان دهد این سرمایه‌گذاری هنگفت، بازدهی به همراه خواهد داشت. از زمان آغاز جنگ‌های هونگ‌بائو، قیمت سهام Alibaba که احتمالاً سخاوتمندانه‌ترین یارانه‌ها را ارائه کرده تقریباً ۳۰ درصد کاهش یافته است. هم‌زمان، نشانه‌هایی وجود دارد که تلاش‌ها برای کسب درآمد بهتر از این فناوری، باعث نارضایتی در میان مغزهای متفکر هوش مصنوعی چین شده است. «لین جونیانگ» (Lin Junyang) مهندس ارشد Qwen در ۴ مارس ۲۰۲۶ به طور غیرمنتظره‌ای از Alibaba استعفا داد. برخی در این صنعت گمان می‌برند که افزایش فشارهای تجاری ممکن است او را سرخورده کرده باشد.

و در نهایت، نهادهای نظارتی چین نیز مطرح هستند. آن‌ها اخیراً از جنگ یارانه‌ای که در حال حاضر در کسب‌وکار تحویل غذا در جریان است، ابراز ناخشنودی کرده‌اند و احتمالاً به همین اندازه از نبرد برای جذب کاربر در صنعت هوش مصنوعی نیز هیجان‌زده نیستند. مقامات چینی معمولاً با دید تردید به خدمات اینترنت مصرفی می‌نگرند و ترجیح می‌دهند شرکت‌ها در حمایت از تلاش‌های ملی در حوزه‌هایی مانند تولید تراشه سرمایه‌گذاری کنند. در سال نوی قمری آینده، مصرف‌کنندگان چینی نباید روی پاکت‌های قرمز دیجیتال بیشتری حساب کنند.

گزارش حاضر در نسخه March 14th 2026 نشریه The Economist منتشر شده است.