مدل متن‌باز جدید چین وال‌استریت را نگران کرد

شرکت چینی Moonshot AI این هفته از نسخه جدید مدل هوش مصنوعی متن‌باز Kimi K3 رونمایی کرد؛ مدلی که اگرچه این شرکت اذعان دارد هنوز از قدرتمندترین مدل‌های اختصاصی مانند Claude Fable 5 و GPT-5.6 Sol عقب‌تر است، اما در بسیاری از آزمون‌های استاندارد عملکردی در سطح مدل‌های مرزی از خود نشان داده است. ارزیابی‌های مستقل منتشرشده توسط Arena.ai و Vals AI نیز نشان می‌دهد Kimi K3 توان رقابت با پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی دنیا را دارد و فاصله آن با مدل‌های پرچم‌دار آمریکایی به شکل محسوسی کاهش یافته است.

رونمایی از Kimi هم‌زمان با سخنرانی شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی شانگهای انجام شد؛ موضوعی که واکنش بازارهای مالی آمریکا را نیز به دنبال داشت. در معاملات روز جمعه، شاخص نزدک حدود یک درصد افت کرد و سهام شرکت‌های فعال در صنعت تراشه، از جمله انویدیا، با فشار فروش مواجه شد.

انتشار Kimi بار دیگر همان بحث‌هایی را زنده کرد که پس از معرفی مدل DeepSeek R1 در سال ۲۰۲۵ شکل گرفته بود؛ با این تفاوت که اکنون رقابت فناوری میان چین و آمریکا به دلیل جنگ تعرفه‌ای، اختلافات امنیتی و نزدیک شدن شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی به عرضه عمومی سهام، حساس‌تر از گذشته شده است.

دیوید ساکس، مشاور سابق هوش مصنوعی دولت ترامپ، در واکنش به معرفی Kimi، آمریکا را به کند شدن در رقابت هوش مصنوعی متهم کرد و گفت در حالی که چین با سرعت در حال پیشرفت است، ایالات متحده با مقررات جدید، محدودیت برای ساخت دیتاسنترها و افزایش نظارت‌های دولتی، خود را از رقابت عقب می‌اندازد.

از سوی دیگر، تراویس کالانیک، مدیرعامل پیشین اوبر، مدعی شد شرکت‌های چینی از خروجی مدل‌های آمریکایی برای آموزش مدل‌های خود استفاده می‌کنند و اگر با این روند برخورد نشود، رقابت برای شرکت‌های آمریکایی ناعادلانه خواهد شد.

در مقابل، دین بال، مدیر آینده‌پژوهی راهبردی OpenAI مدل متن‌باز  Kimi را «مدلی بسیار قدرتمند» توصیف کرد و گفت عملکرد آن را نمی‌توان صرفاً با استفاده از روش «تقطیر» یا آموزش بر پایه خروجی مدل‌های آمریکایی توضیح داد.

او در عین حال ابراز تعجب کرد که دولت چین همچنان اجازه انتشار متن‌باز چنین مدل‌های قدرتمندی را می‌دهد و هشدار داد گسترش مدل‌های متن‌باز چینی می‌تواند دولت آمریکا را به سمت وضع محدودیت‌های نظارتی جدید برای استفاده از این مدل‌ها سوق دهد.

در مقابل، شکیل هاشم، سردبیر نشریه تخصصی Transformer، معتقد است نگرانی‌ها درباره Kimi بیش از حد بزرگ‌نمایی شده است. به گفته او، این مدل در حال حاضر توانایی‌های خطرناک سایبری ندارد و اگر در آینده چنین قابلیت‌هایی پیدا کند، دولت چین نیز احتمالاً همانند سایر کشورها محدودیت‌هایی برای انتشار آزاد آن اعمال خواهد کرد.

رونمایی از Kimi نشان می‌دهد رقابت جهانی هوش مصنوعی دیگر تنها میان مدل‌های اختصاصی شرکت‌های آمریکایی جریان ندارد و مدل‌های متن‌باز چینی به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین بازیگران این رقابت هستند؛ موضوعی که می‌تواند در ماه‌های آینده، سیاست‌گذاری و بازار جهانی هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد.