پنتاگون رسماً Anthropic را به‌عنوان ریسک زنجیره تأمین ایالات متحده معرفی کرد

این تصمیم «بلافاصله لازم‌الاجرا» اعلام شد و نخستین بار است که یک شرکت آمریکایی چنین برچسبی دریافت می‌کند. طبق بیانیه مکتوب پنتاگون که به Politico ارائه شد: «دپارتمان جنگ رسماً مدیریت Anthropic را مطلع کرده که شرکت و محصولات آن به‌عنوان ریسک زنجیره تأمین تلقی می‌شوند، بلافاصله لازم‌الاجرا.»

DoW officially informed Anthropic leadership the company and its products are deemed a supply chain risk, effective immediately.

فراتر از یک برچسب‌گذاری

به گزارش رسانه تخصصی هوش مصنوعی هوشیو؛ این خبر که در کمتر از ۲۴ ساعت گذشته در اکثر رسانه‌های معتبر مانند وال‌استریت ژورنال، نیویورک‌تایمز، Politico، گاردین، BBC، Forbs، CNN، فایننشال تایمز، CNBC و… بازتاب و جنجال گسترده‌ای به راه انداخته، فراتر از یک اختلاف قراردادی ساده است. برای متخصصان هوش مصنوعی، این رویداد نقطه عطفی در تعامل دولت ایالات متحده با غول‌های هوش مصنوعی به شمار می‌رود و سؤالاتی بنیادی درباره حاکمیت مدل‌های زبانی بزرگ، سیاست‌های پذیرش قابل‌قبول (AUP)، امنیت ملی و مرزهای قانونی قدرت پنتاگون مطرح می‌کند.

زمینه درگیری، از مذاکرات محرمانه تا اولتیماتوم عمومی

Anthropic که توسط مدیران سابق OpenAI تأسیس شده، پیش‌ازاین اتفاق تنها شرکت هوش مصنوعی بود که برای استفاده در شبکه‌های طبقه‌بندی‌شده دولتی ایالات متحده تأیید شده بود. مدل Claude در عملیات‌های نظامی واقعی مانند تحلیل اطلاعات در تهاجم به ایران و عملیات دستگیری نیکلاس مادورو در ونزوئلا (از طریق همکاری با پالانتیر) به کار گرفته شده بود.

اما این درگیری ریشه در مذاکرات چندهفته‌ای بر سر قرارداد ۲۰۰ میلیون‌دلاری پنتاگون با Anthropic برای استقرار Claude در سیستم‌های طبقه‌بندی‌شده داشت. Anthropic تحت مدیریت داریو آمودی، دو استثنای صریح را در سیاست استفاده خود حفظ کرد:

• ممنوعیت استفاده از مدل برای سلاح‌های کاملاً خودکار بدون دخالت انسان
• عدم اسفتاده برای نظارت انبوه بر شهروندان آمریکایی

این محدودیت‌ها مستقیماً از اصول ایمنی Anthropic به نام Constitutional AI نشأت می‌گیرد که هدف آن جلوگیری از سوءاستفاده از قابلیت‌های استدلالی و چندوجهی Claude است.

پنتاگون اما موضع متفاوتی داشت. در نقل‌قولی مستقیم از بیانیه پنتاگون به Politico می‌بینیم: «از همان ابتدا، موضوع یک اصل اساسی بوده: ارتش باید بتواند فناوری را برای همه اهداف قانونی استفاده کند. ارتش اجازه نخواهد داد یک ارائه‌دهنده خود را در زنجیره فرماندهی قرار دهد با محدودکردن استفاده قانونی از یک قابلیت حیاتی، ما را به خطر بیندازد.». پس از شکست مذاکرات و اتمام مهلت جمعه ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، رئیس‌جمهور ترامپ دستور توقف استفاده فدرال از محصولات Anthropic را صادر کرد.

این در حالی است که Claude در حال حاضر در عملیات نظامی و تهاجم علیه ایران (تحلیل داده‌ها و تصاویر برای تصمیم‌گیری‌های استقرار نیرو) استفاده می‌شود؛ واقعیتی که نیویورک‌تایمز تأیید کرده و نشان‌دهنده وابستگی عملی پنتاگون به مدل‌های Anthropic است.

مکانیسم قانونی ریسک زنجیره تأمین

برچسب «Supply-Chain Risk» ریشه در دو چارچوب قانونی دارد که Mayer Brown در تحلیل حقوقی ۲ مارس ۲۰۲۶ (به‌روزرسانی‌شده پس از اقدام رسمی) به‌تفصیل شرح داده است.

1. اقانون امنیت زنجیره تأمین خرید فدرال ۲۰۱۸ (FASCSA) که شورای امنیت خرید فدرال (FASC) را تأسیس کرد.
   این قانون به وزیر دفاع، وزیر امنیت داخلی و مدیر اطلاعات ملی اختیار صدور «دستورات حذف یا ممنوعیت» برای منابع یا اقلامی که ریسک زنجیره تأمین ایجاد کنند، می‌دهد. این دستورات از طریق بند FAR 52.204-30 در قراردادهای فدرال اعمال می‌شود و پیمانکاران را ملزم به بررسی SAM.gov هر سه ماه، گزارش استفاده ظرف سه روز کاری و ارائه برنامه اصلاحی ظرف ۱۰ روز می‌کند.
2. ماده U.S.C. § 3252 10 که اختیار مستقل برای پنتاگون ایجاد کرده است.
   این ماده اجازه «اقدامات تدارکات پوشش‌یافته» از جمله حذف منبع از قراردادهای وزارت دفاع را برای «کاهش ریسک زنجیره تأمین» می‌دهد.

قانون صراحتاً وزیر را ملزم به استفاده از «حداقل ابزار محدودکننده لازم» و اطلاع‌رسانی به کمیته‌های کنگره با ارزیابی ریسک می‌کند. این نخستین بار است که چنین برچسبی علیه شرکتی آمریکایی اعمال می‌شود؛ برچسبی که سابقاً فقط برای برخی شرکت‌های چینی استفاده شده بود.

واکنش Anthropic؛ چالش قضایی و تعهد به انتقال نرم

داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic در بیانیه رسمی این شرکت در ۵ مارس ۲۰۲۶، نوشت: «دیروز (۴ مارس) نامه‌ای از وزارت جنگ دریافت کردیم که تأیید می‌کند ما به‌عنوان ریسک زنجیره تأمین امنیت ملی آمریکا معرفی شده‌ایم. همان‌طور که جمعه نوشتیم، این اقدام را قانونی نمی‌دانیم و چاره‌ای جز به چالش  کشیدن آن در دادگاه نداریم.»

آمودی در بیانیه رسمی Anthropic تأکید کرده که نامه پنتاگون دقیقاً این محدوده باریک «حداقل ابزار محدودکننده لازم»  را رعایت کرده؛ یعنی فقط ممنوعیت استفاده مستقیم Claude به‌عنوان بخشی مستقیم از قراردادهای وزارت جنگ و نه همه روابط تجاری پیمانکاران با Anthropic. آمودی تأکید می‌کند که آنتروپیک هرگز معتقد نبوده شرکت خصوصی باید در «تصمیم‌گیری عملیاتی» دخالت کند و نگرانی‌های Anthropic تنها مربوط به سطوح بالا (سلاح‌های خودکار و نظارت داخلی) بوده است.

یکی از بخش‌های کلیدی این بیانیه، عذرخواهی مستقیم آمودی از یک پست داخلی لو رفته است. این پست که پس اعلام معامله OpenAI با پنتاگون نوشته شده بود، دولت  ایالات متحده را را متهم به بدرفتاری با Anthropic به دلیل «ستایش‌نکردن دیکتاتورگونه از ترامپ» و مبارزه با پروپاگاندای هوش مصنوعی دولت کرده بود. آمودی نوشت: «این پست بازتاب دیدگاه‌های دقیق و سنجیده من نیست. آن روز سختی برای شرکت بود و من برای لحن آن عذرخواهی می‌کنم.» او افزود که آنتروپیک این پست را لیک نکرده و علاقه‌ای به تشدید اوضاع ندارد.

اما به هر صورت و با تمامی این چالش‌ها به ادعایPolitico ، شرکت Anthropic تعهد دارد مدل‌های خود را «با هزینه اسمی و پشتیبانی مداوم مهندسان» تا تکمیل انتقال به مدت ۶ ماه، در اختیار دولت ایالات متحده قرار دهد.

یک بام و دو هوا میز مذاکره

در روز ۵ مارس، فایننشال تایمز ادعا کرد که Anthropic مجدداً به میز مذاکره با پنتاگون بازگشته است و عنوان کرد بر اساس گزارش چندین منبع مطلع، آمودی در حال برگزاری مذاکرات با امیل مایکل، معاون وزارت دفاع در زمینه تحقیقات و مهندسی است تا قراردادی را تنظیم کنند که دسترسی پنتاگون به مدل‌های هوش مصنوعی Anthropic را قانون‌مند کند.

اما در همین حال، امیل مایکل در ساعت اولیه ۶ مارس در پستی در X  اعلام کرد: «هیچ مذاکره فعالی بین DoW و Anthropic وجود ندارد.» این در حالی است که منابع آگاه به WSJ گفته بودند هر دو طرف پس از اعلام اولیه هگست هنوز در حال مذاکره بودند. سناتور کریستن گیلبراند، دموکرات نیویورک نیز در وب‌سایت رسمی خود این اقدام را «بی‌پروا، کوتاه‌بینانه، خودتخریبی و هدیه‌ای به دشمنان [ایالات متحده]» نامید و گفت: «دولت آمریکا علناً به یک شرکت آمریکایی به دلیل امتناع از مصالحه در اقدامات ایمنی حمله می‌کند؛ چیزی که انتظارش را از چین داریم، نه ایالات متحده.»

پیامدهای عملی برای اکوسیستم هوش مصنوعی

به گزارش وال‌استریت ژورنال نیز این اتفاق نه‌تنها روابط تجاری Anthropic با دولت ایالات متحده را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، بلکه سؤال‌های جدی در مورد تعادل بین ایمنی هوش مصنوعی، امنیت ملی و نقش شرکت‌های خصوصی در تصمیم‌گیری‌های نظامی مطرح می‌کند.

به گزارش WSJ، این برچسب‌گذاری می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای شرکای آنتروپیک مانند لاکهید مارتین، آمازون، گوگل (آلفابت) و حتی مایکروسافت داشته باشد. مایکروسافت در بیانیه‌ای اعلام کرد که وکلایش نتیجه گرفته‌اند که محصولات Anthropic همچنان برای مشتریان غیرنظامی از طریق پلتفرم‌هایی مانند M365، GitHub و AI Foundry در دسترس است و همکاری‌های غیرنظامی ادامه خواهد یافت. بااین‌حال، آمودی تأکید کرد که حتی پیمانکاران نظامی نیز می‌توانند Claude را در فعالیت‌های غیرمرتبط با قراردادهای وزارت جنگ استفاده کنند.

در سطح صنعت، این اقدام فرصت را برای رقبا باز می‌کند و به گزارش نیویورک‌تایمزOpenAI  ساعاتی پس از دستور ترامپ قراردادی با پنتاگون بست که «هدف قانونی» را بدون محدودیت Anthropic پذیرفت؛ هرچند بعداً با حفاظت‌های اضافی اصلاح شد. همچنین از سوی برخی منابع ادعایی مطرح می‌شود که  xAI نیز در حال مذاکره با پنتاگون است و اخیراً تأیید طبقه‌بندی‌شده دریافت کرده است.

پیش‌درآمد یک تقابل ساختاری

از منظر فنی و استراتژیک، این رویداد نشان‌دهنده تنش عمیق بین دو پارادایم است

1. مدل‌های هوش مصنوعی به‌عنوان «کالای عمومی» تحت کنترل خصوصی با AUPهای ایمنی
2. مدل‌ها به‌عنوان «سلاح استراتژیک» تحت حاکمیت کامل دولت

 Claudeبا قابلیت‌های استدلالی پیشرفته و چندوجهی خود در تحلیل تصویر، برنامه‌ریزی عملیاتی و شبیه‌سازی دقیقاً همان ابزاری است که پنتاگون برای برتری در جنگ هیبریدی نیاز دارد؛ اما همان قابلیت‌ها، ریسک سوءاستفاده را بالا می‌برد.

تحلیل Mayer Brown و کارشناسان دانشگاه Northeastern نشان می‌دهد این پیشینه ممکن است نوآوری ایمنی را «سرد» کند. شرکت‌های دیگر مانند Google DeepMind یا حتی OpenAI ممکن است از اعمال سازوکارهای حفاظتی سخت‌گیرانه خودداری کنند تا از برچسب ریسک زنجیره تأمین اجتناب ورزند. این دقیقاً برخلاف اهداف بلندمدت ایمنی هوش مصنوعی است.

از منظر ژئوپلیتیک، درحالی‌که آمریکا در رقابت تسلیحاتی هوش مصنوعی با چین است، این اقدام ممکن است به چین برتری تبلیغاتی بدهد؛ زیرا حتی شرکت‌های آمریکایی هم نمی‌توانند سیاست‌های ایمنی خود را حفظ کنند. بااین‌حال، پنتاگون استدلال می‌کند که هیچ شرکت خصوصی حق «قرارگرفتن در زنجیره فرماندهی» ندارد؛ استدلالی که دادگاه‌ها باید در چالش قضایی Anthropic بررسی کنند.

درس‌هایی برای آینده هوش مصنوعی

معرفی Anthropic به‌عنوان ریسک زنجیره تأمین، نه‌تنها یک اختلاف قراردادی، بلکه آزمون جدی رابطه دولت-صنعت هوش مصنوعی است. در حال حاضر، آنتروپیک در حال این چالش قانونی است و هم‌زمان با تعهد انتقال نرم، ادامه پایبندی خود به پشتیبانی سیستم‌هایش برای دولت ایالات متحده را تضمین کرده. بیانیه آمودی نشان می‌دهد که شرکت همچنان متعهد به همکاری است، اما بر اصول ایمنی خود پافشاری می‌کند.

برای متخصصان هوش مصنوعی، پیام روشن است: آینده مدل‌های لبه‌ای فناوری هوش مصنوعی نه‌تنها در بنچمارک‌های فنی، بلکه در دادگاه‌ها و مذاکرات سیاست‌گذاری تعیین خواهد شد. شرکت‌هایی که سازوکارهای حفاظتی قوی‌تری دارند، ممکن است دسترسی به بازار دولتی را از دست بدهند؛ اما شرکت‌هایی که کاملاً تسلیم می‌شوند، ریسک اعتماد عمومی و بلندمدت اخلاقی را متحمل خواهند شد.

این رویداد می‌تواند الگویی برای روابط آینده دولت آمریکا با صنعت هوش مصنوعی باشد. اگر دادگاه‌ها برچسب را باطل کنند، ممکن است شرکت‌ها جسارت بیشتری برای اعمال محدودیت‌های ایمنی پیدا کنند. در غیر این صورت، صنعت ممکن است به سمت پذیرش کامل خواسته‌های نظامی سوق پیدا کند. در نهایت، هر دو طرف ادعا می‌کنند که هدفشان امنیت است؛ اما اختلاف بر سر «چگونه» به‌جای «چرا» است. این درگیری نه‌تنها بر Anthropic، بلکه بر آینده رقابت جهانی هوش مصنوعی و تعادل قدرت بین دولت و شرکت‌های خصوصی تأثیر عمیقی خواهد گذاشت.

۶ ماه آینده؛ یعنی دوره انتقال و احتمالاً دادرسی تعیین‌کننده خواهد بود که آیا این اقدام پیش‌درآمد یک اکوسیستم هوش مصنوعی دولتی کاملاً کنترل‌شده است یا فرصتی برای تعریف مرزهای جدید همکاری.