دستیارهای هوش مصنوعی وزارتخانهها به «دستیار ویژه رئیسجمهور» تبدیل میشوند
نگار علی
- ۳۰ خرداد ۱۴۰۵
معاون علمی رئیسجمهور از ورود پروژه «دستیار هوش مصنوعی وزارتخانهها» به مرحله جدید خبر داد و اعلام کرد هدف نهایی این طرح، ایجاد یک دستیار هوشمند برای رئیسجمهور از طریق تجمیع دادهها و تحلیلهای وزارتخانههاست؛ سامانهای که قرار نیست جای مدیران تصمیم بگیرد، بلکه قرار است تصمیمسازی را دادهمحور کند.
پروژه «دستیار هوش مصنوعی وزارتخانهها» که با هدف ورود هوش مصنوعی به فرآیندهای مدیریتی دولت آغاز شده، وارد فاز دوم اجرای خود شده است. حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، در نشست خبری معرفی این پروژه اعلام کرد این طرح پس از یک سال فعالیت دانشگاهها و دستگاههای اجرایی، اکنون به مرحلهای رسیده که وزارتخانهها باید نقش فعالتری در توسعه آن داشته باشند.
افشین با اشاره به فاصله میان جایگاه علمی و کاربردی ایران در حوزه هوش مصنوعی گفت: «ایران از نظر تولید علم و پژوهش در این حوزه در رتبههای بالای جهانی قرار دارد، اما در استفاده عملیاتی از این فناوری فاصله قابل توجهی وجود دارد.»
او توضیح داد: «یکی از مشکلات اصلی، مقاومت در برابر داده و فناوریهای جدید است. این مقاومت باعث میشود فرصتهایی که میتوانند کشور را متحول کنند، از دست بروند.»
هوش مصنوعی جای مدیر را نمیگیرد؛ تصمیمها را هوشمندتر میکند
معاون علمی رئیسجمهور تأکید کرد هدف از طراحی دستیارهای هوش مصنوعی، جایگزینی مدیران با ماشین نیست، بلکه ایجاد یک زیرساخت برای جمعآوری، تحلیل و ساماندهی دادههاست تا تصمیمگیریها بر اساس اطلاعات دقیقتر انجام شود.
به گفته او، مدیریت در جهان امروز از مدل سنتی فاصله گرفته و به سمت «مدیریت دادهمحور» حرکت کرده است؛ چراکه حجم کلان دادهها دیگر با توان انسانی قابل پردازش نیست و نیازمند ابزارهای هوش مصنوعی است.
دکتر افشین افزود: «هرچه مدیران اطلاعات کاملتر و دقیقتری در اختیار داشته باشند، امکان اتخاذ تصمیمهای بهتر افزایش پیدا میکند. این پروژه تلاش میکند چنین بستری را برای مدیران دولتی فراهم کند.»
از وزارتخانهها تا میز رئیسجمهور
معاون علمی رئیسجمهور اعلام کرد در چشمانداز آینده، مجموعه دستیارهای هوش مصنوعی وزارتخانهها میتواند به یک دستیار ویژه رئیسجمهور تبدیل شود.
او گفت: «این دستیارها پروژهای کوتاهمدت نیستند و قرار نیست پس از یک مرحله به پایان برسند. دادهها باید دائماً بهروزرسانی شوند و این یک فرآیند زنده و مستمر است.»
به گفته افشین، تجمیع دادههای وزارتخانهها میتواند تصویری جامعتر از وضعیت کشور در اختیار مدیران ارشد قرار دهد و به سیاستگذاری دقیقتر کمک کند.
قراردادهای چند میلیون دلاری برای هوشمندسازی صنایع
افشین با اشاره به آثار اقتصادی این پروژه گفت: «اکنون در برخی وزارتخانهها قراردادهای چند میلیون دلاری مبتنی بر هوش مصنوعی در حال شکلگیری است.»
او نمونه این روند را در صنعت نفت دانست و گفت در گذشته حمایتها محدود به هوشمندسازی یک چاه نفت بود، اما اکنون قراردادهایی برای هوشمندسازی دهها چاه نفت در حال اجراست.
معاون علمی رئیسجمهور تأکید کرد این موضوع نشان میدهد صنایع و دستگاههای دولتی به تدریج اهمیت استفاده از هوش مصنوعی را درک کردهاند.
دولت از حمایت دائمی خارج میشود؛ وزارتخانهها باید هزینه کنند
افشین درباره مدل تأمین مالی مرحله دوم پروژه گفت: «در قراردادهای جدید، ۷۰ درصد هزینهها توسط معاونت علمی و ۳۰ درصد توسط وزارتخانهها تأمین خواهد شد.»
او تأکید کرد این تغییر به دلیل کمبود منابع مالی نیست، بلکه هدف آن افزایش مسئولیتپذیری دستگاههاست. به گفته او، در سال آینده این نسبت تغییر خواهد کرد و سهم وزارتخانهها به ۷۰ درصد خواهد رسید تا در نهایت دستگاههای اجرایی مسئولیت کامل ادامه پروژهها را برعهده بگیرند.
هوش مصنوعی؛ آزمونی برای تغییر ساختار دولت
معاون علمی رئیسجمهور در پایان گفت این پروژه علاوه بر آثار مدیریتی، باعث تقویت ظرفیتهای دانشگاهی و شکلگیری هستههای پژوهشی جدید در حوزه هوش مصنوعی شده است.
او تأکید کرد هدف نهایی، تبدیل فناوری هوش مصنوعی به ارزش اقتصادی و افزایش بهرهوری در بخشهای مختلف کشور است؛ مسیری که از هوشمندسازی صنایع آغاز شده و حالا به ساختار تصمیمگیری دولت رسیده است.
