وقتی رئیس‌جمهور آمریکا زنگ زد و روی اسپیکر از هوش مصنوعی دفاع کرد

محور اصلی صحبت ترامپ، مخالفت با نگرانی‌ها پیرامون خطرات هوش مصنوعی و درخواست برخی مدیران و پژوهشگران برای کاهش سرعت توسعه مدل‌های پیشرفته بود.

«همه‌اش یک فریب است»

ترامپ در ابتدای مکالمه با لحنی شوخی‌آمیز به هوانگ اشاره کرد که مدیرعامل انویدیا می‌تواند پیچیده‌ترین تراشه‌های کامپیوتری جهان را طراحی کند، اما ظاهراً برای گذاشتن تلفن روی اسپیکر مشکل دارد. پس از آن، بحث به نگرانی‌ها درباره سرعت توسعه هوش مصنوعی و مخالفت‌های فزاینده با ساخت دیتاسنترها کشیده شد.

ترامپ در این تماس تلفنی با مدیرعامل انویدیا، یکی از صریح‌ترین مواضع خود درباره آینده هوش مصنوعی را بیان کرد و گفت: «ربات‌ها قرار نیست جهان را تصاحب کنند» و اضافه کرد که نگرانی درباره تسلط هوش مصنوعی بر جهان و نابودی بشریت، «فریب» است.

ترامپ گفت: «همه‌اش یک فریب است» و دیتاسنترها را موتور ثروت‌آفرینی برای مردم و ایالت‌های آمریکا توصیف کرد. او حتی آن‌ها را «نفت ۲۰ تا ۲۵ سال آینده» خواند و گفت اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی و زیرساخت‌های آن از اینترنت نیز بزرگ‌تر خواهد شد. او همچنین استدلال کرد که ایجاد محدودیت برای توسعه هوش مصنوعی می‌تواند به زیان آمریکا تمام شود و چین را به برنده این رقابت تبدیل کند.

یکی از بخش‌های مهم صحبت ترامپ، همین پیوند مخالفت با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به رقابت آمریکا و چین بود. او گفت کسانی که تلاش می‌کنند توسعه هوش مصنوعی متوقف یا کند شود، عملاً در زمین مخالفان این فناوری بازی می‌کنند و این مخالفان می‌توانند نیروهای سیاسی یا حتی چین باشند. ترامپ سپس گفت: «ما اجازه نمی‌دهیم چنین اتفاقی بیفتد.» هوانگ نیز در پاسخ گفت: «حق با شماست. ما اجازه نمی‌دهیم چنین اتفاقی بیفتد، قربان.» این جمله با تشویق حاضران همراه شد و هوانگ حتی به ترامپ گفت: «شنیدید؟ هزاران نفر دارند تشویق می‌کنند.»

یک بام و چند هوا

ماجرا زمانی اهمیت بیشتری پیدا کرد که بدانیم این تماس در خلأ اتفاق نیفتاد. تنها چند روز پیش از نشست، داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، در مقاله‌ای خواستار کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی پیشرفته شده بود. او استدلال کرد که توانایی مدل‌های پیشرو با سرعتی افزایش می‌یابد که ممکن است سازوکارهای ایمنی و نظارتی نتوانند همگام با آن حرکت کنند. آمودی پیشنهاد کرده بود ارزیابی‌های مستقل ایمنی برای آزمایشگاه‌های AI انجام شود و شرکت‌ها برای ایجاد استانداردهای ایمنی هماهنگ شوند. سم آلتمن از OpenAI و برخی دیگر از چهره‌های برجسته صنعت نیز با اصل نگرانی او درباره سرعت توسعه موافقت کردند.

مشاهده گفت‌وگوی کامل هوانگ در All-In Summit

هوانگ: نگرانی‌ها را جدی بگیرید، اما آخرالزمان علمی نیست

بااین‌حال، موضع هوانگ در سخنان خودش روی صحنه اندکی پیچیده‌تر از تصویری بود که مکالمه با ترامپ ایجاد کرد. جنسن هوانگ در این مناقشه موضعی نزدیک به ترامپ گرفت، اما موضع او کاملاً معادل انکار همه خطرات هوش مصنوعی نبود. مدیرعامل انویدیا گفت پیش‌بینی‌های آخرالزمانی درباره هوش مصنوعی از نظر علمی قابل‌اتکا نیستند، اما درعین‌حال از «افشاگران» داخل شرکت‌های هوش مصنوعی دفاع کرد. او مشخصاً «جیکوب کاکسون»، پژوهشگر سابق آنتروپیک که درباره سرعت و مسیر توسعه هوش مصنوعی ابراز نگرانی کرده بود، تمجید کرد و گفت چنین افرادی باید جدی گرفته شوند.

از دید هوانگ، اگر یک شرکت احساس کند توسعه فناوری از کنترلش خارج شده است، می‌تواند سرعت فعالیت خود را کاهش دهد؛ اما این موضوع با ایجاد یک ترمز عمومی بر کل صنعت تفاوت دارد. این تمایز مهم است: هوانگ لزوماً نمی‌گوید هیچ خطری وجود ندارد؛ بلکه با تبدیل نگرانی‌های ایمنی به استدلالی برای کاهش سرعت کل صنعت مخالف است.

چرا این موضع برای انویدیا اهمیت دارد؟

بااین‌حال، اتفاق روی صحنه از منظر سیاسی و اقتصادی پرسش‌های دیگری نیز ایجاد کرد. بخش مهم حواشی ماجرا به منافع تجاری انویدیا بازمی‌گردد. انویدیا مهم‌ترین تأمین‌کننده تراشه‌های مورداستفاده برای آموزش و اجرای مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی است و رشد انفجاری بازار هوش مصنوعی مستقیماً با تقاضا برای محصولات این شرکت ارتباط دارد. بنابراین، هوانگ نه‌تنها درباره آینده یک فناوری، بلکه درباره آینده بازاری صحبت می‌کند که بخش قابل‌توجهی از ارزش اقتصادی انویدیا به آن وابسته است. برخی تحلیل‌ها به همین تضاد منافع اشاره کرده‌اند: از یک سو نگرانی درباره سرعت توسعه هوش مصنوعی و پیامدهای آن مطرح است و ازسوی‌دیگر، انویدیا از ادامه سرمایه‌گذاری و گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی سود می‌برد.

این مسئله الزاماً به معنای نادرست بودن استدلال هوانگ نیست؛ اما نشان می‌دهد چرا موضع او باید در کنار جایگاه تجاری انویدیا خوانده شود. شرکتی که بخش بزرگی از درآمد آینده‌اش به رشد تقاضای محاسباتی هوش مصنوعی وابسته است، طبیعتاً انگیزه بیشتری برای جلوگیری از ایجاد محدودیت‌هایی دارد که می‌تواند سرعت سرمایه‌گذاری در این صنعت را کاهش دهد.

یک اختلاف‌نظر که دیگر فقط فنی نیست

همین مسئله باعث شده تماس ترامپ و هوانگ بیش از یک گفت‌وگوی غیرمنتظره تلقی شود. اهمیت اصلی این تماس شاید در خود تماس تلفنی ناگهانی شخصیت حقوقی رئیس‌جمهور ایالات متحده با مدیرعامل یکی از ارزشمندترین شرکت‌های جهان نباشد، بلکه در چیزی باشد که این صحنه درباره آینده سیاست هوش مصنوعی آمریکا نشان می‌دهد.

این اتفاق عملاً دو دیدگاه متفاوت درباره سیاست هوش مصنوعی را مقابل یکدیگر قرار داد: رویکردی که توسعه سریع را برای حفظ برتری آمریکا در برابر چین ضروری می‌داند و رویکردی که معتقد است سرعت پیشرفت باید با ایجاد سازوکارهای ایمنی و نظارتی متناسب شود. نیویورک‌تایمز این تماس را نشانه روشنی از قرارگرفتن ترامپ در کنار مدیرانی می‌داند که نگرانی‌های مربوط به ایمنی هوش مصنوعی را بیش از اندازه می‌دانند.

در یک سوی این بحث، آمودی، آلتمن، ماسک و شماری از پژوهشگران و مدیران فناوری قرار دارند که می‌گویند افزایش توانایی مدل‌های مرزی باید با سازوکارهای ایمنی، ارزیابی مستقل و نوعی مدیریت سرعت توسعه همراه باشد. در سوی دیگر، ترامپ قرار دارد که توسعه سریع هوش مصنوعی را بخشی از رقابت راهبردی آمریکا با چین می‌داند و معتقد است محدودکردن این روند می‌تواند مزیت فناوری آمریکا را از بین ببرد. هوانگ در این میان به موضعی نزدیک‌تر به اردوگاه دوم تعلق دارد؛ موضعی که رشد زیرساخت، تراشه، دیتاسنتر و مدل‌های هوش مصنوعی را موتور رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیکی آمریکا می‌بیند. ترامپ نیز در همان روز در مواضع دیگری تأکید کرده بود که آمریکا به مقررات جدید گسترده برای کنترل صنعت هوش مصنوعی نیاز ندارد و هشدارهای مربوط به تسلط هوش مصنوعی بر انسان را رد کرده است.

بیشتر از یک تماس

در نهایت، اهمیت این اتفاق بیشتر از خود تماس تلفنی است. ترامپ در شرایطی از «ادامه بدون وقفه» توسعه هوش مصنوعی دفاع می‌کند که سیلیکون‌ولی و دولت آمریکا وارد مرحله‌ای جدی‌تر از بحث درباره ایمنی، حاکمیت و تنظیم‌گری هوش مصنوعی شده‌اند. هم‌زمان، مدیران شرکت‌هایی که از رشد این صنعت سود می‌برند نیز در حال تعریف موضع خود درباره میزان قابل‌قبول ریسک هستند.

در پایان تماس، هوانگ گفت هدف این است که «همه» در آمریکا برنده مسابقه هوش مصنوعی باشند؛ هر صنعت، هر شرکت، هر ایالت و مردم آمریکا. این جمله، شاید بهترین خلاصه از نگاه او به آینده هوش مصنوعی باشد: مسئله اصلی نه توقف مسابقه، بلکه اطمینان از این است که آمریکا در آن برنده شود. تماس ناگهانی ترامپ و هوانگ، در واقع همین پیام را به شکلی بسیار نمایشی به مخاطبان منتقل کرد؛ درحالی‌که بخشی از صنعت فناوری درباره ترمزکردن صحبت می‌کند، قدرتمندترین بخش دیگر صنعت و قدرتمندترین رگولاتور آن می‌خواهد همچنان با تمام سرعت پیش برود.

تماس ناگهانی ترامپ با هوانگ، بیش از آنکه صرفاً یک لحظه نمایشی در یک کنفرانس فناوری باشد، تصویری از یکی از مهم‌ترین شکاف‌های سیاست فناوری آمریکا ارائه کرد: آیا برای حفظ برتری در رقابت جهانی هوش مصنوعی باید سرعت را در اولویت قرار داد، یا آنکه بدون ایجاد سازوکارهای ایمنی قابل‌اتکا، همین سرعت می‌تواند به بزرگ‌ترین نقطه‌ضعف صنعت تبدیل شود؟