گزارش گاردین از نفوذ اطلاعات غلط «گروکیپدیا» به پاسخهای هوش مصنوعی OpenAI
نگار علی- ۹ بهمن ۱۴۰۴
دنیای هوش مصنوعی با یک چالش اخلاقی و اطلاعاتی جدید روبرو شده است. بررسیهای اخیر نشان میدهد که GPT-5.2، جدیدترین مدل شرکت OpenAI، در پاسخ به سوالات حساس کاربران به جای استناد به منابع تاییدشده انسانی، به سراغ «گروکیپدیا» میرود؛ دانشنامهای که تمام محتوای آن را هوش مصنوعیِ ایلان ماسک مینویسد.
گزارش گاردین فاش کرده که چتجیپیتی در موارد متعددی درباره ساختار سیاسی و اقتصادی ایران، از جمله مالکیت بنیاد مستضعفان و جزئیات فعالیتهای ایرانسل، اطلاعاتی را ارائه داده که مستقیماً از گروکیپدیا برداشته شده است. نکته نگرانکننده اینجاست که این اطلاعات با حقایق موجود تضاد دارند و حتی توسط رسانههای معتبر تکذیب شدهاند.
گروکیپدیا برخلاف ویکیپدیا، امکان ویرایش توسط کاربران را ندارد و یک سیستم بسته است. استناد چتجیپیتی به این منبع باعث میشود «دادههای سمی» و جهتدار، لباسی از اعتبار به تن کنند. محققان به این پدیده «آرایش مدلهای زبانی» (LLM Grooming) میگویند؛ یعنی تزریق انبوهی از اطلاعات غلط به اینترنت تا هوش مصنوعی مجبور شود از آنها تغذیه کند.
در حالی که OpenAI میگوید فیلترهای امنیتی برای جلوگیری از انتشار مطالب آسیبزا دارد، اما واقعیت این است که اطلاعات غلط درباره موضوعات کمتر شناخته شده، به راحتی از این فیلترها رد میشوند. از سوی دیگر، سخنگوی شرکت xAI (متعلق به ایلان ماسک) در واکنشی کوتاه و تند به این گزارشها، صرفاً اعلام کرد: «رسانههای قدیمی دروغ میگویند!»
این اتفاق نشان میدهد که در عصر هوش مصنوعی، حتی نامهای بزرگی مثل چتجیپیتی هم میتوانند بلندگوی شایعات هوشمند باشند.
