«جاشوا آکایم» پس از نزدیک به ۹ سال از «OpenAI» جدا شد

«جاشوا آکایم» (Joshua Achiam)، مدیر ارشد آینده‌پژوهی «OpenAI» و یکی از چهره‌های شناخته‌شده حوزه ایمنی هوش مصنوعی، اعلام کرده است که اواخر ماه جاری میلادی این شرکت را ترک خواهد کرد. این خروج، تازه‌ترین مورد از زنجیره جدایی مدیران و پژوهشگران مرتبط با ایمنی هوش مصنوعی از «OpenAI» در دو سال اخیر محسوب می‌شود؛ روندی که هم‌زمان با حرکت این شرکت به سمت تبدیل‌شدن به یک مجموعه تجاری بزرگ‌تر و آماده‌شدن برای عرضه عمومی سهام دنبال شده است.

پایان یک دوره نزدیک به ۹ ساله در «OpenAI»

«جاشوا آکایم» در سال ۲۰۱۷ ابتدا به‌عنوان کارآموز به «OpenAI» پیوست و بعدها به‌عنوان پژوهشگر حوزه ایمنی هوش مصنوعی فعالیت خود را ادامه داد. او در سال‌های اخیر به یکی از اعضای کلیدی تیم‌هایی تبدیل شد که مسئول بررسی خطرات مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و هم‌راستا کردن توسعه این فناوری با اهداف اولیه «OpenAI» بودند.

آکایم پیش‌تر مدیریت تیم «هم‌راستاسازی مأموریت» (Mission Alignment) را برعهده داشت؛ تیمی که در سال ۲۰۲۴ برای تمرکز بر اطمینان از سازگاری مدل‌های هوش مصنوعی پیشرفته با منافع انسانی تشکیل شده بود.

با این حال، «OpenAI» در فوریه ۲۰۲۶ این تیم را منحل کرد و نقش جدید «مدیر ارشد آینده‌پژوهی» را به آکایم سپرد؛ جایگاهی که میان بخش‌های ایمنی، سیاست‌گذاری و تحقیقات آینده هوش مصنوعی قرار داشت.

«آکایم»: مأموریت را می‌توان خارج از آزمایشگاه‌های پیشرو دنبال کرد

«جاشوا آکایم» در یادداشتی برای همکاران خود اعلام کرد که تصمیم او برای ترک شرکت ناشی از یک اتفاق خاص نبوده است. او معتقد است اکنون که اهمیت هوش مصنوعی عمومی (AGI) برای جهان روشن‌تر شده، فعالیت برای تحقق اهداف ایمنی این فناوری می‌تواند خارج از شرکت‌های بزرگ توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی نیز ادامه پیدا کند.

او در پیام خود به کارکنان «OpenAI» نوشت:

«اکنون جهان از این راز باخبر شده است و به نظر می‌رسد امکان دنبال کردن این مأموریت خارج از دیوارهای یک آزمایشگاه پیشرو هوش مصنوعی وجود دارد.»

خروج چهره‌های ایمنی از «OpenAI» ادامه دارد

جدایی «آکایم» جدیدترین مورد از مجموعه خروج مدیران و پژوهشگرانی است که در سال‌های اخیر روی موضوع ایمنی هوش مصنوعی تمرکز داشتند.

پیش از او، چند چهره مهم دیگر نیز «OpenAI» را ترک کرده بودند:

• «یان لیکه» (Jan Leike)، یکی از مدیران تیم «Superalignment»، در سال ۲۰۲۴ به «Anthropic» پیوست.
• «مایلز براندیج» (Miles Brundage)، رئیس تحقیقات سیاست‌گذاری، در سال ۲۰۲۴ شرکت را ترک کرد تا روی ایجاد استانداردهای ایمنی و امنیت هوش مصنوعی خارج از ساختار شرکت‌ها کار کند.
• «استیون آدلر» (Steven Adler)، پژوهشگر حوزه قابلیت‌های خطرناک هوش مصنوعی، در سال ۲۰۲۴ از «OpenAI» جدا شد.
• «آندریا والونه» (Andrea Vallone)، پژوهشگر حوزه تعاملات روانی و احساسی کاربران با «ChatGPT»، در پایان سال ۲۰۲۵ به «Anthropic» پیوست.

این روند باعث شده برخی کارشناسان معتقد باشند وزن جریان ایمنی در تصمیم‌گیری‌های داخلی «OpenAI» کاهش یافته و تمرکز شرکت بیش از گذشته به سمت توسعه محصول، مقیاس‌پذیری و آماده‌سازی برای بازارهای مالی حرکت کرده است.

«OpenAI» بدون جایگزین مستقیم برای مدیر آینده‌پژوهی

«OpenAI» هنوز اعلام نکرده است چه فردی جایگزین «آکایم» خواهد شد یا آیا عنوان «مدیر ارشد آینده‌پژوهی» حفظ خواهد شد یا خیر.

در همین هفته، «دین بال» (Dean Ball)، مشاور پیشین سیاست‌گذاری هوش مصنوعی در کاخ سفید، به‌عنوان رئیس بخش «آینده‌های راهبردی» (Head of Strategic Futures) به «OpenAI» پیوست و قرار است برای مدت کوتاهی با آکایم همکاری داشته باشد.

همچنین پژوهشگرانی مانند «بواز باراک» (Boaz Barak)، «نوآم براون» (Noam Brown) و «آدرین اکوفت» (Adrien Ecoffet) نقش بیشتری در حوزه سیاست‌گذاری پیدا کرده‌اند؛ اقدامی که نشان می‌دهد «OpenAI» در حال نزدیک‌تر کردن تیم‌های تحقیقاتی و سیاست‌گذاری خود است.

مدافع سرسخت ایمنی که از جامعه ایمنی هم انتقاد می‌کرد

«جاشوا آکایم» در داخل «OpenAI» به‌عنوان یکی از مدافعان جدی مأموریت ایمنی این شرکت شناخته می‌شد، اما هم‌زمان از برخی رویکردهای جامعه ایمنی هوش مصنوعی نیز انتقاد داشت.

او در جریان پرونده حقوقی «ایلان ماسک» علیه «سم آلتمن» شهادت داده بود که هنگام خروج «ماسک» از «OpenAI» در سال ۲۰۱۸، سخنرانی خداحافظی او را قطع کرده و هشدار داده بود که دنبال کردن توسعه AGI در شرکت «تسلا» ممکن است به قیمت کاهش توجه به ایمنی تمام شود.

بر اساس گزارش‌ها، «ماسک» در پاسخ او را با لفظی توهین‌آمیز خطاب کرده بود. بعدها «داریو آمودی» (Dario Amodei)، مدیرعامل فعلی «Anthropic»، و «دیوید لوان» (David Luan)، مدیر سابق پروژه AGI در «Amazon»، یک مجسمه طلایی الاغ با نوشته «هرگز برای ایمنی از الاغ بودن دست نکش» به او هدیه داده بودند.

تغییر مسیر «OpenAI» از مأموریت‌محوری به سیاست‌گذاری سازمان‌یافته‌تر

خروج «آکایم» تنها یک تغییر نیروی انسانی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر ساختار داخلی «OpenAI» در مسیر تبدیل‌شدن به یک شرکت بزرگ تجاری است.

در سال‌های نخست فعالیت، این شرکت خود را سازمانی پژوهشی با مأموریت توسعه هوش مصنوعی به نفع تمام بشریت معرفی می‌کرد. اما پس از موفقیت «ChatGPT» و رشد سریع تجاری، تمرکز آن به سمت توسعه محصولات، همکاری‌های صنعتی و آماده‌شدن برای بازار سرمایه افزایش یافته است.

اکنون مشخص نیست بدون حضور «آکایم» چه کسی نقش صدای اصلی درباره ریسک‌های AGI و محدودیت‌های اخلاقی توسعه این فناوری را در مدیریت ارشد «OpenAI» برعهده خواهد گرفت.

برای «OpenAI»، چالش اصلی دیگر صرفاً از دست دادن یک پژوهشگر نیست؛ بلکه تغییر توازن داخلی میان سرعت توسعه فناوری و دغدغه‌های ایمنی است؛ تغییری که در آستانه ورود این شرکت به مرحله‌ای جدید از رشد تجاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.