آمریکا برای توسعه هوش مصنوعی همچنان به زنجیره تأمین چین وابسته است

براساس گزارش washingtonpost بسیاری از شرکت‌های آمریکایی از مدل هوش مصنوعی «Kimi K3» متعلق به شرکت چینی «Moonshot AI» به‌عنوان جایگزینی کم‌هزینه برای محصولات شرکت‌های سیلیکون‌ولی استفاده می‌کنند. مدل‌های موسوم به «وزن‌باز» شرکت‌های چینی از جمله «Moonshot»، «DeepSeek» و «علی‌بابا»، امکان شخصی‌سازی بیشتری در اختیار کاربران قرار می‌دهند و برای انجام بسیاری از وظایف روزمره، پاسخ‌گوی نیاز شرکت‌ها هستند.

شرکت‌هایی مانند «DoorDash» و «Airbnb» از جمله کسب‌وکارهایی هستند که طبق گزارش، محصولات چینی را برای برخی کاربردهای معمول مناسب یافته‌اند. این در حالی است که مدل‌های بسته شرکت‌هایی مانند «OpenAI» و «Anthropic» همچنان در برخی زمینه‌ها پیشرفته‌تر توصیف می‌شوند.

تعارض میان نگرانی امنیتی و نیاز اقتصادی

واشنگتن در ماه‌های اخیر نگرانی‌های خود را درباره استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی چینی افزایش داده است. طبق گزارش، کنگره آمریکا در آوریل استفاده شرکت‌های آمریکایی از این مدل‌ها را از منظر امنیت ملی بررسی کرد. همچنین FBI، آژانس امنیت ملی و نهاد امنیت سایبری وزارت امنیت داخلی آمریکا در ماه گذشته، شش شرکت چینی از جمله Moonshot و DeepSeek را متهم کردند که برای آموزش مدل‌های خود به‌طور گسترده و بدون مجوز از مدل‌های پیشرفته آمریکایی استفاده کرده‌اند.

چرا آمریکا نگران Kimi K3 است؟

این اتهام‌ها در حالی مطرح می‌شوند که تقاضا برای ابزارهای ارزان‌تر چینی در بازار آمریکا بالاست. به نوشته واشنگتن‌پست، هنگامی که دولت دونالد ترامپ در ماه ژوئیه احتمال ممنوعیت این ابزارها را به دلایل امنیت ملی بررسی کرد، ائتلافی متشکل از نزدیک به ۳۰۰ شرکت آمریکایی با این اقدام مخالفت کرد.

ائتلاف غول‌های فناوری برای دفاع از مدل‌های وزن‌باز هوش مصنوعی در برابر دولت امریکا

برتری چین در تولید سخت‌افزار و رباتیک

رقابت دو کشور فقط به توسعه مدل‌های هوش مصنوعی محدود نیست. گزارش واشنگتن‌پست تأکید می‌کند که چین با تکیه بر ظرفیت تولید صنعتی و شبکه گسترده تأمین‌کنندگان قطعات، در گسترش کاربردهای هوش مصنوعی و رباتیک مزیت مهمی دارد.

در حالی که بسیاری از شرکت‌های آمریکایی بر ساخت مدل‌های هرچه پیشرفته‌تر و دستیابی به «هوش جامع مصنوعی» (AGI) متمرکزند؛ فناوری‌ فرضی که توانایی‌های شناختی فراتر از انسان خواهد داشت، بسیاری از شرکت‌های چینی تلاش می‌کنند هوش مصنوعی را در صنعت، دولت و زندگی روزمره به کار بگیرند.

چگونه چین با هزینه‌ای بسیار کمتر از آمریکا، بازده بیشتری از هوش مصنوعی می‌گیرد

این رویکرد در صنعت رباتیک نیز دیده می‌شود. شرکت چینی «Tashan Technology» در حال توسعه حسگرهای لمسی و مهارت‌های حرکتی ربات‌هاست تا بتوانند کارهایی مانند برداشتن تخم‌مرغ بدون شکستن آن، جابه‌جایی قطعات الکترونیکی یا تحویل سفارش اتاق به مهمانان هتل را انجام دهند. این شرکت می‌گوید حسگرهای لمسی آن ۸۰ درصد از بازار چین را در اختیار دارند و با شرکت انویدیا نیز در زمینه شبیه‌سازی ربات‌ها همکاری می‌کند.

به گفته کارشناسان نقل‌شده در گزارش، یکی از مزیت‌های چین وجود شبکه‌ای گسترده از تأمین‌کنندگان حسگرها، کنترل‌کننده‌های حرکتی و دیگر قطعات مورد نیاز ربات‌هاست؛ شبکه‌ای که امکان ساخت نمونه‌های اولیه، آزمایش و بهبود سریع‌تر محصولات را فراهم می‌کند.

برای نمونه، برآورد شرکت مورگان استنلی نشان می‌دهد هزینه مواد اولیه ربات انسان‌نمای Optimus 2 تسلا با استفاده از تأمین‌کنندگان چینی حدود ۴۶ هزار دلار است؛ اما استفاده از زنجیره تأمینی بدون قطعات چینی می‌تواند این هزینه را به حدود ۱۳۲ هزار دلار برساند.

وابستگی زیرساخت‌های هوش مصنوعی آمریکا به قطعات چینی

این وابستگی در زیرساخت‌های محاسباتی نیز دیده می‌شود. طبق گزارشی از «مایکل وا»، اقتصاددان بانک فدرال رزرو مینیاپولیس، شرکت‌های بزرگ زیرساخت ابری آمریکا در سال گذشته حدود ۴۵ میلیارد دلار کالای مرتبط با هوش مصنوعی از چین وارد کردند؛ از جمله تجهیزات رایانه‌ای، سامانه‌های برق، سیستم‌های سرمایش و گرمایش و تجهیزات ایمنی مراکز داده.

این رقم در مقایسه با حدود ۵۵ میلیارد دلار در دو سال پیش از آن کاهش یافته است. سهم چین از کل واردات کالاهای مرتبط با هوش مصنوعی آمریکا نیز در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷ درصد و در نیمه نخست سال جاری به ۳ درصد رسیده است. به گفته این اقتصاددان، افزایش نقش تأمین‌کنندگان تایوانی و ویتنامی ممکن است نشان دهد بخشی از کالاهای چینی از مسیر این کشورها به آمریکا می‌رسند.

وزن‌های مدل جنجالی Kimi K3 برای استفاده عمومی منتشر شد؛ اما مشروط

یکی از شرکت‌های چینی منتفع از توسعه مراکز داده آمریکا، «Zhongji InnoLight» است که فرستنده‌گیرنده‌های نوری تولید می‌کند. نزدیک به ۶۰ درصد کسب‌وکار این شرکت به مشتریان آمریکایی، از جمله آلفابت، آمازون و انویدیا، وابسته است. با این حال، پنتاگون در ماه ژوئن نام این شرکت را به فهرست تأمین‌کنندگانی اضافه کرد که به گفته این وزارتخانه با ارتش چین ارتباط دارند.

گزارش همچنین به احتمال بررسی ممنوعیت واردات تجهیزات جدید مراکز داده ساخت چین از سوی دولت ترامپ اشاره می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند تلاش آمریکا برای کاهش وابستگی به چین را تشدید کند.

رقابت بر سر هوش مصنوعی فراتر از ساخت مدل‌هاست

به نوشته واشنگتن‌پست، آمریکا همچنان در توسعه فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی و دستیابی به هوش جامع مصنوعی چند ماه از چین جلوتر است. گزارش مؤسسه «Institute for Progress» نیز برآورد می‌کند شرکت‌های آمریکایی به لطف محدودیت‌های صادراتی واشنگتن علیه پیشرفته‌ترین تراشه‌ها، از مزیت ۱۰ برابری در توان پردازشی مورد نیاز برای توسعه، آزمایش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی برخوردارند.

با این حال، ظرفیت تولید صنعتی چین و هزینه پایین‌تر قطعات می‌تواند به این کشور امکان دهد محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی را سریع‌تر وارد بازار کند. در نتیجه، تلاش آمریکا برای محدود کردن دسترسی چین به فناوری‌های پیشرفته، با نیاز شرکت‌های آمریکایی به تجهیزات و قطعات تولیدشده در این کشور روبه‌رو شده است.

این گزارش نشان می‌دهد رقابت هوش مصنوعی آمریکا و چین تنها به این موضوع محدود نیست که کدام کشور مدل قدرتمندتری می‌سازد؛ توان تولید سخت‌افزار، هزینه توسعه محصولات، سرعت عرضه به بازار و وابستگی زنجیره‌های تأمین نیز در تعیین جایگاه دو کشور نقش مهمی دارند.