وزن‌های مدل جنجالی Kimi K3 برای استفاده عمومی منتشر شد؛ اما مشروط

بااین‌حال، شرکت‌هایی که قصد استفاده تجاری از این مدل را دارند، باید در کنار بررسی نتایج بنچمارک‌ها، به‌دقت شرایط مجوز استفاده از این مدل را نیز مطالعه کنند.

چه چیزی منتشر شده؟

Moonshot وزن‌های مدل را در ادامه عرضه اولیه Kimi K3 از طریق API اختصاصی این شرکت انجام داده است. این مدل دارای معماری ۲.۸ هزارمیلیارد پارامتری، پنجره زمینه یک میلیون توکنی و عملکردی در سطح مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی است. انتشار جدید شامل وزن‌های کامل مدل، یک گزارش فنی ۴۷ صفحه‌ای درباره نوآوری‌های آموزشی و چالش‌های توسعه و همچنین بخش قابل‌توجهی از زیرساخت‌های موردنیاز برای اجرای مستقل مدل است.

گزارش فنی Kimi K3

بسته منتشرشده شامل مدل کامل معماری MoE با ۲.۸ تریلیون پارامتر، زیرساخت استنتاج، کرنل‌های بهینه‌شده توجه (Attention)، کتابخانه‌های ارتباطی MoE و اجزای لازم برای استقرار مدل است. هدف Moonshot از این انتشار، فراهم‌کردن امکان اجرای مستقل مدل برای پژوهشگران و توسعه‌دهندگان سازمانی است تا مجبور نباشند تنها از طریق API به مدل دسترسی داشته باشند.

در هوشیو بخوانید:

چرا آمریکا نگران Kimi K3 است؟

این شرکت همچنین پشتیبانی فنی از اکوسیستم‌هایی مانند vLLM و SGLang را ارائه کرده و در گزارش فنی خود جزئیات معماری مدل را توضیح داده است. از جمله نوآوری‌های معرفی‌شده در Kimi K3 می‌توان به Kimi Delta Attention، Attention Residuals و Stable LatentMoE اشاره کرد.

Moonshot اعلام کرده است که Kimi K3 نخستین مدل باز در کلاس ۳ تریلیون پارامتر است که از ۸۹۶ متخصص (Expert) تشکیل شده و در هر بار اجرا تعداد ۱۰۴ میلیارد پارامتر را فعال می‌کند. این مدل همچنین از استدلال چندوجهی بومی و پنجره زمینه یک میلیون توکنی پشتیبانی می‌کند.

محدودیت‌های کلیدی مجوز Kimi K3 برای شرکت‌ها

باوجودآنکه مجوز Kimi K3 حقوق گسترده‌ای برای دانلود، تغییر، استقرار و استفاده تجاری از مدل در اختیار توسعه‌دهندگان و شرکت‌ها قرار می‌دهد، این مجوز برای برخی سازمان‌های بزرگ و ارائه‌دهندگان خدمات هوش مصنوعی محدودیت‌هایی ایجاد می‌کند؛ محدودیت‌هایی که در مجوزهای متن‌باز سنتی مانند Apache 2.0 یا MIT وجود ندارند.

طبق متن محوز استفاده Kimi K3، کاربران اجازه دارند مدل، وزن‌ها، فایل‌های پیکربندی، کدهای آموزش و استنتاج و مستندات مرتبط را بدون پرداخت هزینه دریافت، تغییر، ترکیب، انتشار، توزیع و برای ایجاد محصولات تجاری استفاده کنند. بااین‌حال، چند شرط مهم وجود دارد.

مهم‌ترین بند مجوز مربوط به شرکت‌هایی است که از مدل در قالب Model as a Service استفاده می‌کنند. Moonshot این مفهوم را به‌عنوان ارائه دسترسی شخص ثالث به استنتاج یا تنظیم دقیق مدل زبانی، برای مثال از طریق API، تعریف می‌کند؛ به‌گونه‌ای که آن شخص ثالث کنترل قابل‌توجهی بر ورودی‌ها، پارامترها یا داده‌های آموزشی داشته باشد.

Kimi K3 usage license

اگر یک شرکت یا شرکت‌های وابسته به آن، چنین کسب‌وکاری داشته باشند و مجموع درآمد آن‌ها در هر دوره ۱۲ماهه متوالی بیش از ۲۰ میلیون دلار باشد، باید پیش از استفاده تجاری از Kimi K3 یا مشتقات آن، قرارداد تجاری جداگانه‌ای با Moonshot AI امضا کنند.

این شرط برای بسیاری از شرکت‌های غیرمتخصص فناوری احتمالاً مشکل‌ساز نخواهد بود. برای مثال، بانک‌ها یا سازمان‌هایی که صرفاً فقط مصرف‌کننده مدل‌های هوش مصنوعی هستند و از Kimi K3 به‌عنوان چت‌بات، دستیار مشتری یا ابزار داخلی استفاده می‌کنند، معمولاً در دسته Model as a Service قرار نمی‌گیرند. اما شرکت‌هایی که خدمات مدل هوش مصنوعی، ابزارهای آموزش مدل یا زیرساخت‌های مشابه ارائه می‌کنند، ممکن است مشمول این محدودیت شوند.

نکته قابل‌توجه این است که محاسبه درآمد فقط به محصولی که بر پایه Kimi K3 ساخته شده محدود نمی‌شود. متن مجوز به درآمد کل شرکت و شرکت‌های وابسته اشاره می‌کند. بنابراین حتی یک شرکت کوچک‌تر که بخشی از یک مجموعه بزرگ‌تر است، ممکن است در صورت استفاده از مدل در قالب Model as a Service و عبور مجموعه از آستانه درآمدی تعیین‌شده، نیازمند دریافت مجوز تجاری جداگانه باشد.

الزام نمایش نام Kimi K3 در محصولات بزرگ

بند دیگری از مجوز، به محصولات تجاری بزرگ مربوط می‌شود. اگر Kimi K3 یا نسخه‌های مشتق‌شده از آن در محصول یا خدماتی استفاده شود که بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر فعال ماهانه داشته باشد یا درآمد ماهانه آن از ۲۰ میلیون دلار بیشتر شود، نام Kimi K3 باید در رابط کاربری محصول نمایش داده شود.

این الزام می‌تواند برای شرکت‌های نرم‌افزاری، دستیارهای هوشمند و محصولات مصرفی که معمولاً مدل زیربنایی خود را از کاربران پنهان می‌کنند، اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا ممکن است مجبور شوند استفاده از Kimi K3 را مستقیماً به کاربران اعلام کنند.

بااین‌حال، این دو الزام برای استفاده درون‌سازمانی اعمال نمی‌شوند. Moonshot اعلام کرده است که استفاده‌هایی که مدل، خروجی‌های آن یا قابلیت‌های اصلی آن را در اختیار اشخاص ثالث قرار نمی‌دهند، از این محدودیت‌ها مستثنی هستند. بنابراین استفاده درون‌سازمانی برای مواردی مانند کمک به کارکنان، جست‌وجوی اطلاعات، تولید اسناد یا پاسخ‌گویی به پرسش‌های درون‌سازمانی شرایط ساده‌تری خواهد داشت.

واکنش توسعه‌دهندگان به مجوز Kimi K3

پس از انتشار وزن‌های مدل، بخش مهمی از بحث‌های جامعه توسعه‌دهندگان به شرایط مجوز اختصاص یافت. «نیتن لمبرت»، پژوهشگر هوش مصنوعی و از مدیران پیشین پروژه مدل‌های باز Olmo در شرکت Ai2، در شبکه اجتماعی X این مجوز را شبیه مجوز MIT اما با محدودیت‌های تجاری توصیف کرد. او اشاره کرد که شرکت‌هایی با درآمد بیش از ۲۰ میلیون دلار در سال باید قرارداد تجاری جداگانه دریافت کنند و شرکت‌هایی با بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر یا درآمد ماهانه بالاتر از ۲۰ میلیون دلار نیز باید نام Kimi K3 را نمایش دهند.

با وجود این بحث‌ها، واکنش کلی جامعه هوش مصنوعی نسبت به انتشار مدل مثبت بود. توسعه‌دهندگان از Moonshot به دلیل انتشار نه‌تنها وزن‌های مدل، بلکه زیرساخت‌های مرتبط مانند کرنل‌های توجه، کتابخانه‌های ارتباطی MoE و ابزارهای مربوط به عامل‌های هوش مصنوعی استقبال کردند.

درعین‌حال، دو نکته موردتوجه قرار گرفت: نخست موضوع مجوز که باعث شد برخی توسعه‌دهندگان Kimi K3 را بیشتر یک مدل با وزن‌های باز بدانند تا یک پروژه کاملاً متن‌باز و دوم، نیازمندی‌های سخت‌افزاری مدل. با حجم تقریبی ۱.۵ ترابایت وزن مدل، اجرای Kimi K3 همچنان به سازمان‌هایی با زیرساخت محاسباتی قدرتمند نیاز دارد، هرچند گزارش‌هایی درباره اجرای موفق آن روی مجموعه‌ای از پردازنده‌های گرافیکی مصرفی RTX 5090 نیز منتشر شده است.

روند جدید در مجوزدهی مدل‌های هوش مصنوعی

Moonshot نخستین شرکت فعال در حوزه مدل‌های پیشرفته نیست که از مجوزی میان «باز» و «کاملاً متن‌باز» استفاده می‌کند. مدل‌های خانواده Llama شرکت Meta نیز تحت مجوز اختصاصی خود عرضه می‌شوند و برای برخی استفاده‌های تجاری بزرگ محدودیت‌هایی دارند. Kimi K3 نیز همین روند را دنبال می‌کند، اما با رویکردی متفاوت. این مدل به طور گسترده امکان توزیع و تغییر را فراهم می‌کند، اما برخی حقوق تجاری را به‌اندازه و نوع فعالیت سازمان وابسته می‌کند.

Kimi K3 نشان می‌دهد که در صنعت هوش مصنوعی مرز میان «وزن‌های باز» و «متن‌باز» روزبه‌روز مهم‌تر می‌شود. در آینده، سازمان‌ها علاوه بر بررسی عملکرد، امنیت و زیرساخت مدل‌ها، باید شرایط حقوقی استفاده تجاری از آن‌ها را نیز با دقت ارزیابی کنند. رقابت آینده تنها بر سر باز یا بسته‌بودن مدل‌ها نخواهد بود؛ بلکه چارچوب‌های حقوقی تعیین خواهند کرد چه کسی، تحت چه شرایطی و در چه مقیاسی می‌تواند از این مدل‌ها تجاری‌سازی کند.