سریع‌تر از سرعت فکر؛ آغاز عصر جدید جنگ‌های مبتنی بر هوش مصنوعی

به نقل از Guardian مدل هوش مصنوعی Claude شرکت Anthropic توسط ارتش ایالات متحده در جریان موجی از حملات به کار گرفته شده است؛ زیرا این فناوری «زنجیره فرایند را کوتاه‌تر می‌کند» که به معنای فرایند شناسایی هدف تا تأیید و آغاز حمله است. ایالات متحده و اسرائیل که پیشتر از هوش مصنوعی برای شناسایی اهداف در غزه استفاده کرده بودند، تنها در ۱۲ ساعت نخست بیش از ۹۰۰ حمله به اهداف ایرانی انجام دادند،.

دانشمندان این حوزه می‌گویند که هوش مصنوعی زمان برنامه‌ریزی برای حملات پیچیده را به شدت کاهش داده است؛ پدیده‌ای که به «فشردگی تصمیم‌گیری» معروف است و برخی نگرانند که این مسئله باعث شود کارشناسان نظامی و حقوقی انسانی، تنها به تأیید خودکار برنامه‌های حمله بپردازند.

در سال ۲۰۲۴، شرکت Anthropic مدل خود را در سراسر وزارت دفاع ایالات متحده و دیگر سازمان‌های امنیت ملی برای تسریع در برنامه‌ریزی جنگ مستقر کرد. Claude بخشی از سیستمی است که توسط شرکت فناوری جنگی Palantir  با پنتاگون برای «بهبود تحلیل‌های اطلاعاتی به طرز چشمگیری و کمک به مقامات در فرایند تصمیم‌گیری آن‌ها» توسعه یافته است.

به گفته «کریگ جونز» (Craig Jones) استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه نیوکاسل: «هوش مصنوعی پیشنهادهایی برای هدف‌گذاری می‌دهد که در برخی مواقع خیلی سریع‌تر از سرعت فکر است؛ بنابراین، شما هم مقیاس دارید و هم سرعت.»

آخرین سیستم‌های هوش مصنوعی می‌توانند حجم وسیعی از اطلاعات مربوط به اهداف احتمالی، از جمله تصاویر پهپادی، مکالمات مخابره‌شده و اطلاعات انسانی را به سرعت تحلیل کنند. سیستم Palantir از یادگیری ماشین برای شناسایی و اولویت‌بندی اهداف و پیشنهاد تسلیحات استفاده می‌کند و همچنین برای ارزیابی دلایل قانونی برای حمله از استدلال خودکار بهره می‌برد.

به گفته «دیوید لسلی» (David Leslie) استاد اخلاق، فناوری و جامعه در دانشگاه کوئین مری لندن که شاهد نمایش‌های سیستم‌های هوش مصنوعی نظامی بوده است: «این دوران جدید استراتژی نظامی و فناوری نظامی است.» او همچنین هشدار داد که وابستگی به هوش مصنوعی می‌تواند منجر به «بار شناختی» شود. انسان‌هایی که مسئول تصمیم‌گیری برای حمله هستند ممکن است از عواقب آن بی‌خبر باشند، زیرا تلاش برای تفکر در مورد آن توسط ماشین انجام شده است.

اینکه ایران چه سیستم‌های هوش مصنوعی را در ماشین جنگی خود گنجانده است، هنوز مشخص نیست، اگرچه در سال ۲۰۲۵ ادعا کرد که از هوش مصنوعی در سیستم‌های هدف‌گیری موشک خود استفاده می‌کند. برنامه هوش مصنوعی خود ایران که به دلیل تحریم‌های بین‌المللی محدود شده است، در مقایسه با ابرقدرت‌های هوش مصنوعی ایالات متحده و چین، قابل‌توجه به نظر نمی‌رسد.

در روزهای پیش از حملات به ایران، دولت ایالات متحده اعلام کرده بود که پس از اینکه Anthropic از اجازه دادن به استفاده از هوش مصنوعی خود برای سلاح‌های کاملاً خودکار یا نظارت بر شهروندان آمریکایی امتناع کرد، این شرکت را از سیستم‌های خود اخراج خواهد کرد. اما Anthropic همچنان تا زمانی که از سیستم‌ها حذف شود، مورداستفاده قرار می‌گیرد. در مقابل رقیب Anthropic، یعنی OpenAI به سرعت قرارداد خود را با پنتاگون برای استفاده نظامی از مدل‌های خود امضا کرد.

به گفته لسلی: «مزیت در سرعت تصمیم‌گیری است، فشردگی برنامه‌ریزی از چیزی که ممکن بود روزها یا هفته‌ها طول بکشد به دقیقه‌ها یا ثانیه‌ها رسیده است. این سیستم‌ها گزینه‌هایی برای تصمیم‌گیرندگان انسانی تولید می‌کنند، اما آن‌ها زمان بسیار کمتری برای ارزیابی توصیه‌ها دارند.»

به گفته «پریانا جوشی» (Prerana Joshi) محقق ارشد Royal United Services Institute : «استقرار هوش مصنوعی در حال گسترش است. این فناوری در حال استفاده در سراسر کشورهای مختلف در بخش‌های دفاعی … در لجستیک، آموزش، مدیریت تصمیمات، و نگهداری است.» او اضافه کرد: «هوش مصنوعی یک فناوری است که به تصمیم‌گیرندگان و هر کسی در زنجیره تصمیم‌گیری این امکان را می‌دهد تا بهره‌وری و کارایی کارهایی که انجام می‌دهند را بهبود ببخشند و روشی برای ترکیب داده‌ها با سرعت بسیار بیشتر است که برای تصمیم‌گیرندگان مفید است.»