مناقشه بر سر هوش مصنوعی؛ کابوس جدید واشنگتن

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در برابر سیل چنین درخواست‌هایی موضعی تغییرناپذیر دارد. او در شبکه‌های اجتماعی نوشت که ادعای خطرات هوش مصنوعی برای بشریت یک «فریب» است. به گفته او، هدف آمریکا شکست‌دادن چین است و حامیان کند کردن روند توسعه هوش مصنوعی «خائن» هستند. بااین‌حال، طی روزهای اخیر، فشار سیاسی برای اعمال کنترل‌های سخت‌گیرانه‌تر با سرعتی غیرمعمول افزایش یافته است.

مجمع حامی انسان و موج پست‌های ترامپ درباره این موضوع، کمتر از یک هفته پس از استعفای علنی جیکوب کاکسون، پژوهشگر شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک، رخ داد. کاکسون گفت او و همکارانش معتقدند هوش مصنوعی ممکن است تا پایان این دهه «همه ما را بکشد»؛ پیامی که او بلافاصله از طریق برنامه‌های تلویزیونی پربیننده مطرح کرد. یکی دیگر از دانشمندان ارشد این شرکت نیز احتمال انقراض بشر را بیش از ۱۰ درصد برآورد کرده است.

ادعا و هشدار عجیب پژوهشگر ارشد ایمنی آنتروپیک:
احتمال نابودی بشر به دست هوش مصنوعی تا دهه آینده بیش از ۱۰ درصد است

این اظهارات باعث شده بسیاری از سیاست‌مداران نسبت به موضوع حساس شوند. بااین‌حال، با وجود ترکیب سیاسی متنوع حاضران در مجمع حامی انسان، شکاف حزبی همچنان پابرجاست. حکیم جفریز و چاک شومر، به ترتیب رهبران دموکرات مجلس نمایندگان و سنا، خواستار اقدام فوری شده‌اند. مایک جانسون، رئیس جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان، نسبت به تنظیم‌گری شتاب‌زده هشدار داده است. آقای جانسون گفت: «اگر کنگره صرفاً با عجله وارد عمل شود و نوعی جلسه اضطراری برای تنظیم هوش مصنوعی برگزار کند، در رقابت با چین شکست خواهیم خورد.» او استدلال کرد که آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی باید «خودتنظیم‌گری» کنند.

تماس ناگهانی ترامپ با جنسن هوانگ:
وقتی رئیس‌جمهور آمریکا زنگ زد و روی اسپیکر از هوش مصنوعی دفاع کرد

در مجموع، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند آمریکایی‌ها دیدگاه متفاوتی دارند؛ از هر ۱۰ نفر، ۸ نفر می‌گویند از تنظیم‌گری هوش مصنوعی حمایت می‌کنند، حتی اگر این امر موجب کندشدن نوآوری شود. پرسش دشوارتر این است که چنین تنظیم‌گری‌ای دقیقاً باید چه شکلی داشته باشد.

تا امروز، بخش عمده فعالیت‌ها در سطح ایالت‌ها انجام شده است. سپتامبر سال گذشته، گاوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، قانونی را امضا کرد که شرکت‌های هوش مصنوعی را ملزم می‌کند حوادث ایمنی را ظرف ۱۵ روز گزارش کنند؛ در غیر این صورت ممکن است تا یک میلیون دلار جریمه شوند. سه ماه بعد، کتی هوکول، فرماندار نیویورک، قانونی را امضا کرد که افشای سریع‌تر حوادث را الزامی و جریمه‌های سنگین‌تری را اعمال می‌کند. اگر مخالفت گروه‌هایی مانند «Leading the Future» وجود نداشت، هر دو قانون می‌توانستند جسورانه‌تر باشند؛ با جریمه‌های بالاتر و مسئولیت حقوقی بیشتر برای شرکت‌ها.

ترامپ از تشکیل «نیروی هوش مصنوعی» آمریکا خبر داد

همچنان شکاف‌های قابل‌توجهی در قوانین ایالتی وجود دارد. قانون کالیفرنیا شامل حادثه جنجالی اخیر Hugging Face نشد؛ حادثه‌ای که در آن عامل‌های هوش مصنوعی OpenAI از کنترل خارج شدند، زیرا این اتفاق در «مرحله ارزیابی» رخ داده بود؛ مرحله‌ای که هدف آن برانگیختن رفتارهای نامطلوب مدل‌هاست.

ماجراهای فرار و حمله عامل‌های هوش مصنوعی را در هوشیو بخوانید:

حمله عامل‌های خودمختار به Hugging Face؛ امریکایی‌ها جواب ندادند، چینی‌ها دفاع کردند

این مدل داخلی OpenAI بود که فرار کرد و Hugging Face را هک کرد!

عامل هوش مصنوعی فراری OpenAI فقط Hugging Face را هک نکرد

چرا فرار مدل OpenAI نگران‌کننده‌ترین خطای هوش مصنوعی تاکنون است

بعد از OpenAI، حالا نوبت Claude رسید که فرار، حمله و هک کند

مدل هوش مصنوعی متا در جریان آزمایش‌های امنیت سایبری، یک شرکت دیگر را هک کرد

بعد از امریکایی‌ها، حالا نوبت چینی‌ها و Kimi K3 رسید که از سندباکس خود فرار کنند

انبوهی از عامل‌های هوش مصنوعی که علیه سازندگان خود توطئه کردند

عامل‌های هوش مصنوعی OpenAI در یک رخنه فاش‌نشده در بهار امسال، کنترل یک وب‌سایت آلمانی را به دست گرفتند

برد کارسون، یکی از بنیان‌گذاران Public First Action که از تنظیم‌گری هوش مصنوعی حمایت می‌کند و آنتروپیک از آن حمایت مالی کرده است، معتقد است اگر حامیان تنظیم‌گری فدرال بخواهند حمایت دوحزبی را به دست آورند، احتمالاً باید در دو حوزه سازش کنند.

نخستین حوزه، میزان سهولت دخالت دولت برای متوقف کردن یک مدل هوش مصنوعی متخلف است. موضوع دوم این است که آیا قوانین باید صرفاً خطرات وجودی را پوشش دهند (برای مثال توانایی مدل‌های هوش مصنوعی در تولید سلاح‌های زیستی) یا اینکه موضوعاتی مانند مسئولیت حقوقی و استفاده کودکان از چت‌بات‌ها را نیز دربر بگیرند.

اما قانون‌گذاران فدرال مجموعه‌ای پراکنده از پیشنهادها را روی میز دارند. سندرز و کاسار خواستار ممنوعیت هرگونه هوش مصنوعی «فراهوشمند» (superintelligent) هستند؛ اصطلاحی که تعریف دقیقی برای آن ارائه نشده است. یکی از طرح‌های پیشنهادی در مجلس نمایندگان شرکت‌های هوش مصنوعی را ملزم می‌کند برای مدل‌های خود از ارزیابان شخص ثالث استفاده کنند و به وزارت بازرگانی اجازه می‌دهد مدل‌هایی را که خطر «فاجعه‌بار» (catastrophic) و قریب‌الوقوع ایجاد می‌کنند، تعلیق کند. این طرح برای ایجاد تعریفی مشخص‌تر از مفهوم ترسناک «فاجعه‌بار»، آن را به مرگ بیش از ۵۰ نفر یا واردشدن خسارتی دست‌کم یک میلیارددلاری تعریف می‌کند.

طرح دیگری با عنوان «قانون ایمنی هوش مصنوعی» (AI Safety Bill) که جان تون، رهبر جمهوری‌خواه سنا، تد کروز، سناتور جمهوری‌خواه و ایمی کلوبوچار، سناتور دموکرات، در حال مذاکره بر سر آن هستند، ظاهراً به دولت اجازه می‌دهد از دادگاه حکم قضایی برای جلوگیری از عرضه مدل‌ها، پیش از انتشار آن‌ها درخواست کند. سخت‌گیرانه‌ترین طرح نیز از سوی جاش هاولی، سناتور جمهوری‌خواه و ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات ارائه شده است و توسعه‌دهندگان را ملزم می‌کند مدل‌های هوش مصنوعی خود را برای آزمایش در اختیار دولت قرار دهند.

حتی در داخل دولت نیز پیام‌های متناقضی شنیده می‌شود. در ۱۵ سپتامبر، یک روز پس از آنکه ترامپ، اقدامات برای محدودکردن هوش مصنوعی را یک «توطئه بیمارگونه» خواند، جی. دی. ونس، معاون وی گفت شرکت‌های هوش مصنوعی که در حال «ساختن فرانکنشتاین» هستند و باید به‌صورت یک‌جانبه متوقف شوند. شرکت‌ها برای هماهنگ‌کردن چنین توقفی بدون نگرانی از پیگرد قانونی، احتمالاً به معافیت از قوانین ضدانحصار نیاز خواهند داشت.

بحث در میان دموکرات‌ها نیز تناقض‌های خاص خود را دارد. در ۱۴ سپتامبر، باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق، کامالا هریس، معاون رئیس‌جمهور سابق و نامزد ریاست‌جمهوری و نانسی پلوسی، رئیس سابق مجلس نمایندگان، همگی از «پروژه بلوپرینت» (Project Blueprint) حمایت کردند؛ ابتکاری که هدف آن بازسازی روابط میان صنعت فناوری و دموکرات‌ها و ترویج آن چیزی است که هریس «نظارت معقول» می‌نامد. بااین‌حال، هزینه مالی این پروژه را ران کانوی، سرمایه‌گذار خطرپذیر، تأمین می‌کند؛ فردی که از «Leading the Future» نیز حمایت کرده است.

روی کاغذ، بسیاری از شرکت‌های هوش مصنوعی از نوعی تنظیم‌گری حمایت می‌کنند. آنتروپیک که مشتاق‌ترین شرکت در این زمینه است، اداره هوانوردی فدرال و سازمان غذا و دارو را به‌عنوان الگو مطرح کرده است. این شرکت درعین‌حال گفته است ارزیابان شخص ثالث را در آزمایشگاه خود مستقر خواهد کرد؛ رویه‌ای که رقبا نیز اعلام کرده‌اند از آن پیروی خواهند کرد. گوگل نیز ایجاد نهادی برای تعیین استانداردهای صنعت را پیشنهاد کرده که الگوی آن سازمان تنظیم مقررات صنعت مالی (Financial Industry Regulatory Authority) خواهد بود.

بااین‌حال، هیچ‌یک از آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی تاکنون به طور کامل از یکی از پیشنهادهای مهم ایالتی یا فدرال حمایت نکرده‌اند؛ تنها استثنا، حمایت آنتروپیک از قانون کالیفرنیا است. ممکن است صبر رأی‌دهندگان در برابر «تنظیم‌گری معقول» به‌تدریج لبریز شود. هوش مصنوعی همین حالا نیز در انتخابات میان‌دوره‌ای امسال نقشی پررنگ پیدا کرده است. با آغاز جدی‌تر رقابت برای ریاست‌جمهوری پس از ماه نوامبر، مواضع نامزدها ممکن است سخت‌گیرانه‌تر شود.

بااین‌حال، رئیس‌جمهور بعدی تا سال ۲۰۲۹ وارد کاخ سفید نخواهد شد. هرگونه مقرراتی که در این فاصله زمانی تصویب شود، باید با توافق کنگره و ترامپ همراه باشد. درحالی‌که سیاست‌مداران درباره این موضوع بحث می‌کنند، مدل‌های هوش مصنوعی به تکامل خود ادامه خواهند داد.

گزارش حاضر در نسخه September 19th 2026 نشریه The Economist منتشر شده است.