هشدار اقتصاددانان:
«زبالههای دیجیتالی» هوش مصنوعی در حال بلعیدن اقتصاد جهانی است
نگار علی- ۲۹ دی ۱۴۰۴
گزارشهای اقتصادی جدید نشان میدهد که هزینههای نجومی و بازدهی پایین محتوای تولید شده توسط «AI»، اقتصاد جهانی را در سال ۲۰۲۶ با ریسک جدی رکود و ترکیدن حباب فناوری مواجه کرده است.
با آغاز سال ۲۰۲۶، تب تند هوش مصنوعی جای خود را به لرزِ سردِ واقعیتهای اقتصادی داده است. در حالی که کلمه «Slop» (به معنای محتوای بیکیفیت تولید شده توسط هوش مصنوعی) به عنوان واژه سال انتخاب شده، کارشناسان نسبت به یک «تصفیه حساب بزرگ» در بازارهای مالی هشدار میدهند.
سرمایهگذاریهای ۴۰۰ میلیارد دلاری روی لبه تیغ
بر اساس تحلیلهای جدید، صنعت «AI» با یک بحران جدی در «Unit Economics» (اقتصاد واحد) روبروست. شرکتهای بزرگ در سال ۲۰۲۵ بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار روی زیرساختها سرمایهگذاری کردهاند، اما درآمد حاصل از اشتراک کاربران حتی بخش کوچکی از این هزینهها را پوشش نمیدهد. «Cory Doctorow»، از منتقدان برجسته این حوزه، معتقد است این شرکتها تنها با «آتش زدن پول سرمایهگذاران» چراغهای خود را روشن نگه داشتهاند.
دیتاسنترهای بدهکار و تراشههای منقضی شده
بخش بزرگی از زیرساختهای لازم برای آموزش «LLM» (مدلهای زبانی بزرگ) از طریق وامهای سنگین و بدهیهای تضمینشده تأمین مالی شدهاند. در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷۸.۵ میلیارد دلار قرارداد اعتباری برای ساخت دیتاسنتر منعقد شده است. نکته نگرانکننده اینجاست که عمر مفید تراشههای «Nvidia» ممکن است حتی از دوره بازپرداخت این وامها کوتاهتر باشد؛ موضوعی که یادآور مهندسی مالی پیچیده پیش از فروپاشیهای بزرگ شرکتی در گذشته است.
از ادعای «Superintelligence» تا واقعیتِ «قورباغه شدن پلیس»
در حالی که مدیرانی مثل «سم آلتمن» از نزدیکی به «Superintelligence» (فوق هوش) سخن میگویند، واقعیت در میدان عمل متفاوت است. از وکلایی که با استناد به قوانین ساختگیِ «AI» در دادگاه رسوا شدهاند تا سیستمهای تبدیل صوت به متنی که به دلیل پخش انیمیشن در پسزمینه، در گزارش پلیس ادعا کردهاند افسر پلیس به «قورباغه» تبدیل شده است؛ این حجم از «Slop Layer» (لایه محتوای بیکیفیت)، شناسایی حقیقت را در فضای آنلاین دشوار کرده است.
تبعات جهانی: خطر برای «Magnificent Seven»
سقوط ارزش سهام شرکتهای حوزه هوش مصنوعی میتواند فاجعهبار باشد. در حال حاضر ۷ شرکت بزرگ فناوری (معروف به «Magnificent Seven»)، حدود ۳۵ درصد از شاخص «S&P500» را به خود اختصاص دادهاند. هرگونه اصلاح قیمت در این بخش، نه تنها «Silicon Valley»، بلکه صندوقهای بازنشستگی، سرمایهگذاران خرد و بانکهای بزرگ جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
