رقابت OpenAI و Anthropic کاملاً شخصی است
سید محمدجواد فیاض
- ۲۳ اسفند ۱۴۰۴
نبرد بر سر قرارداد با پنتاگون نشان میدهد مدیران دو استارتاپ مهم هوش مصنوعی در سیلیکونولی چگونه بر سر آینده این صنعت با یکدیگر درگیر شدهاند.
به نقل از نیویورکتایمز، OpenAI سریعترین اپلیکیشن در تاریخ فناوری از نظر رشد استفاده را ساخته بود، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه در اختیار داشت و با قدرتمندترین غولهای محاسباتی جهان همکاری میکرد. اما در سیلیکونولی شرکتها همیشه در حال اوجگرفتن و سقوطکردن هستند.
در مدت کوتاهی، Anthropic هزاران شرکت بزرگ را به جمع مشتریان خود افزود. این شرکت پیشبینی درآمد ۲۰۲۶ خود را نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر برآورد کرده و آن را از ۹ میلیارد دلار در سال گذشته به ۱۹ میلیارد دلار رسانده است. در برخی محافل فناوری نیز از فناوری آن بهعنوان بهترین گزینه در میان همتایانش یاد میشود.
اختلاف با پنتاگون
حتی یک اختلاف ناخوشایند با پنتاگون بر سر یک قرارداد نیز دستکم در عرصه افکار عمومی به نفع Anthropic تمام شده است. پس از آنکه OpenAI وارد معاملهای جداگانه با پنتاگون شد، اپلیکیشن تلفن همراه Anthropic در فهرست دانلودهای اپاستور اپل به رتبه نخست رسید.
جنجال قرارداد میان وزارت دفاع آمریکا، OpenAI و Anthropic؛ تازهترین دور از یک خصومت طولانی و عمیقاً شخصی میان دو استارتاپ مهم صنعت فناوری هوش مصنوعی و دو حتی مدیری است که دیدگاههای متفاوتی درباره نحوه ساخت هوش مصنوعی دارند. این ماجرا همچنین نشان داد که در دنیای هوش مصنوعی، جایی که دهها میلیارد دلار هزینه میشود به امید آن که برنده زمام آینده صنعت فناوری را در دست بگیرد؛ سرنوشت شرکتها با چه سرعتی تغییر میکند.
«سیری سرینیواس» (Siri Srinivas) سرمایهگذار خطرپذیری که در حوزه هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند میگوید: «سالها طول میکشید تا روایت غالب درباره یک شرکت شکل بگیرد. حالا این روایتها ظرف چند ماه عوض میشوند.»
یک رقابت خشن
صنعت فناوری با رقابتهای خشن و بیرحمانه بیگانه نیست. در دهه ۱۹۹۰ و پس از آن که Netscape، نرمافزارهای مرورگر وب را به محبوبیت رساند؛ مایکروسافت با تاکتیکهایی آن استارتاپ نوپا را در هم کوبید. تاکتیکهایی که در نهایت به یک نبرد ضدانحصاری سرنوشتساز در این صنعت منجر شد. همچنین در سال ۲۰۱۷، زمانی که Uber درگیر سالی پر از رسوایی بود، رقیب کوچکترش یعنی Lyft، با سبیلهای صورتی نمادین و تبلیغاتی که بر حمایت از رانندگان تأکید میکرد، وارد میدان شد تا نشان دهد گزینهای مهربانتر و ملایمتر است.
رقابت در حوزه هوش مصنوعی در واقع تشدید همان نبردهای پیشین است. پول بسیار بیشتری در میان است و به باور بسیاری از کسانی که روی این فناوری کار میکنند، اهمیت ماجرا نیز بسیار بالاتر است. آنها معتقدند در حال ساخت مدلی از هوش مصنوعی هستند که میتواند جهان را دگرگون کند؛ فناوریای که نهتنها نیروی کار را زیرورو خواهد کرد، بلکه در نهایت ممکن است از تواناییهای انسان نیز فراتر رود.
شرکتهای دیگری مانند گوگل، مایکروسافت، متا و مجموعه گستردهای از استارتاپها در سراسر جهان نیز برای رهبری در حوزه هوش مصنوعی رقابت میکنند. اما OpenAI و Anthropic، دو جبهه رقیب با دفترهایی که تنها کمتر از ۴ کیلومتر در سانفرانسیسکو از هم فاصله دارند؛ به پرچمداران تب هوش مصنوعی در صنعت فناوری تبدیل شدهاند.
شتاب برای ورود به بورس
هرچند تاریخ همیشه دقیقاً تکرار نمیشود، اما گاهی قافیههای مشابهی میسازد. همانطور که Lyft در سال ۲۰۱۹ تلاش کرد پیش از Uber عرضه اولیه سهام خود را انجام دهد؛ Anthropic نیز طبق گفته دو فرد آگاه از برنامههای این شرکت، قصد دارد پیش از OpenAI وارد بورس شود. چنین اقدامی میتواند مزیتی زودهنگام در جلبتوجه سرمایهگذاران برای Anthropic ایجاد کند.
داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic که پیشتر نایبرئیس بخش پژوهش در OpenAI بود؛ معتقد بود که سم آلتمن بیش از حد سریع در حال تجاریسازی این فناوری است. او از شرکت جدا شد و گروهی از پژوهشگران OpenAI را نیز با خود برد تا Anthropic را تأسیس کند؛ شرکتی انتفاعی که متعهد است استانداردهای مشخصی در زمینه تأثیرات اجتماعی و پاسخگویی را رعایت کند.
بیمیلی آمودی و آلتمن نسبت به یکدیگر گاه در انظار عمومی نیز آشکار میشود. ماه گذشته در نشستی در هند، دوازده رهبر حوزه هوش مصنوعی برای نشاندادن همبستگی دست در دست هم گذاشتند؛ بهجز آلتمن و آمودی که تنها توانستند در نهایت معذببودن آرنجهای خود را به هم بزنند.
رویکردهای متفاوت
باورهای متفاوت آنها درباره نحوه توسعه هوش مصنوعی پیامدهای مستقیمی برای کسبوکار شرکتهایشان داشته است. آلتمن شرکت خود را به حرکت سریع تشویق میکند؛ درحالیکه آمودی به دلیل نگرانیهای ایمنی خواستار احتیاط است و به نظر میرسد کارکنانش نیز از این رویکرد حمایت میکنند. تابستان گذشته، زمانی که رقبای ثروتمند پیشنهادهایی بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار برای جذب کارکنان Anthropic را مطرح کردند، بیشترشان این پیشنهادها را رد کردند.
آمودی اخیراً در کنفرانسی خصوصی برای سرمایهگذاران که توسط Morgan Stanley برگزار شد و اظهاراتش به نیویورکتایمز منتقل شد، گفت: «در نهایت فقط دو نفر از کارکنانمان را به متا باختیم. ما آشکارا کار متفاوتی انجام میدهیم.»
اما خطرات پایبندی به یک مأموریت سازمانی زمانی آشکار شد که Anthropic با پنتاگون درگیر شد. مقامهای نظامی از این موضوع ناخشنود شدند که Anthropic خواستار درج بندهایی در قرارداد شده بود تا از استفاده از هوش مصنوعی این شرکت در سامانههای تسلیحاتی خودکار و نظارت داخلی جلوگیری شود. پنتاگون اعلام کرد شرکتهای خصوصی نباید در تلاش باشند تا نحوه عملکرد ارتش را کنترل کنند. پس از آنکه آمودی حاضر به عقبنشینی نشد؛ پیت هگست وزیر دفاع ایالات متحده رسماً Anthropic را «ریسک زنجیره تأمین» نامید؛ برچسبی که استفاده از فناوری این شرکت را در هرگونه قرارداد دفاعی ممنوع میکند.
در هوشیو بخوانید:
پنتاگون رسماً Anthropic را بهعنوان ریسک زنجیره تأمین ایالات متحده معرفی کرد
«امیل مایکل» مدیر ارشد فناوری پنتاگون در رویدادی درباره فناوریهای دفاعی گفت: «این [نحوه استفاده از فناوری] باید انتخاب ما باشد.» مایکل با نبردهای خشن صنعت فناوری بیگانه نیست؛ او در سال ۲۰۱۷ پس از مجموعهای از رسواییها که Uber را زیرورو کرد، از سمت مدیر ارشد بازرگانی این شرکت کنارهگیری کرد.
تنها چند ساعت پس از آن که مذاکرات میان Anthropic و پنتاگون به بنبست رسید، آلتمن وارد صحنه شد و اعلام کرد OpenAI قرارداد خود را با پنتاگون امضا کرده است. واکنشها بلافاصله آغاز شد. کارکنان و کاربران حوزه فناوری از آمودی بهخاطر ایستادگی در برابر نظارت و تسلیحات خودکار تمجید کردند.
به گزارش هوشیو پس از گذشت تنها چند روز از اعلام خبر امضا قرارداد OpenAI با پنتاگون؛ اعتراف سم آلتمن نسبت به این که OpenAI نمیتواند نحوه استفاده پنتاگون از فناوریاش را کنترل کند، هیزم آتش معرکه جنجالهای افکار عمومی و رسانهها نسبت به مفاد این قرارداد را برافروخت تا در نهایت OpenAI اعلام کرد اصلاحاتی را در این قرارداد لحاظ خواهد کرد.
«پیت واردن» مدیرعامل Moonshine AI که پیشتر در گوگل روی هوش مصنوعی کار میکرد میگوید: «از زمانی که Anthropic به وجود آمد، بخش مهمی از پیامش این بوده که میخواهد درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی با دقت و تأمل عمل کند.»
آمودی در یادداشتی برای کارکنانش که نخستین بار نشریه The Information آن را گزارش داد، از موضع خود عقبنشینی نکرد و گفت Anthropic نتوانست پنتاگون را قانع کند؛ زیرا حاضر نشد مانند آنچه او میگوید آلتمن آماده انجامش است، از دولت ترامپ «به سبک ستایش دیکتاتورانه» تمجید کند. او نوشت: «میخواهم درباره پیامی که از سوی OpenAI منتشر میشود و ماهیت فریبکارانه آن کاملاً صریح باشم. این نمونهای از آن چیزی است که آنها واقعاً هستند.»
معترضان به مقابل دفتر OpenAI هجوم بردند و با گچ روی پیادهرو جلوی ساختمان عباراتی مانند «نه به هوش مصنوعی برای سلاحها» و «خطقرمز شما چیست؟» نوشتند. در بازتابی از جنبش #DeleteUber نزدیک به یک دهه پیش، هشتگی در شبکه اجتماعی ایکس با عنوان #FireSamAltman (سم آلتمن را اخراج کنید) ترند شد.
در مقابل، برخی دیگر پیامهای حمایتی جلوی دفتر Anthropic نوشتند. یکی از پیامها با گچ سبز نئون و حروف درشت نوشته بود: «خدا Anthropic را دوست دارد.» پیام دیگری با رنگ صورتی روشن میگفت: «شما به ما شجاعت میدهید.»
«رو خانا» نماینده دموکرات کالیفرنیا در کنگره، از Anthropic بهخاطر کوتاهنیامدن تمجید کرد. دانلودهای اپلیکیشن این شرکت بهشدت افزایش یافت و طبق دادههای AppFigures، اپلیکیشن Claude در ۱۶ کشور به رتبه نخست اپاستور اپل رسیده است و تا چند روز پیش، هر روز بیش از یک میلیون نفر اپلیکیشن Claude را دانلود میکردند.
