چرا هوش مصنوعی هنوز شرکت‌های برون‌سپاری را تعطیل نکرده است

بااین‌حال، نمایندگانی که چشم از صحنه برمی‌داشتند و به تلفن‌های همراه خود نگاهی می‌انداختند، شاهد سقوط قیمت سهام بودند. شاخص Nifty IT به دنبال انتشار یک پست وبلاگی پربازدید که تصور می‌کرد ابزارهای جدید کدنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی این صنعت را به طور کامل نابود خواهند کرد، حدود یک پنجم افت کرد (نمودار را ببینید).

دلیل این بدبینی کاملاً واضح است. دهه‌هاست که این صنعت از آربیتراژ (Arbitrage: سود بردن از اختلاف قیمت خریدوفروش) نیروی کار سود برده است؛ به‌طوری که هزینه استخدام یک برنامه‌نویس در شهر پونه در غرب هند، تنها کسری از هزینه استخدام یک برنامه‌نویس در کالیفرنیا است. این موضوع تنها به مهندسان نرم‌افزار محدود نمی‌شد؛ مشاغل مراکز تماس و ورود داده نیز به هند برون‌سپاری می‌شدند. شرکت‌های مشاوره فناوری اطلاعات مانند Infosys و خدمات مشاوره TCS بخش عمده درآمد خود را از طریق تأمین لشکری از برنامه‌نویسان هندی برای مشتریان به دست می‌آورند که وظایف کاربری فشرده‌ای؛ مانند نگهداری نرم‌افزار، پاسخگویی به تیکت‌های پشتیبانی و نوشتن کدهای روتین را انجام می‌دهند.

اما اکنون، یک جایگزین حتی ارزان‌تر نیز وجود دارد؛ یک عامل هوش مصنوعی (AI Agent). ابزار Claude Code شرکت Anthropic می‌تواند نمونه اولیه یک برنامه نرم‌افزاری را در عرض چند دقیقه سرهم کند. بااین‌حال، اجرای کارآمد و ایمن آن نیازمند دانش فنی عمیق‌تری است. اگر یک توسعه‌دهنده ماهر به کمک Claude Code بتواند کار چند نفر را انجام دهد، در این صورت ممکن است کسب‌وکارها نیاز کمتری به برنامه‌نویسانی که Infosys و TCS ارائه می‌دهند، احساس کنند.

بااین‌وجود، تا به امروز پیش‌بینی‌هایی مبنی بر اینکه اتوماسیون انبوه کدنویسی باعث منسوخ‌شدن شرکت‌های برون‌سپاری می‌شود، اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد. مشتریان آن‌ها اغلب امیدوارند که هوش مصنوعی دستاوردهای بهره‌وری عظیمی ایجاد کند؛ مانند استفاده از این فناوری برای ساخت سریع و ارزان یک ابزار جدید و داخلی برای منابع انسانی. اما «آتول سونجا» (Atul Soneja)، مدیر ارشد عملیات در شرکت فناوری اطلاعات Tech Mahindra استدلال می‌کند که چنین بهبودهایی در بهره‌وری تنها در محیط‌های «گرین‌فیلد» (Greenfield) با «معماری تمیز» امکان‌پذیر است. استقرار هوش مصنوعی در محیط‌های «براون‌فیلد» (Brownfield) با کدهای قدیمی و سنتی، فقدان مستندات و سیستم‌های چندگانه‌ای که همگی باید در زمان واقعی به کار خود ادامه دهند بسیار پیچیده‌تر است. مدیران اجرایی می‌گویند در نهایت، مشتریان اغلب متوجه می‌شوند که رؤیاهای هوش مصنوعی آن‌ها بسیار بلندپروازانه بوده است و در آخر همان تعداد برنامه‌نویس برون‌سپاری‌شده قبلی را استخدام می‌کنند.

علاوه بر این، رونق هوش مصنوعی ممکن است فرصتی را برای بازوهای مشاوره‌ای شرکت‌های برون‌سپاری هند فراهم کند. آن‌ها استدلال می‌کنند که اکنون می‌توانند نقش استراتژیک‌تری را برای مشتریان خود ایفا کنند. بهره‌برداری حداکثری از هوش مصنوعی نیازمند درک تمام ساختارهای پیرامون مسئله است، چیزی که مشاورانِ دارای تجربه در سراسر کسب‌وکارهای مختلف می‌توانند ارائه دهند. «ناندان نیلکانی» (Nandan Nilekani)، یکی از بنیان‌گذاران Infosys برآورد می‌کند که ارزش چنین خدمات مرتبط با هوش مصنوعی می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد دلار برسد.

افراد خوش‌بین در بازار داده‌هایی برای اثبات ادعای خود در دست دارند. جدیدترین نتایج مالی شرکت‌های برون‌سپاری کمی بهتر از حد انتظار بود. شرکت TCS گزارش داد که در سه‌ماهه منتهی به ژانویه ۲۰۲۶، فروش مرتبط با هوش مصنوعی نسبت به سه‌ماهه قبل ۱۷ درصد افزایش یافته و ۶ درصد از کل درآمد را تشکیل داده است. در سال‌های اخیر، تعداد کارکنان در TCS کاهش یافته؛ اما در شرکت‌های رقیب آن علی‌رغم احتمال اتوماسیون، افزایش یافته است. گزارشی از «یوگش آگاروال» (Yogesh Aggarwal) از بانک HSBC، خاطرنشان می‌کند که «مطالعات موردی ملموس اندکی برای حمایت از ادعاهای مربوط به همنوع‌خواری (Cannibalisation) نرم‌افزارهای سنتی توسط هوش مصنوعی» وجود دارد.

اصطلاحاً مراکز قابلیت جهانی (GCCs) بخش دیگری از این تصویر هستند. در اصل، این مراکز بازوهای برون‌سپاری اختصاص‌یافته به یک شرکت واحد، مانند Lululemon یا Wells Fargo هستند و بسیار بیشتر از شرکت‌های مشاوره فناوری اطلاعات، متخصصان حوزه فناوری هند را به استخدام خود درمی‌آورند. ظهور آن‌ها منعکس‌کننده این واقعیت است که اکنون تقریباً هر شرکتی، فناوری خود را به‌عنوان هسته اصلی کسب‌وکارش می‌داند. اگر شرکت‌ها با کمک ابزارهای عامل‌محور (Agentic Tools)، بخش بیشتری از کدنویسی خود را به‌صورت درون‌سازمانی انجام دهند؛ این امر همچنان ممکن است به نفع صنعت فناوری اطلاعات هند باشد. بسیاری از مشاوران فناوری اطلاعات، خدماتی مرتبط با مراکز قابلیت جهانی ارائه می‌دهند؛ برای مثال، به کسب‌وکارها در راه‌اندازی این مراکز کمک می‌کنند.

از لحظه‌ای که ChatGPT در نوامبر ۲۰۲۲ پا به عرصه گذاشت، شرکت‌های برون‌سپاری هندی به‌عنوان یکی از بخش‌هایی که بیشترین خطر جایگزینی توسط هوش مصنوعی آن‌ها را تهدید می‌کند، شناخته شده‌اند. بااین‌حال، با گذشت بیش از سه سال، اختلال و تحول وعده‌داده‌شده هنوز فرا نرسیده است. درآمدها درحال‌رشد هستند و روند استخدام همچنان ادامه دارد. بااین‌وجود، این بخش همچنان اثرات هوش مصنوعی بر کسب‌وکار را در خود خلاصه و نمایان می‌کند. این فناوری ممکن است همچنان صنعت را دگرگون کند؛ اما تا به امروز، اثر آن نامشخص و ناهمگون بوده است.

گزارش حاضر در نسخه March 27th 2026 نشریه The Economist منتشر شده است.