فونت علیه هوش مصنوعی

فونت Decoy از یک خطای دید شناخته‌شده بهره می‌گیرد تا چت‌بات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی امروزی را وادار کند پیام‌ها را به‌اشتباه بخوانند. این فونت از دو لایه تصویری تشکیل شده است: لایه‌ای در پیش‌زمینه که با خطوط نازک اما واضح ترسیم شده و لایه‌ای دیگر در پس‌زمینه که از اشکال تیره و محو تشکیل شده است. با تغییر نقطه تمرکز چشم، نیمه‌باز کردن چشم‌ها یا نزدیک و دورشدن از نمایشگر، هر دو شکل حروف را بخوانید؛ اما بااین‌حال، معمولاً حروف تیره موجود در پس‌زمینه را واضح‌تر مشاهده می‌کنید.

اما مدل‌های زبانی بزرگ کنونی مانند ChatGPT که تصاویر را از طریق تحلیل پیکسل‌ها در مقیاس بسیار ریز پردازش می‌کنند، به طور خودکار شکل‌های کمتر نمایان اما دارای خطوط واضح در پیش‌زمینه را می‌خوانند. این موضوع را «اریک لو» (Eric Lu)، بنیان‌گذار Mixfont و پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی، توضیح داده است. لو، فونت Decoy و همچنین پروژه آزمایشی پیشین خود با نام فونت Ghost که پیام‌ها را درون انیمیشن‌های متحرک پنهان می‌کند را با هدف بررسی ظرفیت فونت‌های «ضد هوش مصنوعی» (anti-AI) برای محافظت از متون در برابر استخراج یا خوانده‌شدن توسط مدل‌های زبانی بزرگ طراحی کرده است.

درعین‌حال، او قصد داشت به شکلی بازتر، محدودیت‌های ادراک هوش مصنوعی و سرعت تغییر آن‌ها را نیز بررسی کند؛ موضوعی که با رویکرد مبتنی بر هوش مصنوعی شرکت Mixfont همسو است. این شرکت که هم یک آزمایشگاه تحقیقاتی و هم یک فونت‌فاندری دیجیتال است، محصولاتی مبتنی بر هوش مصنوعی از جمله یک مولد فونت از متن به تصویر (Text-to-Image Font Generator) ارائه می‌دهد.

لو به Dezeen گفت: «در Mixfont روی نقاط تلاقی هوش مصنوعی و تایپوگرافی تحقیق می‌کنم. برای ساخت یک فونت anti-AI، روش‌های مختلفی را آزمایش کردم؛ از جمله Ghost Font که برای سنجش مرزهایی طراحی شده بود که مدل‌های زبانی بزرگ بتوانند به‌راحتی از پس آن برآیند. فونت Decoy حاصل همین تلاش‌ها بود و به راهکاری مؤثر تبدیل شد. ایده ترکیب دو حرف که هرکدام به شیوه‌ای متفاوت خوانده می‌شوند، چالشی بود که مدل‌های هوش مصنوعی در استدلال درباره آن با دشواری مواجه شدند.»

لو در وبلاگ Mixfont، کارایی Decoy را با انتشار تصاویری به نمایش گذاشت که در آن‌ها موفق شده بود مدل‌های پیشرفته GPT-5.6 Sol و Gemini 3.5 را فریب دهد. در یکی از این تصاویر، پیامی که برای انسان‌ها به‌وضوح عبارت «sleep early» (زود بخواب) را نشان می‌داد، توسط هر دو مدل هوش مصنوعی به‌اشتباه «binge shows» (پشت‌سرهم سریال ببین) خوانده شد.

نمونه‌های دیگری نیز در این وبلاگ منتشر شده است؛ برای مثال، متنی که انسان‌ها آن را «day dream» (خیال‌پردازی) می‌خوانند، توسط هوش مصنوعی «pay bills» (قبض‌ها را پرداخت کن) تشخیص داده می‌شود. یا عبارتی که برای انسان‌ها «happy human» (انسان خوشحال) است، برای هوش مصنوعی «sorry robot» (ربات متأسف) خوانده می‌شود.

از فونتDecoy  می‌توان به دو شکل استفاده کرد:

1. از طریق یک برنامه تحت وب که پیام‌های پنهان دلخواه را رمزگذاری می‌کند.
2. به‌صورت یک فایل فونت TTF قابل‌دانلود که متنی تولید می‌کند که هوش مصنوعی آن را صرفاً مجموعه‌ای از نویسه‌های بی‌معنا (Gibberish) تشخیص می‌دهد.

این متن‌های نامفهوم حتی باعث می‌شوند برخی چت‌بات‌ها نسبت به آن‌ها مشکوک شوند و پیشنهاد دهند که متن بیشتر مورد بررسی قرار گیرد.

فناوری به‌کاررفته در فونت Decoy بر پایه تکنیکی موسوم به «تصویر ترکیبی» (Hybrid Image) است. در این روش، تصویری با فرکانس فضایی پایین که معمولاً شامل اشکال بزرگ، رنگ‌های یکنواخت و گرادیان‌های گسترده است با تصویری دارای فرکانس فضایی بالا متشکل از لبه‌ها، خطوط ظریف و نویز ترکیب می‌شود. مشهورترین نمونه این تکنیک، تصویری از مرلین مونرو است که اگر از فاصله نزدیک به آن نگاه کنید، به تصویر آلبرت اینشتین تبدیل می‌شود. نمونه‌هایی از تصاویر ترکیبی مبتنی بر متن نیز وجود دارند.

شرکت Mixfont این فونت را با استفاده از کد اختصاصی خود و با بهره‌گیری از فونت متن‌باز DejaVu Sans Mono به‌عنوان مرجع برای شکل حروف پس‌زمینه توسعه داده است.

به گفته لو، رسیدن به تعادل مناسب میان ضخامت خطوط، میزان محوشدگی و فاصله بین حروف برای دستیابی به بهترین خوانایی، مستلزم تکرارها و آزمایش‌های فراوان بوده است. همچنین Mixfont رنگ‌های قرمز و آبی را نیز آزمایش کرده، اما در نهایت رنگ خاکستری را به‌عنوان خواناترین و مؤثرترین گزینه انتخاب کرده است. به اعتقاد لو، علاوه بر پیام‌رسانی خصوصی، فونت Decoy می‌تواند در فناوری‌هایی مانند کپچا (CAPTCHA) نیز کاربرد داشته باشد؛ سامانه‌هایی که از آزمون‌های ساده برای تشخیص انسان بودن کاربر استفاده می‌کنند.

لو گفت: «این پروژه در ابتدا با هدف بررسی نقاط تلاقی هوش مصنوعی و تایپوگرافی آغاز شد، اما درعین‌حال قرار بود آگاهی عمومی را نسبت به دامنه نفوذ و توانمندی‌های روبه‌رشد هوش مصنوعی افزایش دهد. به نظر من، واکنش‌ها به این فونت نشان می‌دهد افراد زیادی از حضور مداوم هوش مصنوعی در زندگی روزمره خود احساس خستگی کرده‌اند و به دنبال راهی برای محافظت از خود در برابر آن هستند. بااین‌حال، از نظر عملی، فکر می‌کنم این پروژه امروز بیش از هر چیز به‌عنوان یک بنچمارک اهمیت دارد. شاید هوش مصنوعی امروز دست‌کم در نگاه اول نتواند فونت Decoy را بخواند، اما این احتمال وجود دارد که تنها ظرف چند ماه بتواند آن را به‌راحتی تشخیص دهد. دنبال‌کردن روند این پیشرفت، بسیار جالب خواهد بود.»

دانلود فونت Decoy