درآمد، امنیت یا پیشرفت
آیا آنتروپیک باید عرضه اولیه سهام احتمالی ۲ هزارمیلیارد دلاری خود را متوقف کند؟
در بحبوحه هراس درباره ایمنی هوش مصنوعی، این شرکت میخواهد سرعت توسعه هوش مصنوعی را کاهش دهد.
آنتروپیک در تمام پنج سال و نیم فعالیت خود با یک تنش اساسی دستوپنجه نرم کرده است: چگونه میتوان هوش مصنوعی را با ایمنی توسعه داد و درعینحال آنقدر درآمد کسب کرد که پژوهش در مرزهای این فناوری ادامه پیدا کند؟ این تنش در ۱۲ سپتامبر به نقطه اوج خود رسید. داریو آمودی، رئیس آزمایشگاه هوش مصنوعی آنتروپیک، از این صنعت خواست «سرعت توسعه هوش مصنوعی را کاهش دهد»؛ درست در شرایطی که گفته میشد شرکت او در آستانه راهاندازی عرضه اولیه سهام (IPO) قرار دارد که ممکن است بزرگترین عرضه اولیه تاریخ باشد.
این درخواست برای کاهش سرعت توسعه که با حمایت مدیران دیگر آزمایشگاههای هوش مصنوعی، از جمله سم آلتمن از OpenAI و ایلان ماسک از SpaceXAI، همراه شد، پس از یک هفته مطرح شد که در آن نگرانی درباره خطرات بالقوه فاجعهبار هوش مصنوعی از اتاقهای پژواک سیلیکونولی به برنامههای خبری شبانگاهی و گفتوگوهای سر میز شام راه پیدا کرده بود. موج انفجاری نگرانیها پس از هشدار پژوهشگران آنتروپیک شکل گرفت؛ پژوهشگرانی که گفتند در داخل شرکت، نگرانیهایی مبنی بر این وجود دارد که هوش مصنوعی ممکن است ظرف چند سال بشریت را از بین ببرد.
ادعا و هشدار عجیب پژوهشگر ارشد ایمنی آنتروپیک:
احتمال نابودی بشر به دست هوش مصنوعی تا دهه آینده بیش از ۱۰ درصد است
دستکم میتوان گفت اینکه افراد داخل یک شرکت بهصورت علنی درباره خطرات آخرالزمانی محصولات پیشرفته خود هشدار دهند، امری غیرمعمول است. این موضوع زمانی عجیبتر میشود که شرکت همزمان در تلاش باشد سرمایهگذاران را برای حمایت از عرضه اولیه سهام خود جذب کند؛ عرضهای که طبق گزارشها قصد دارد ارزش شرکت را به حدود ۲ تریلیون دلار برساند؛ رقمی تقریباً برابر با مجموع ارزش ۱۰ عرضه اولیه بزرگ قبلی در صنعت فناوری. اگر این هشدارها به واقعیت تبدیل شوند و فرض کنیم چند وکیل نیز از این فاجعه جان سالم به در ببرند؛ آنتروپیک ممکن است با چیزی مواجه شود که دیوید ساکس، مشاور ارشد سابق دونالد ترامپ در حوزه هوش مصنوعی، آن را «مادر همه دعاوی مسئولیت تولیدکننده» نامیده است.
همین مسئله باعث گمانهزنیهایی شده است مبنی بر اینکه آنتروپیک برای مدیریت پیامدهای این وضعیت، دستکم باید اسناد محرمانه S-1 را که پیش از عرضه اولیه سهام نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) ثبت کرده است، اصلاح کند. از این مهمتر، پذیرهنویسان عرضه ممکن است ارزشگذاری موردانتظار خود را کاهش دهند یا حتی عرضه اولیه سهام را به تعویق بیندازند. سم آلتمن در ۱۲ سپتامبر با اظهارنظری در مصاحبه با مجله Fortune، سطح این فشار را بالاتر برد و گفت OpenAI با وجود این که مدارک مربوط به عرضه اولیه سهام خود را ثبت کرده است، دیگر قصد ندارد امسال وارد بازار سهام شود. او گفت: «باتوجهبه همه اتفاقاتی که در حوزه ایمنی در حال رخ دادن است، در شرایط فعلی زمان مناسبی برای ورود به بازار عمومی نیست.»
اظهارات آلتمن بدون تردید کنایهای به رقیب سرسخت او بود؛ OpenAI پیشتر اعلام کرده بود که احتمالاً تا سال آینده برای عرضه اولیه سهام آماده نخواهد شد. برخی سرمایهگذاران آنتروپیک از جمله برد گرستنر از شرکت Altimeter Capital که در آخرین دور تأمین مالی این آزمایشگاه یکی از سرمایهگذاران مشترک بود نیز بهسرعت حمایت خود را از آمودی و شرکتش اعلام کردند. او در شبکه اجتماعی X نوشت: «آنتروپیک عرضه اولیه خواهد داشت. بازار میداند چگونه ریسک را قیمتگذاری کند.»
اینکه شرکت با چه سرعتی وارد بازار سهام شود و با چه قیمتی این کار را انجام دهد، به عوامل مختلفی بستگی دارد. جان کافی، متخصص حقوق اوراق بهادار در دانشکده حقوق دانشگاه کلمبیا میگوید اصلاح اسناد ثبتشده نزد SEC پیش از عرضه اولیه سهام، امری غیرمعمول نیست. این کار میتواند بهسرعت انجام شود. به گفته او، آنتروپیک که ساختار حاکمیتی آن بهگونهای طراحی شده است که ایمنی را بر سود مقدم میکند، ممکن است در اسناد S-1 خود همین حالا نیز افشای کافی درباره ریسکها انجام داده باشد. او میگوید پس از آنکه SEC افشاگریهای شرکت را تأیید کند، مسئولیت آنتروپیک در قبال تقلب در اوراق بهادار در صورت وقوع یک فاجعه محدودتر خواهد شد. البته مسئولیت ناشی از محصولات موضوع متفاوتی است، اما احتمالاً آنتروپیک ریسک دعاوی حقوقی را نیز در اسناد خود افشا کرده است.
بااینحال، ممکن است بازار آنتروپیک را وادار به تصمیمگیری کند. به گفته کافی، این شرکت احتمالاً میخواهد طی روزهای آینده ببیند این جنجال چه تأثیری بر قیمت سهام شرکتهای بورسی حوزه هوش مصنوعی میگذارد. اگر هوش مصنوعی زیر «ابری عمیق و تاریک» قرار گیرد و کل این صنعت با افت مواجه شود، این وضعیت ممکن است آنتروپیک را به بازنگری جدی در عرضه اولیه سهام وادار کند. اما کاهش محدود قیمت سهام ممکن است برای مدت طولانی مانع این عرضه نشود.
حامیان آنتروپیک میگویند سابقه طولانی آمودی در هشداردادن درباره خطرات هوش مصنوعی میتواند اطمینانبخش باشد. رئیس آنتروپیک در مقالهای که در ۱۲ سپتامبر منتشر کرد گفت دو عامل اصلی محرک موج اخیر نگرانیها بودهاند:
- نخست اینکه توانمندیهای هوش مصنوعی با سرعت بسیار زیادی در حال انباشتهشدن هستند، درحالیکه درک صنعت از چگونگی کنترل این توانمندیها با همان سرعت پیش نمیرود. او نوشت دلیل اصلی این وضعیت، «توانایی روبهرشد هوش مصنوعی برای ساخت نسل بعدی هوش مصنوعی» است.
- دوم اینکه چندین مورد اخیر از فعالیتهای خارج از کنترل عاملهای هوش مصنوعی برای انجام هکهای غیرقانونی ممکن است نشانهای از خطرات بزرگتر در آینده باشد.
ماجراهای فرار و حمله عاملهای هوش مصنوعی را در هوشیو بخوانید:
حمله عاملهای خودمختار به Hugging Face؛ امریکاییها جواب ندادند، چینیها دفاع کردند
این مدل داخلی OpenAI بود که فرار کرد و Hugging Face را هک کرد!
عامل هوش مصنوعی فراری OpenAI فقط Hugging Face را هک نکرد
چرا فرار مدل OpenAI نگرانکنندهترین خطای هوش مصنوعی تاکنون است
بعد از OpenAI، حالا نوبت Claude رسید که فرار، حمله و هک کند
مدل هوش مصنوعی متا در جریان آزمایشهای امنیت سایبری، یک شرکت دیگر را هک کرد
بعد از امریکاییها، حالا نوبت چینیها و Kimi K3 رسید که از سندباکس خود فرار کنند
انبوهی از عاملهای هوش مصنوعی که علیه سازندگان خود توطئه کردند
آمودی چندین راهکار برای کاهش سرعت توسعه مدلهای هوش مصنوعی با هدف تضمین ایمنی آنها مطرح کرد. او گفت آنتروپیک دسترسی ارزیابان شخص ثالث به مدلهای خود را در همان سطح دسترسی کارکنان داخلی شرکت قرار خواهد داد. این ارزیابان سپس میتوانند رویههای ایمنی را بررسی و صحت آنها را تأیید کنند و حوادث را گزارش دهند. آلتمن نیز در پستی اعلام کرد OpenAI همین کار را انجام خواهد داد.
آمودی همچنین خواستار تنظیمگری مدلهای پیشرو هوش مصنوعی در آمریکا شد. او تا زمان تحقق این امر، خواستار همکاری داوطلبانه میان آزمایشگاههای هوش مصنوعی شد و پیشنهاد کرد دولت آمریکا برای جلوگیری از ایجاد نگرانیهای مرتبط با قوانین ضدانحصار، یک معافیت حقوقی در نظر بگیرد. او همچنین بر ایجاد یک نظام تنظیمگری بینالمللی گسترده تأکید کرد که چین را نیز دربرگیرد.
ترامپ نگرانیها درباره ایمنی هوش مصنوعی را نادیده گرفته و گفته پیشیگرفتن از چین در ساخت هوش مصنوعی مهمترین موضوع است. او در ۱۳ سپتامبر و در جریان سفرش به ایرلند به خبرنگاران گفت: «هرکس مسابقه هوش مصنوعی را ببرد، برنده است.» او بعدتر در شبکه اجتماعی Truth Social نوشت تنها حفاظ موردنیاز، یک رئیسجمهور با «ضریب هوشی بالا!» است. ساکس، مشاور سابق او نیز ضرورت تنظیمگری را کماهمیت جلوه داد و گفت اگر آنتروپیک و OpenAI، تعویق توسعه هوش مصنوعی را مهم میدانند، خودشان باید این کار را انجام دهند.
تماس ناگهانی ترامپ با جنسن هوانگ:
وقتی رئیسجمهور آمریکا زنگ زد و روی اسپیکر از هوش مصنوعی دفاع کرد
کاهش سرعت در سراسر صنعت، مطابق با پیشنهادی که آمودی مطرح کرده است، لزوماً به چشمانداز تجاری آنتروپیک آسیب جدی نمیزند. حتی ممکن است توقف موقت توسعه به سودآوری شرکت کمک کند. این اقدام میتواند با کاهش هزینهای که شرکت برای آموزش نسل بعدی مدلهای خود صرف میکند، سودآوری را افزایش دهد؛ همچنین اگر سازندگان مدلهای متنباز نیز که با ارائه مدلهای ارزانتر به شرکتها در حال گرفتن بخشی از کسبوکار آنتروپیک و OpenAI هستند، مجبور شوند سرعت توسعه خود را کاهش دهند، رقابت نیز ممکن است آسانتر شود.
بااینحال، سرمایهگذاران بالقوه عرضه اولیه سهام که بسیاری از آنها تحتتأثیر هیجان پیرامون هوش مصنوعی قرار گرفتهاند، نباید موج اخیر نگرانیهای ایمنی را دستکم بگیرند. اگر این نگرانیها به ترسهای گسترده در غرب و تا حدی کمتر در آسیا درباره این موضوع دامن بزند که هوش مصنوعی مشاغل را از بین خواهد برد، قیمت برق را افزایش خواهد داد و شکاف میان برخورداران و کمبرخورداران را عمیقتر خواهد کرد، ممکن است فشار سیاسی برای توقف موقت توسعه هوش مصنوعی و توقف ساخت مراکز داده افزایش یابد. حتی کسانی که نگران نابودی بشریت به دست مدلهای هوش مصنوعی نیستند، باید نگران سیاستمداران مضطربی باشند که ممکن است در تلاش برای نابودی هوش مصنوعی باشند.
گزارش حاضر در نسخه September 19th 2026 نشریه The Economist منتشر شده است.
