رویکرد بی‌قیدوشرط به هوش مصنوعی هم سیاستی جنون‌آمیز است و هم سیاست‌گذاری‌ای به‌مراتب بدتر

این فناوری با شتابی سرسام‌آور پیشرفت کرده و اکنون حملات سایبری را آغاز می‌کند و مسائل بی‌شماری را حل می‌کند که بهترین ریاضی‌دانان انسانی نیز از حل آن‌ها عاجز بوده‌اند. بااین‌همه، رویکرد دولت ترامپ به هوش مصنوعی همچنان در سه کلمه خلاصه می‌شود؛ «بگذارید هرچه می‌خواهد بکند!»

دو سال پیش، این رویکرد ناقص، اما قابل‌دفاع بود. خطرات هوش مصنوعی عمدتاً نظری بودند. محدودکردن یک فناوری امیدبخش با مقرراتی بیش از حد سخت‌گیرانه اشتباه بود. اما در اواخر سال ۲۰۲۶، رویکرد «بگذارید بی‌محابا پیش برود» (let it rip) هم از نظر سیاسی و هم از منظر سیاست‌گذاری، بی‌ملاحظه و خطرناک است. باید راه بهتری وجود داشته باشد.

رأی‌دهندگان آمریکایی مدت‌هاست که نسبت به هوش مصنوعی بدبین بوده‌اند. بااین‌حال، تا همین اواخر، این فناوری نقش چندانی در انتخابات نداشت. هنگامی که ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ زمام امور را به دست گرفت، یک‌چهارم آمریکایی‌ها هوش مصنوعی را مسئله‌ای مهم می‌دانستند. اکنون این رقم به نصف رسیده است. موج مخالفت با مراکز داده که ترس از فناوری را با پدیده «در حیاط‌خلوت من نه» (NIMBYism) درهم می‌آمیزد، رقابت‌های انتخاباتی میان‌دوره‌ای را آشفته کرده است. رأی‌دهندگانی که سال‌ها هشدارهای پژوهشگران درباره ایمنی هوش مصنوعی را نادیده گرفته بودند، اکنون بیش‌ازپیش نگران‌اند که هوش مصنوعی نه‌فقط شغل‌هایشان، بلکه جانشان را نیز بگیرد.

دیدگاه اکونومیست راجع به استراتژی هوش مصنوعی ترامپ: ناپایدار، توجیه‌ناپذیر، غیرقابل‌دفاع

مناقشه بر سر هوش مصنوعی؛ کابوس جدید واشنگتن

اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، حمله سایبری Hugging Face که در آن گروهی از صدها عامل هوش مصنوعی OpenAI بدون نظارت فعالیت می‌کردند، به تمرینی آزمایشی برای تسلط ربات‌ها بر جهان شباهت دارد. پژوهشگر نگران و دغدغه‌مندی که در ماه سپتامبر آنتروپیک را ترک کرد و این آزمایشگاه OpenAI را به «قمارکردن با جان ما» متهم کرد، به چهره‌ای نسبتاً مشهور تبدیل شده و حضور ثابتی در برنامه‌های خبری پیدا کرده است.

ماجراهای فرار و حمله عامل‌های هوش مصنوعی را در هوشیو بخوانید:

حمله عامل‌های خودمختار به Hugging Face؛ امریکایی‌ها جواب ندادند، چینی‌ها دفاع کردند

این مدل داخلی OpenAI بود که فرار کرد و Hugging Face را هک کرد!

عامل هوش مصنوعی فراری OpenAI فقط Hugging Face را هک نکرد

چرا فرار مدل OpenAI نگران‌کننده‌ترین خطای هوش مصنوعی تاکنون است

بعد از OpenAI، حالا نوبت Claude رسید که فرار، حمله و هک کند

مدل هوش مصنوعی متا در جریان آزمایش‌های امنیت سایبری، یک شرکت دیگر را هک کرد

بعد از امریکایی‌ها، حالا نوبت چینی‌ها و Kimi K3 رسید که از سندباکس خود فرار کنند

انبوهی از عامل‌های هوش مصنوعی که علیه سازندگان خود توطئه کردند

عامل‌های هوش مصنوعی OpenAI در یک رخنه فاش‌نشده در بهار امسال، کنترل یک وب‌سایت آلمانی را به دست گرفتند

ترامپ، همانند مواجهه‌اش با دیگر سیاست‌های نامحبوب خود از جمله تعرفه‌ها و جنگ در ایران، ظاهراً اهمیتی به این نگرانی‌ها نمی‌دهد. اگر بخواهیم خوش‌بینانه تفسیر کنیم، او رگولاتوری هوش مصنوعی را ترفندی از سوی چین می‌بیند که هدفش زمین‌گیر کردن آمریکاست. افراد نزدیک به دولت معتقدند او نگران است که محدودیت‌های هوش مصنوعی منجر به سقوط بازار سهامی شود که با شتاب در حال صعود است و رونق آن بر موفقیت این فناوری شرط‌بندی کرده است. درهرصورت، هم‌حزبی‌های جمهوری‌خواه او که برخلاف رئیس‌جمهور محدود به یک دوره، همچنان ناچار خواهند بود در انتخابات پیش رو در برابر رأی‌دهندگان پاسخ‌گو باشند، به این نتیجه می‌رسند که برچسب «طرفدار هوش مصنوعی» برچسبی سمی است.

این تحول امیدوارکننده است، زیرا رویکرد «بگذارید بی‌محابا پیش برود» از نظر محتوایی نیز شکست می‌خورد. مشاوران ترامپ در حوزه هوش مصنوعی استدلال می‌کنند که قوانین فعلی مسئولیت حقوقی کافی هستند. به گفته آن‌ها، ترس از پرداخت غرامت و هزینه بیمه در برابر این خسارت‌ها، تولیدکنندگان هواپیما، خودرو و دارو را وادار می‌کند که ضوابط را رعایت کنند. اما دادگاه‌ها برای عصر هوش مصنوعیِ به‌سرعت در حال پیشرفت، بیش از حد کند عمل می‌کنند. رسیدگی به دعاوی حقوقی در صنایع تثبیت‌شده سال‌ها طول می‌کشد؛ چه رسد به صنعتی نوظهور که قضات هیچ سابقه‌ای برای استناد به آن در اختیار ندارند. تا زمانی که دادگاه‌ها حکمی صادر کنند، هوش مصنوعی ممکن است اقتصاد را دگرگون کرده باشد یا فاجعه‌ای عظیم به بار آورده باشد.

تصور ترامپ از «خودتنظیمی فوق‌العاده» (tremendous self-policing) نیز راه‌حل نیست. طرفداران رویکرد «بگذارید بی‌محابا پیش برود» فراموش می‌کنند که فناوری‌های نوینی که جهان را متحول می‌کنند، همواره به وضع قواعد جدید نیاز دارند. هواپیماها به بازرسی و کنترل ترافیک هوایی نیاز دارند. خودروها مستلزم رعایت حق تقدم، محدودیت سرعت و استفاده از کمربند ایمنی هستند. داروهای جدید باید آزمایش شوند تا مشخص شود واقعاً مؤثر و ایمن هستند یا خیر. دشوار است بگوییم نهادهای ناظر دقیقاً از چند سانحه هوایی، تصادف جاده‌ای یا عارضه جانبی دارویی جلوگیری می‌کنند. اما تقریباً هیچ‌کس معتقد نیست که در این حوزه‌ها، نبود هرگونه مقررات بهترین وضعیت ممکن است.

خوشبختانه، جهان تاکنون از وقوع فاجعه‌ای هسته‌ای در مقیاس چرنوبیل بر اثر هوش مصنوعی در امان مانده است. در حمله به هاگینگ فیس که نگران‌کننده‌ترین مورد افشاشده تاکنون است، نه جان انسانی به خطر افتاد و نه خسارت مالی واقعی به بار آمد. اما احتمال وقوع فاجعه روبه‌افزایش است. ممکن است ظرف چند ماه، مدل‌های متن‌باز به سطح توانمندی Mythos برسند؛ نخستین مدلی که در هک‌کردن مهارت چشمگیری از خود نشان داد. اگر سیاست‌مداران تا وقوع یک فاجعه برای تدوین قواعد صبر کنند، مقرراتی که در واکنش به آن و با عجله تنظیم می‌کنند، احتمالاً نامناسب خواهند بود.

همین حالا نیز ایده‌های بد فراوانی مطرح شده‌اند؛ از توقف موقت ساخت مراکز داده گرفته تا پیشنهاد برنی سندرز برای «ممنوعیت ابرهوش». قوانین بد ممکن است تنها آغاز ماجرا باشند؛ حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ باعث بازنگری در ایمنی هوانوردی شدند، اما درعین‌حال به دو جنگ طولانی نیز انجامید.

پس رگولاتوری خردمندانه برای هوش مصنوعی چه شکلی می‌تواند داشته باشد؟
هدف نمی‌تواند متوقف‌کردن کامل پیشرفت فناوری باشد. چنین رویکردی واقعاً باعث خواهد شد آمریکای دموکراتیک میدان پیشتازی فناوری را به چین اقتدارگرا واگذار کند و از فرصت‌های چشمگیر علمی و اقتصادی چشم بپوشد. وادارکردن آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی به حبس نامحدود مدل‌های هوشمندتر خود، حتی اگر مهار این مدل‌ها امکان‌پذیر باشد، می‌تواند شکافی خطرناک میان آن‌ها و سایر بازیگران ایجاد کند.

در عوض، آمریکا باید الزام کند که مدل‌های پیشرفته به طور جامع آزمایش شوند و در صورت لزوم، عرضه یا استفاده از آن‌ها تا زمان ایجاد سازوکارهای حفاظتی لازم به تعویق بیفتد؛ سازوکارهایی که مانع کاربردهای خطرناکی مانند ساخت سلاح‌های زیستی شوند. شرکت‌ها باید ملزم شوند حوادث مرتبط با ایمنی را گزارش دهند و افشاگرانی که این حوادث را از جانب آن‌ها گزارش می‌کنند، تحت حمایت قانونی قرار گیرند. ارزیابان مستقل نیز باید در آزمایشگاه‌های بزرگ مستقر شوند؛ درست همان‌طور که بازرسان بانکی در مؤسسات وام‌دهنده حضور دارند.

برخی از این ایده‌ها به طور ضمنی در تعهدات داوطلبانه‌ای مطرح شده بودند که ترامپ اخیراً شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی را به پذیرش آن‌ها ترغیب کرد. این تعهدات باید به‌صراحت تدوین شوند و جنبه الزام‌آور پیدا کنند. آمریکا با نشان‌دادن جدیت خود در رگولاتوری برای هوش مصنوعی، زمینه همکاری بین‌المللی به‌ویژه با چین را نیز فراهم خواهد کرد. هرچه مدل‌ها پیشرفته‌تر می‌شوند، قواعد نیز باید تکامل یابند و رویکرد «بگذارید بی‌محابا پیش برود» به بن‌بست می‌رسد.

گزارش حاضر در نسخه October 10^th 2026 نشریه The Economist منتشر شده است.